Nông dân miền Tây làm du lịch: Vườn măng cụt trăm tuổi, vườn sầu riêng, dâu da kéo du khách đến check-in

Vườn măng cụt trăm tuổi gánh ký ức, mở lối đi sinh thái tương lai

Nằm giữa vùng quê yên bình của xã Thạnh Xuân, TP Cần Thơ, Khu du lịch sinh thái "Vườn măng cụt 100 năm tuổi" của lão nông Tám Tấn (Nguyễn Văn Tấn) là một câu chuyện điển hình cho sự thích ứng này.

Sở hữu khuôn viên rộng gần 3ha quanh năm xanh mát bóng cây, rộn rã tiếng chim hót, gia đình ông Tám Tấn đang nắm giữ một gia tài vô giá: hai cây măng cụt cổ thụ 103 tuổi.

Theo lời kể của ông Tám Tấn, khoảng năm 1920, thương lái mang giống măng cụt từ Tiền Giang đến vùng đất này và được ông ngoại ông mua về trồng. Trải qua hơn một thế kỷ với bao đợt thiên tai và bom cày đạn xới của hai cuộc chiến tranh ác liệt, hai cây măng cụt đầu dòng vẫn kiên cường đứng vững, thân hằn lên bao vết tích của thời gian. Nhận thấy sức sống mãnh liệt của giống cây này, cha của ông Tám Tấn đã nhân giống ra khắp vườn, để rồi đến nay, các thế hệ tiếp nối đã phát triển lên quy mô hơn 200 gốc măng cụt, trong đó có nhiều cây đạt độ tuổi từ 40 - 50 năm.

Gần đây, ông còn đa dạng hóa cây trồng bằng chôm chôm Tiến Cường và sầu riêng Ri6 theo quy trình hữu cơ sạch.

Không dừng lại ở việc bán quả thô cho thương lái, nhận thấy lượng khách quen và bà con thường tìm đến vui chơi, chiêm ngưỡng vườn cây trĩu quả mỗi dịp cuối tuần, ông Tám Tấn đã nảy ra ý tưởng làm du lịch. Vào giữa năm 2023, điểm du lịch sinh thái mang tên Vườn măng cụt trăm năm chính thức ra đời.

Đến đây, du khách được tự tay hái quả, bơi xuồng, bắt cá mương vườn và thưởng thức các món ngon đậm chất đồng quê như: gỏi gà măng cụt, cá lóc đồng nướng trui, cá rô đồng kho trái giác…

Với kinh nghiệm gần 30 năm làm thuyết minh viên lịch sử, ông Tám Tấn còn khiến du khách say mê bởi những câu chuyện văn hóa, lịch sử tự hào của vùng đất.

"Mỗi năm vườn nhà tôi thu hoạch ổn định khoảng 15 tấn măng cụt và 2 tấn chôm chôm. Từ ngày mở cửa làm du lịch, lượng khách tìm đến ngày một đông. Niềm vui lớn nhất là nông sản làm ra được tiêu thụ trực tiếp tại chỗ với giá trị cao, không còn phải lo cảnh ép giá của thương lái. Tôi đang ấp ủ kế hoạch liên kết với các nhà vườn xung quanh để xây dựng thành một 'xóm du lịch sinh thái miệt vườn' gắn với di tích lịch sử địa phương", ông Tám Tấn phấn khởi chia sẻ.

Chuyển đổi từ đất lúa, xây dựng thương hiệu OCOP từ vườn nhà

Cách trung tâm TP Cần Thơ khoảng 40km, câu chuyện của chị Ngô Thị Thảo (54 tuổi) tại xã Trung Hưng lại minh chứng cho tư duy nhạy bén của người phụ nữ nông thôn. Năm 2000, nhận thấy 1ha đất trồng lúa đạt hiệu quả kinh tế quá thấp, vợ chồng chị đã mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ sang trồng sầu riêng xen thêm măng cụt và bòn bon. Đến nay, khu vườn đã sở hữu 100 gốc sầu riêng trên 20 năm tuổi cùng hàng trăm gốc măng cụt, bòn bon trĩu quả, canh tác hoàn toàn theo quy trình sạch, không dùng phân bón hoá học.

Bước ngoặt đến với chị vào năm 2015, khi con gái chị chụp ảnh vườn sầu riêng chín đăng lên mạng xã hội Facebook. Sự hiếu kỳ và yêu thích của cộng đồng mạng đã kéo một lượng khách lớn đến tận vườn xin tham quan và mua ăn tại chỗ. Nắm bắt cơ hội, chị Thảo chính thức mở cửa đón khách trải nghiệm với mức vé vào cổng chỉ 20.000 đồng/người. Khách đến đây được tự tay cắt sầu riêng chín cây, thưởng thức kem sầu riêng nguyên vị cấp đông độc đáo và các món ăn dân dã giữa không gian chòi lá mát mẻ.

Nhờ mô hình đón khách tại vườn, mỗi năm "Vườn sầu riêng chị Thảo" đón từ 5.000 đến 6.000 lượt khách từ khắp các vùng miền. Với sản lượng khoảng 6 tấn sầu riêng trúng mùa trong năm nay, giá bán trung bình tại vườn đạt 100.000 đồng/kg (cao hơn từ 30.000 - 40.000 đồng/kg so với bán cho thương lái- giá tính đầu vụ, riêng vườn nhà chị Thảo - PV), mang về doanh thu thuần túy từ sầu riêng lên tới 600 triệu đồng. Con số này chưa bao gồm nguồn thu lớn từ vé vào cổng, dịch vụ ẩm thực và các loại trái cây khác.

Nhằm khẳng định uy tín, chị Thảo đã đăng ký bảo hộ độc quyền nhãn hiệu, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và xuất sắc đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao vào năm 2022. Hiện chị đang tiếp tục mở rộng thêm 2.500m² vườn táo trong nhà lưới để phục vụ khách dịp Tết.

Tư duy "thuận thiên" và khát vọng liên kết cộng đồng

Xu hướng ly nông làm du lịch không chỉ nở rộ ở thủ phủ Cần Thơ mà còn lan tỏa mạnh mẽ sang vùng đất An Giang. Tại xã Thạnh Lộc, anh Hứa Trường Giang - một hội viên nông dân tiêu biểu đã biến mảnh vườn dâu da cổ thụ thành ốc đảo du lịch mang tên Mê Linh Gia.

Anh Giang chia sẻ, anh mua lại mảnh đất của người quen, trên đất có vườn dâu da già cỗi, kém hiệu quả, anh Giang quyết định không chặt bỏ những gốc dâu già cỗi để chạy theo cây công nghiệp ngắn hạn. Thay vào đó, anh chăm sóc chúng theo hướng hữu cơ, để các tán lá đan quyện vào nhau tạo thành một "mái nhà xanh" khổng lồ che mát cho du khách.

Kết hợp đào ao nuôi cá, trồng sen súng tạo vòng tuần hoàn sinh thái, anh Giang đã giải quyết bài toán đầu ra cho quả dâu bằng các món ăn độc đáo như gỏi dâu gà ta, cho khách trải nghiệm tự tay hái dâu ăn tại vườn và tạo không gian check-in đậm chất trữ tình.

Tương tự, tại vùng đất cù lao xã Long Kiến, tỉnh An Giang, mô hình trồng sầu riêng sạch hữu cơ của anh Lê Trường Giang (vườn Tám Long) cũng đang gặt hái quả ngọt. Với diện tích 4.000m² trồng sầu riêng Ri6 chín tự nhiên, anh Lê Trường Giang mở cửa cho khách tham quan miễn phí và bán trái trực tiếp tại vườn với mức giá ổn định 90.000 đồng/kg, trong khi sầu riêng của các nhà vườn khác bán cho thương lái chỉ 60.000 - 70.000 đồng/kg (giá tại thời điểm vườn anh Giang thu hoạch). Chỉ với 4.000m² đang cho thu hoạch, anh đã bỏ túi gần 450 triệu đồng.

Anh Lê Trường Giang cũng khẳng định, với mức đầu tư khoảng 3 triệu đồng/gốc sầu riêng, chỉ cần thu hoạch vụ đầu tiên bán tại vườn là đã hoàn vốn và có lợi nhuận cao.

Có thể thấy, khi người nông dân dám thay đổi tư duy, biết biến "nông sản thô" thành "trải nghiệm xanh", họ không chỉ tự giải thoát mình khỏi sự bấp bênh của thị trường mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương, kiến tạo một tương lai thịnh vượng bền vững cho dải đất chín rồng.

×