Nông dân Đà Nẵng chung tay bảo vệ môi trường đồng ruộng, hướng tới nền nông nghiệp xanh

Từ những đợt ra quân làm sạch đồng ruộng, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường

Chiếm hơn 85% tổng diện tích tự nhiên toàn thành phố, Đà Nẵng có lợi thế lớn để phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, cùng với quá trình sản xuất là áp lực ngày càng lớn đối với công tác bảo vệ môi trường, nhất là việc quản lý bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng và kiểm soát lượng hóa chất đưa vào đồng ruộng.

Thực tế cho thấy, nếu không được thu gom, xử lý đúng quy định, các loại rác thải nông nghiệp như bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật có thể tồn lưu trong môi trường, gây ô nhiễm đất, nguồn nước, ảnh hưởng đến hệ sinh thái cũng như sức khỏe của người sản xuất và người tiêu dùng.

Chính vì vậy, những năm gần đây, cùng với sự vào cuộc của chính quyền địa phương và ngành chuyên môn, các cấp Hội Nông dân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên thay đổi thói quen sản xuất, xem việc giữ gìn môi trường đồng ruộng là một phần không thể tách rời của quá trình canh tác.

Cuối tháng 5 vừa qua, Hội Nông dân phường An Thắng phối hợp với Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường tổ chức phát động hội viên ra quân thu gom vỏ chai, bao bì đựng thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng. Đây là hoạt động được duy trì định kỳ vào đầu mỗi mùa vụ nhằm hạn chế rác thải nông nghiệp phát sinh ngoài môi trường.

Sau 5 ngày triển khai, hơn 350kg rác thải đã được thu gom, chủ yếu là bao bì, chai lọ đựng thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả này không chỉ góp phần làm sạch đồng ruộng mà còn cho thấy sự hưởng ứng tích cực của đông đảo hội viên nông dân đối với các hoạt động bảo vệ môi trường.

Ông Nguyễn Hữu Nguyện - Chủ tịch Hội Nông dân phường An Thắng cho biết, việc phát động dọn dẹp vệ sinh đồng ruộng còn mang ý nghĩa tuyên truyền sâu rộng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong việc thu gom, xử lý rác thải nông nghiệp đúng nơi quy định.

Theo ông Nguyện, khi người dân thay đổi thói quen, không còn vứt bỏ chai lọ, bao bì thuốc bảo vệ thực vật ngay trên bờ ruộng hoặc kênh mương thì môi trường sản xuất sẽ được cải thiện rõ rệt, đồng thời giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Hiện nay, hầu hết các xã, phường trên địa bàn thành phố đều bố trí các bể chứa trên bờ ruộng để tập kết bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn một bộ phận người dân chưa thực hiện nghiêm việc bỏ rác đúng nơi quy định, khiến công tác bảo vệ môi trường đồng ruộng vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Xác định tuyên truyền là giải pháp bền vững, nhiều địa phương đã duy trì thường xuyên các hoạt động hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng nguyên tắc, đồng thời tăng cường thu gom rác thải nông nghiệp sau mỗi vụ sản xuất.

Tại xã Duy Xuyên, chính quyền địa phương này thường xuyên phối hợp với các đơn vị chuyên môn tổ chức tuyên truyền nguyên tắc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách; hướng dẫn người dân thu gom, phân loại bao gói sau sử dụng.

Trước mùa gặt hàng năm, địa phương tổ chức hai đợt thu gom vào tháng 4 và tháng 8 nhằm hạn chế tình trạng người dân đốt bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm môi trường. Bình quân mỗi vụ, xã thu gom khoảng 500kg rác trên đồng ruộng.

Theo ông Nguyễn Chí Công - Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên, điều quan trọng nhất trong công tác bảo vệ môi trường vẫn là thay đổi nhận thức của người dân.

"Vấn đề quan trọng nhất vẫn là hình thành ý thức bảo vệ môi trường trong người dân, làm sao để bà con hiểu vệ sinh đồng ruộng cũng chính là bảo vệ môi trường canh tác, đất sản xuất và sức khỏe bản thân. Từ đó hình thành thói quen sau mỗi lần phun thuốc, tất cả chai lọ phải được thu gom bỏ vào nơi chứa rác quy định", ông Công nói.

Thông qua các hoạt động tuyên truyền, nhiều nông dân đã dần thay đổi tập quán sản xuất, chủ động thu gom rác thải sau khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thay vì bỏ lại trên đồng ruộng như trước đây. Đây được xem là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng môi trường sản xuất an toàn, giảm thiểu ô nhiễm ngay từ khâu đầu của quá trình canh tác.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh và sản xuất an toàn

Bên cạnh việc làm sạch đồng ruộng, việc giảm sử dụng hóa chất trong sản xuất nông nghiệp cũng đang được ngành nông nghiệp và các hợp tác xã đặc biệt quan tâm.

Theo thực tế sản xuất, ngoài một số diện tích quy hoạch trồng lúa theo hướng hữu cơ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, phần lớn diện tích lúa trên địa bàn thành phố vẫn còn sử dụng thuốc hóa học.

Ông Ngô Văn Sinh - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hòa Tiến 1 cho rằng, sản xuất theo hướng an toàn, giảm lượng hóa chất đầu vào là xu thế tất yếu để tạo ra các sản phẩm sạch, chất lượng cao và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Vì vậy, hợp tác xã thường xuyên phối hợp với Hội Nông dân xã và các chi hội nông dân thôn tổ chức ra quân vệ sinh đồng ruộng, thu gom bao ni-lông, chai lọ, bình đựng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ.... Đồng thời khuyến khích hội viên sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đạt chuẩn, đúng hướng dẫn kỹ thuật nhằm tạo ra sản phẩm an toàn, nâng cao giá trị nông sản.

Theo các đơn vị sản xuất, việc bảo vệ môi trường không chỉ giúp giảm ô nhiễm mà còn góp phần cải tạo đất, bảo vệ nguồn nước và tạo nền tảng cho sản xuất nông nghiệp bền vững trong những năm tới.

Theo ông Đoàn Văn Bảo - Chi cục phó Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng), Đà Nẵng đang từng bước chuyển từ tư duy "xử lý ô nhiễm" sang "phòng ngừa ô nhiễm" trong sản xuất nông nghiệp.

Trước mỗi vụ mùa hàng năm, Chi cục đều gửi thông báo đến các địa phương yêu cầu chú trọng vệ sinh đồng ruộng; đồng thời khuyến khích người dân tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tái sử dụng làm phân bón hữu cơ và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học nhằm hạn chế thuốc hóa học trong sản xuất.

Tuy nhiên, do tập quán canh tác nhiều năm và thời gian phát huy hiệu quả của thuốc sinh học thường chậm hơn thuốc hóa học nên việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học vẫn chưa phổ biến.

Theo ông Bảo, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và tập huấn để người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả đối với tất cả các loại cây trồng chính.

"Chúng tôi đã rà soát các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học được phép sử dụng, lập bảng danh mục riêng để các địa phương áp dụng", ông Bảo cho biết.

Có thể thấy, từ những chiến dịch thu gom hàng trăm kg rác thải nông nghiệp trên đồng ruộng đến việc từng bước thay đổi nhận thức, tập quán sản xuất của người dân, công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp tại Đà Nẵng đang có nhiều chuyển biến tích cực. Khi mỗi nông dân trở thành một chủ thể tích cực trong gìn giữ môi trường, những cánh đồng không chỉ tạo ra nông sản an toàn mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, phát triển bền vững và thích ứng với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

×