Nóng Iran và Mỹ: Các kịch bản phong tỏa hải quân và con đường dẫn đến xung đột công khai

Chính quyền Trump đang đặt cược vào những gì họ mô tả là các cuộc biểu tình nội bộ đang diễn ra ở Iran và kêu gọi các quân nhân Iran "đứng về phía người dân" để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt cá nhân và các đảm bảo an ninh.

Mỹ có thể thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran như thế nào?

Phong tỏa hải quân là một biện pháp quân sự phải có hiệu quả trên thực tế, nghĩa là cần lực lượng có khả năng hạn chế về mặt vật lý việc tiếp cận bờ biển và các cảng của một quốc gia. Mỹ sở hữu khả năng đó. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã tiến vào khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tại Trung Đông. Nhóm triển khai bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường có khả năng mang tên lửa hành trình và, rất có thể, một tàu ngầm hạt nhân tấn công. Các hệ thống phòng không bổ sung, bao gồm THAAD và Patriot, cũng như các máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle, cũng đã được triển khai.

Tuy nhiên, một cuộc phong tỏa hải quân toàn diện sẽ tương đương với việc tuyên chiến công khai. Về mặt kỹ thuật, Mỹ có thể cố gắng "đóng cửa" Vịnh Ba Tư, nhưng điều này sẽ dẫn đến một cuộc xung đột khu vực lớn chứ không phải là một hành động hạn chế "được chuẩn bị trước thứ Sáu". Một lựa chọn khả thi hơn là tăng cường kiểm soát giao thông hàng hải, điều này có thể được gọi là phong tỏa về mặt chính trị nhưng sẽ khác biệt đáng kể về quy mô và rủi ro.

Ngay cả biện pháp hạn chế như vậy vẫn đòi hỏi phải liên tục bảo vệ lực lượng hải quân trước các cuộc tấn công trả đũa và tiến hành một số lượng lớn các cuộc kiểm tra trên tàu.

Phản ứng của Iran: Mắt đền mắt

Tehran đã chính thức mô tả các hành động của Mỹ là hành động chiến tranh và tuyên bố sẵn sàng chiến đấu toàn diện. Các phản ứng có thể của Iran bao gồm: việc sử dụng các đàn máy bay không người lái và hệ thống tên lửa ven biển chống lại các tàu hải quân Mỹ;

Các cuộc tấn công của các nhóm thân Iran, bao gồm cả lực lượng Houthi ở Yemen và các nhóm dân quân ở Iraq, nhắm vào tàu thuyền trên Biển Đỏ và các căn cứ của Mỹ trong khu vực; Đe dọa tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ ở các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư nếu họ ủng hộ Washington; Việc bắt giữ các tàu thương mại của Mỹ để đáp trả mỗi vụ bắt giữ tàu chở dầu, một chiến thuật mà Iran đã từng sử dụng trong quá khứ và Mỹ có rất ít phương tiện để ngăn chặn; Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz là một biện pháp cực đoan, đồng thời cũng sẽ gây thiệt hại cho nền kinh tế của chính Iran.

Liệu ông Trump có những động thái bất ngờ kiểu Venezuela?

Donald Trump đã mô tả nhà lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei, là một "mục tiêu dễ dàng" và tuyên bố rằng Mỹ biết chính xác vị trí của ông ta.

Các chuyên gia không loại trừ khả năng Iran sẽ tìm cách thủ tiêu hoặc bắt giữ giới lãnh đạo cao nhất của mình, theo kịch bản tương tự như những nỗ lực từng nhắm vào ông Nicolás Maduro.

Ông Trump cũng đã ám chỉ việc sử dụng các loại vũ khí bí ẩn, có thể là các hệ thống xung lực hoặc hệ thống mạng. Tuy nhiên, Tehran đã có những biện pháp phòng ngừa. Lãnh đạo Iran được cho là đã di chuyển xuống hầm trú ẩn, và các biện pháp an ninh đã được tăng cường đáng kể.

Một lựa chọn khả thi khác là tấn công các trung tâm chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo nhằm tước bỏ khả năng đàn áp các cuộc biểu tình trong nước và điều phối các nhóm ủy nhiệm của chính phủ. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Washington đã bỏ lỡ thời điểm tối ưu cho những hành động như vậy, lẽ ra cần phải diễn ra trước ngày 8 tháng 1.

Dấu hiệu cảnh báo về sự leo thang

Các dấu hiệu chính cho thấy sự đối đầu đang dần chuyển sang xung đột công khai bao gồm: Việc tạm giữ và kiểm tra cụ thể các tàu chở dầu và tàu thương mại; Chi phí bảo hiểm hàng hải tăng mạnh kèm theo tình trạng ùn tắc tàu thuyền ngày càng gia tăng gần các cảng của Iran; Những lời lẽ gay gắt hơn của Iran về eo biển Hormuz kết hợp với các hành động cụ thể, chẳng hạn như việc chặn bắt các tàu thương mại phương Tây.

Tình hình leo thang hơn nữa có thể bao gồm việc sơ tán khẩn cấp các cơ sở của Mỹ trong khu vực, sự sụt giảm mạnh lưu lượng giao thông thương mại qua eo biển Hormuz, và sự xuất hiện của các tối hậu thư trong tuyên bố chính thức. Vượt quá điểm đó, chiến tranh sẽ trở thành kết quả có khả năng xảy ra nhất.

×