Nông nghiệp Đồng Nai ứng dụng chuyển đổi số (bài 2): Cứ còn loay hoay vì thiếu kỹ năng, thiết bị đắt đỏ

Lên sóng livestream, nông dân Đồng Nai đã "chạm vào" thị trường số nhưng chưa hết điều gì

Bưởi đường lá, cam Tân Triều là đặc sản lâu đời của Đồng Nai, từng có đầu ra khá ổn định qua các thương lái và chợ truyền thống.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, khi thị trường biến động mạnh, thói quen mua sắm của người tiêu dùng thay đổi nhanh, việc tiêu thụ bưởi ngày càng khó khăn. Không ít hộ nông dân rơi vào vòng luẩn quẩn được mùa, mất giá, sản xuất giỏi nhưng bán hàng yếu.

Trong nỗ lực tìm lối ra mới, Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai đã phối hợp với Trường Cao đẳng FPT Polytechnic tổ chức phiên livestream bán bưởi cho nông dân và doanh nghiệp ngay tại vườn bưởi ở phường Tân Triều.

Bà Nguyễn Thị Thu Dinh – Phó Trưởng Ban Công tác Nông dân kể, phiên livestream kéo dài hơn 2 giờ, thu hút hàng nghìn lượt xem, tương tác và chia sẻ. Gần 2.000 kg bưởi được tiêu thụ qua hình thức chốt đơn trực tiếp và đặt hàng online.

Điểm đáng chú ý là nông dân tự giới thiệu sản phẩm, kể câu chuyện gắn bó với cây bưởi, trong khi sinh viên FPT hỗ trợ dẫn dắt, xử lý kỹ thuật và phản hồi bình luận. “Cách làm này giúp rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng, giảm khâu trung gian, đồng thời tạo niềm tin về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm”, bà Dinh nói.

Ông Bùi Văn Tý - Tổ trưởng Tổ hợp tác trồng bưởi hữu cơ Tân Triều cho biết, nông dân đã nắm vững kỹ thuật trồng và chăm sóc, chuyển sang canh tác hữu cơ để làm ra trái bưởi an toàn. Tuy vậy, đầu ra vẫn là bài toán lớn. “Người dân mong được hỗ trợ tiếp cận các kênh bán hàng online để nông sản, đặc sản địa phương có đầu ra ổn định hơn”, ông Tý nói.

Ông Nguyễn Minh Vương - Giám đốc Công ty TNHH TM-DV Vương Hương, đơn vị tham gia livestream bán bưởi cho biết, từ sau dịch Covid-19, thị trường tiêu thụ bưởi bấp bênh hơn, đặc biệt khi thu hoạch rộ thì giá thường xuống dưới giá thành.

Trong khi đó, người tiêu dùng ngày càng quen đặt hàng online. Vì vậy, doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh các kênh thương mại điện tử, mạng xã hội để thích ứng. “Dù còn mới mẻ, nhưng đây là kênh cho thấy hiệu quả rõ rệt”, ông Vương nói.

Tuy nhiên, livestream bán nông sản không phải “đũa thần”. Theo anh Nguyễn Quốc Thiều cũng là nông dân phường Tân Triều cho rằng, livestream đòi hỏi nhiều kỹ năng, từ chuẩn bị hàng hóa, marketing, giới thiệu sản phẩm đến chốt đơn. Nếu chỉ tập huấn 1-2 buổi thì nông dân rất khó làm được. “Cần có những lớp đào tạo chuyên sâu, đủ dài, đủ thực hành để nông dân tự tin lên sóng”, anh Thiều đề xuất.

Máy bay không người lái, mã vùng trồng và bài toán chính sách để nông nghiệp Đồng Nai chuyển đổi số đi vào thực chất

Trong sản xuất, ứng dụng máy bay không người lái (drone) được kỳ vọng giúp giảm lao động và hạn chế tiếp xúc hóa chất.

Thế nhưng, chi phí đầu tư hiện khoảng 300-400 triệu đồng mỗi thiết bị, vượt khả năng của nhiều nông dân. Cũng theo anh Nguyễn Quốc Thiều, nếu không có chính sách cho thuê, trả góp hoặc hỗ trợ giá, thiết bị này rất khó phổ cập.

Không chỉ chi phí, hiệu quả kỹ thuật từ drone cũng là vấn đề. Ông Nguyễn Hồng Sơn, đại diện Tổ hợp tác trồng sầu riêng Thanh Phú ở phường An Lộc (sáp nhập từ phường Phú Thịnh, xã Thanh Lương và xã Thanh Phú) cho biết, với các vườn cây cao trên 4m, drone khó phun đều mặt dưới tán lá. Trong khi đây mới là nơi nhiều sâu bệnh cư trú, nhất là nhện đỏ.

Ông Trần Duy Phong - Giám đốc Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết, đào tạo livestream bán hàng là nội dung nhà trường đã triển khai sẵn trong chương trình giảng dạy. Khi phối hợp với Hội Nông dân, nhà trường sẽ căn cứ nhu cầu thực tế của bà con để xây dựng nội dung đào tạo phù hợp, tránh dàn trải, học xong không áp dụng được.

Ông Phong đồng ý rằng, livestream bán hàng không chỉ là bật điện thoại lên nói chuyện, mà đòi hỏi nhiều yếu tố như kỹ thuật, kỹ năng bán hàng, chọn thời điểm và kênh bán phù hợp. Người đứng trước camera cũng là yếu tố quyết định hiệu quả. Từ thực tế này, nhà trường có thể xây dựng các khóa đào tạo livestream chuyên sâu, thậm chí đào tạo theo hướng KOL bán nông sản, nhưng cần thời gian học đủ dài để làm chủ kỹ năng.

FPT Polytechnic cũng có các chương trình đào tạo AI ở nhiều mức độ, từ cơ bản đến nâng cao, thời gian khoảng 4-5 buổi. Mục tiêu là giúp nông dân hiểu đúng, biết dùng và áp dụng AI ngay vào sản xuất, kinh doanh. Nhà trường sẵn sàng thiết kế các khóa học riêng theo nhu cầu cụ thể của nông dân, HTX và doanh nghiệp trên địa bàn Đồng Nai, ông Phong nói.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai cho biết thực tế triển khai cho thấy thiết bị bay trong nông nghiệp vẫn vướng cả chi phí lẫn hiệu quả sử dụng, nhất là ở các vùng trồng sầu riêng.

Ngành nông nghiệp đang phối hợp doanh nghiệp, viện nghiên cứu để hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, đồng thời xem xét cơ chế cho thuê thiết bị nhằm giảm áp lực đầu tư ban đầu.

Về chính sách dài hạn, tỉnh Đồng Nai đang đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, gắn với chuỗi liên kết sản xuất. Nhiều chính sách hỗ trợ HTX, tổ hợp tác đã được ban hành, trong đó hỗ trợ tối đa 50% chi phí đầu tư thiết bị phục vụ liên kết sản xuất.

Theo ông Thắng, chuyển đổi số nông nghiệp Đồng Nai không chỉ để giải bài toán trước mắt mà là chiến lược dài hạn nhằm nâng tầm nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập.

“Vấn đề then chốt là phải làm đồng bộ, thực chất, gắn đào tạo kỹ năng với chính sách hỗ trợ phù hợp, tránh tình trạng công nghệ đi trước nhưng nông dân không theo kịp”, ông Thắng chia sẻ.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, triển khai Nghị quyết 57 ở Đồng Nai, nông nghiệp và môi trường được xác định là lĩnh vực ưu tiên, bởi chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu và gắn chặt với sinh kế của hàng trăm nghìn nông dân. Chuyển đổi số nông nghiệp Đồng Nai sẽ là động lực lâu dài để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, bền vững.

Ngành nông nghiệp Đồng Nai xác định 5 định hướng trọng tâm để thúc đẩy chuyển đổi số nông nghiệp Đồng Nai thời gian tới. Trọng tâm là số hóa quản lý nhà nước; phát triển hạ tầng, cơ sở dữ liệu dùng chung; đẩy mạnh ứng dụng IoT, AI trong sản xuất, quản lý và truy xuất nguồn gốc; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hình thành văn hóa số; đồng thời bảo đảm an toàn thông tin, tăng cường hợp tác với viện, trường và doanh nghiệp công nghệ.

×