Nông dân thay đổi thói quen, cách làm ăn ra sao mà nông sản Tết 2026 được giá, thu nhập tăng?

Dịp Tết luôn là thời điểm vàng của nông sản, khi nhu cầu mua sắm thực phẩm, trái cây chưng Tết, đặc sản vùng miền tăng mạnh. Tuy nhiên, năm nay thị trường không còn dễ đoán. Sức mua có dấu hiệu phục hồi nhưng nhiều người tiêu dùng chi tiêu chọn lọc, ưu tiên nông sản sạch, có truy xuất nguồn gốc. Điều này khiến cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở giá mà còn ở chất lượng và thương hiệu.

Thực tế cho thấy nhiều loại giá nông sản cận Tết 2026 tăng nhẹ từ sớm nhưng không đồng đều. Một số mặt hàng cao cấp phục vụ quà biếu giữ giá tốt, trong khi nông sản phổ thông chịu áp lực do nguồn cung dồi dào.

Cung cầu nông sản Tết 2026 biến động

Năm 2026, nhiều địa phương đã khuyến cáo nông dân giảm diện tích hoặc chia lứa thu hoạch để tránh dội chợ. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy sản xuất nông sản bắt đầu bám sát cung cầu.

Trường hợp anh Nguyễn Tấn Sơn (xã Mỹ Lộc, Tây Ninh), nhà vườn trồng dưa hấu, là ví dụ rõ nét. Thay vì tập trung cho 3 ha dưa hấu đồng loạt ra trái dịp Tết như trước, anh Sơn chỉ trồng 1 ha dưa hấu, 2 ha còn lại anh trồng dưa gang và ký liên kết với doanh nghiệp để đưa dưa hấu ra thị trường, giảm phụ thuộc thương lái.

Xu hướng mua nông sản qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội cũng tăng nhanh. Người tiêu dùng thành thị sẵn sàng đặt giỏ quà Tết nông sản nếu sản phẩm rõ nguồn gốc, đóng gói đẹp. Đây là cơ hội mới nhưng cũng đòi hỏi nhà vườn thay đổi cách làm.

Chị Trần Thị Ngọc Lan, Chủ cơ sở sản xuất Chân Ý ở xã Tuyên Bình, Tây Ninh cho biết, vừa tham dự một loạt hội chợ xuân ở TP.HCM. Các sản phẩm của chị là sản phẩm OCOP 3 sao, như muối tôm, sốt me, mắm ruốt sào, tắc xí muội, nhãn lồng ôm sen…

Chị Lan đánh giá, sức mua sắm Tết của người dân năm nay chưa cao. Tâm lý người tiêu dùng đang thay đổi rõ rệt. Thay vì chọn hàng trôi nổi, giá rẻ, nhiều người sẵn sàng chi thêm tiền mua các đặc sản OCOP có chứng nhận, nhất là khi dùng làm quà biếu Tết cho người thân, đối tác...

“Bên cạnh bán lẻ, xu hướng combo quà Tết OCOP cũng đang lên ngôi. Nhiều đơn vị và cả tôi đã thiết kế các giỏ quà, hộp quà kết hợp 3 - 5 sản phẩm OCOP khác nhau, vừa đẹp mắt, vừa mang ý nghĩa ủng hộ nông sản trong nước. Mức giá linh hoạt, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, giúp sản phẩm OCOP dễ tiếp cận nhiều nhóm khách hàng tại đô thị”, chị Lan cho biết.

Trong khi đó, anh Nguyễn Tấn Bình trồng 3 ha bưởi da xanh ở xã Bình Ninh (Đồng Tháp), cho biết trước đây anh thường cho bưởi ra trái chín đồng loạt dịp cận Tết. Sau vài năm gặp cảnh dội chợ, anh chuyển sang xử lý ra hoa thành 2 - 3 đợt, kéo dài từ trước Tết một tháng đến sau Tết.

Ngoài ra, anh ký trước với vựa và siêu thị, chốt giá sớm cho 60 - 70% sản lượng. Nhờ vậy, năm nay anh Bình bán giá ổn định 55.000 - 70.000 đồng/kg, không bị thương lái ép. Vụ bưởi Tết 2026, anh đã bán hơn 10 tấn bưởi da xanh.

"Bài học tôi rút ra từ những vụ nông sản Tết dội chợ là không chạy theo số lượng, ưu tiên chất lượng và thời điểm thu hoạch", anh Bình đúc kết.

Giải pháp giữ giá trị nông sản Tết 2026 và bền vững

Để nông sản Tết 2026 không rơi vào vòng luẩn quẩn được mùa mất giá, nhiều giải pháp cần được đẩy mạnh. Một số hộ nuôi gà trống thiến ở Xuyên Mộc (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TP.HCM) chỉ nuôi theo đơn đặt hàng quen. Khách đặt từ sớm, chốt trọng lượng và ngày giao trước tết.

Nhờ vậy, người nuôi không lo tồn đàn, giá bán luôn cao hơn gà thường 30 – 40%. Dịp tết, gà đẹp có thể đạt vài trăm nghìn đồng/con.

Theo ông Ngô Thanh Tuyền, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Tây Ninh, trước hết là sản xuất theo tín hiệu thị trường. Ngành nông nghiệp địa phương cần cập nhật dự báo sản lượng, hướng dẫn lịch xuống giống, xử lý ra hoa phù hợp để tránh dư cung.

Đặc biệt là việc nâng chuẩn chất lượng, nông sản phải đạt VietGAP, GlobalGAP hay có truy xuất nguồn gốc để dễ vào siêu thị và kênh quà biếu, nơi biên lợi nhuận cao hơn chợ truyền thống. Đồng thời, đa dạng kênh bán. Bán hàng online, livestream nông sản, bán combo đặc sản giúp tăng giá trị thay vì bán lẻ từng loại. Cuối cùng là tăng liên kết chuỗi. Khi có hợp đồng bao tiêu giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp, đầu ra ổn định hơn, hạn chế tình trạng “giải cứu” sau Tết.

Cũng theo ông Tuyền, để nông sản Tết có đầu ra căn cơ, bền vững cần sự phối hợp liên ngành từ sản xuất – vốn – công nghệ – vận chuyển – thị trường. Khi các mắt xích cùng vận hành, nông sản mới tránh cảnh “được mùa rớt giá” lặp lại mỗi dịp Tết.

Nhìn chung, thị trường Tết 2026 vẫn nhiều tiềm năng. Nhưng lợi nhuận sẽ không đến từ số lượng mà từ chất lượng và cách tổ chức sản xuất. Khi nông dân làm theo nhu cầu thị trường và liên kết chặt với doanh nghiệp, nông sản Tết không chỉ bán tốt trong vài tuần mà còn mở ra đầu ra bền vững cho cả năm.

×