Nữ Bộ trưởng nói về 3 vòng kiểm soát nội dung xuất bản nhạy cảm và việc hình thành tập đoàn truyền thông

Cuối giờ làm việc buổi sáng 9/8, phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề tại phiên thảo luận về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết các ý kiến của đại biểu Quốc hội đã tập trung khá toàn diện vào những vấn đề cốt lõi của dự thảo.

Theo Bộ trưởng, có 77 lượt ý kiến tại các phiên thảo luận tổ và 17 ý kiến tại hội trường. Các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, nhất là Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 44 của Ban Bí thư, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa và văn hóa đọc.

Ngay sau phiên thảo luận tổ ngày 5/8, cơ quan soạn thảo đã phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nghiên cứu, tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện báo cáo giải trình, tiếp thu dài 30 trang với 45 nội dung tiếp thu và 30 nội dung giải trình.

Ba vòng kiểm soát xuất bản với các nội dung nhạy cảm

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm cân bằng giữa tiền kiểm và hậu kiểm, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị tư tưởng và hạn chế tối đa các sai sót.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo tiếp tục kế thừa quy định của Luật Xuất bản năm 2012 về việc nộp xuất bản phẩm lưu chiểu cho cơ quan quản lý nhà nước chậm nhất 10 ngày trước khi phát hành.

Đồng thời, dự thảo bổ sung cơ chế kiểm soát đối với các nhóm nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm như viết về lãnh tụ, lịch sử dân tộc, chiến tranh cách mạng, danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước...

Theo Bộ trưởng, dự thảo bổ sung quy định nhằm hình thành ba vòng kiểm soát chặt chẽ: nhà xuất bản thẩm định nội dung và trình cơ quan chủ quản phê duyệt kế hoạch xuất bản; cơ quan chủ quản xem xét, phê duyệt; sau đó cơ quan quản lý nhà nước thẩm định xuất bản phẩm lưu chiểu và cho ý kiến trước khi nhà xuất bản quyết định phát hành.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng làm rõ, quy định lưu chiểu 10 ngày “không có nghĩa rằng phải chờ 10 ngày mới được phát hành”. Quy định này nhằm xác định trách nhiệm của nhà xuất bản đối với xuất bản phẩm đưa ra thị trường, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý nhà nước xử lý kịp thời nếu phát hiện vi phạm (nếu có).

Đối với thời hạn, danh mục, tiêu chí và thẩm quyền trong cơ chế kiểm soát, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu để quy định phù hợp giữa luật và các văn bản hướng dẫn.

Bổ sung các quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo AI trong hoạt động xuất bản

Một hướng sửa đổi quan trọng khác là thiết kế lại chính sách phát triển ngành xuất bản theo hướng mở hơn, phù hợp với quá trình chuyển đổi số.

Theo Bộ trưởng, dự thảo quy định khung chính sách của Nhà nước, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với các luật có liên quan, tập trung hỗ trợ xuất bản số, xuất bản điện tử, phát triển văn hóa đọc, hỗ trợ tác giả, đồng bào dân tộc thiểu số và các địa bàn khó khăn.

Chính sách phát triển nguồn nhân lực cũng được chú trọng, trong đó có yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên để đáp ứng sự phát triển của ngành.

Đáng chú ý, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, dự thảo dành nhiều nội dung cho hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng và xuyên biên giới. Cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về quản lý nhà nước, các hành vi bị nghiêm cấm đối với việc phổ biến sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản trên không gian mạng, đồng thời hoàn thiện quy định về xuất bản trong môi trường số, bảo vệ quyền tác giả và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động xuất bản.

Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo cũng sẽ tiếp tục rà soát để bảo đảm các quy định phù hợp với cam kết quốc tế về sở hữu trí tuệ và Luật Sở hữu trí tuệ.

Mở đường cho mô hình tập đoàn xuất bản, truyền thông

Về mô hình tập đoàn xuất bản, tập đoàn truyền thông quốc gia và cơ quan chủ lực xuất bản, truyền thông quốc gia, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý các quy định theo hướng tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành, phát triển các mô hình tổ chức xuất bản phù hợp, phát huy vai trò của cơ quan chủ lực trong lĩnh vực xuất bản truyền thông, đồng thời bảo đảm rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế quản lý phù hợp với yêu cầu phát triển ngành xuất bản trong tình hình mới.

Theo đó, Nhà nước sẽ xây dựng chiến lược phát triển hoạt động xuất bản, có lộ trình hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông và cơ quan chủ lực xuất bản, truyền thông theo tinh thần Chỉ thị 44 của Ban Bí thư.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng cho biết, dự thảo cũng tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của các chủ thể. Theo Bộ trưởng, 16 điều của dự thảo được đơn giản hóa thủ tục hành chính; đồng thời tăng cường tự chủ, chuyển mạnh sang hậu kiểm và bỏ quy định về tạm dừng hoạt động, giữ quy định đình chỉ có thời hạn hoạt động của nhà xuất bản.

Các quy định về nhập khẩu xuất bản phẩm, phòng chống in lậu, vi phạm bản quyền và trách nhiệm của các nền tảng trung gian, nền tảng xuyên biên giới cũng được hoàn thiện.

Kết thúc phần giải trình, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Chính phủ và cơ quan thẩm tra để nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu, hoàn thiện dự thảo cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành.

Mục tiêu, theo Bộ trưởng, là bảo đảm dự thảo luật “tính đồng bộ, khả thi”, vừa giải quyết những vấn đề thực tiễn của hoạt động xuất bản hiện nay, vừa tạo khung pháp lý đủ rộng cho ngành xuất bản phát triển trong thời gian tới.

×