Nữ Hiệu trưởng trường nổi tiếng ở Hà Nội: “Cấm điện thoại thì không thể, phải dạy học sinh sử dụng thông minh”

"Cấm sử dụng điện thoại thì không thể, nhưng có những quy định để hạn chế sử dụng điện thoại"

Ngày 17/8, Diễn đàn “Điều em muốn nói 2026” được tổ chức nhằm tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường, đồng thời nhận diện những nguy cơ trẻ em có thể gặp phải trên không gian mạng.

Trong phần Tọa đàm "Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng", MC Khánh Vy đặt câu hỏi cho Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Thúy - Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Nguyễn Siêu về việc trường đồng hành như thế nào với học sinh trước tác động ngày càng lớn của công nghệ và mạng xã hội?

Trả lời vấn đề này, cô Nguyễn Thị Minh Thúy cho rằng, đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026 – 2027, cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong kỷ nguyên mới, khi mà khoa học công nghệ đang phát triển rất nhanh.

Cô Thuý đặt câu hỏi cho các học sinh trường Nguyễn Siêu rằng "Có muốn trường cấm học sinh sử dụng điện thoại hay không?", ngay lập tức học sinh đồng thanh trả lời: 'Không ạ".

Cô Thuý lại đặt câu hỏi: "Khi đến trường, các con có nộp lại điện thoại cho các thầy cô chủ nhiệm không?". Học sinh đồng thanh trả lời: "Có ạ".

“Chúng ta thấy rằng, cấm học sinh sử dụng điện thoại thì không thể, nhưng có những quy định để hạn chế sử dụng điện thoại. Nếu trẻ em tiếp xúc công nghệ quá nhiều, quá mức thì có thể sẽ ảnh hưởng giảm trí nhớ, tác động đến việc học tập”, cô Thuý nói, cho rằng, học sinh phải sử dụng công nghệ thông minh hơn.

“Thầy và trò nhà trường không phải nói không với công nghệ mà biết cách hạn chế, sử dụng thế nào cho hợp lý. Điều này thể hiện trong nội quy, cân đối giữa việc học tập và vui chơi giải trí khác, theo đúng lứa tuổi của học sinh, để làm sao các em có tuổi học đường thật rực rỡ”, cô Thúy nói thêm.

Dấu hiệu nhận biết mình là mục tiêu lừa đảo trên mạng

Theo ước tính của Bộ GDĐT trong năm học 2025-2026, khoảng 21,7% trẻ em và thanh thiếu niên hiện nay gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Chia sẻ về những dấu hiệu đơn giản để học sinh nhận biết mình có thể trở thành mục tiêu lừa đảo trên mạng, bà Nguyễn Như Quỳnh, Giám đốc nghiên cứu Chống lừa đảo, cho biết học sinh ngày càng đối mặt với nhiều thủ đoạn tinh vi, nhất là khi AI và deepfake giúp việc tạo hình ảnh, nội dung giả mạo trở nên dễ dàng.

Theo bà Quỳnh, hình ảnh của người nổi tiếng, học sinh, phụ huynh, bạn bè hay thầy cô được chia sẻ trên mạng có thể bị lợi dụng để dựng các tình huống giả, gửi lời mời, phần thưởng hoặc yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân.

Dù công nghệ liên tục thay đổi, các thủ đoạn lừa đảo thường có những dấu hiệu quen thuộc. Thứ nhất là tạo áp lực về thời gian, yêu cầu người nhận phải hành động ngay để nhận phần thưởng hoặc cơ hội. Thứ hai là yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân từ những người, tổ chức hoặc chương trình không rõ nguồn gốc. Thứ ba là các đường link lạ, thường đi kèm lời mời nhận quà, vật phẩm trong game như skin, xu hoặc phần thưởng.

Bà Quỳnh cho rằng thay vì lập tức làm theo hướng dẫn, học sinh cần hình thành thói quen dừng lại và xác minh thông tin.

“Nếu thấy nghi ngờ, các bạn nên dừng lại, kiểm tra xem thông tin có thực sự đúng hay không và có thể hỏi người lớn để xác minh”, bà Quỳnh khuyến cáo.

Theo bà, trong bối cảnh công nghệ liên tục xuất hiện những hình thức mới, khả năng nhận diện dấu hiệu bất thường và bình tĩnh kiểm chứng trước khi hành động chính là một trong những kỹ năng quan trọng để học sinh tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Cũng trong Tọa đàm, Đại úy Đinh Thị Như Hoa, Trung tâm Huấn luyện - Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, đã chia sẻ về 3 nguy cơ, 3 bẫy lớn nhất từ môi trường mạng đối với thanh thiếu nhi.

Cụ thể, đối tượng lừa đảo giả danh người thân, người mà các em tin tưởng. Đối tượng này tạo lập tài khoản giả sử dụng hình ảnh, thông tin… để liên hệ. Các em dễ mất cảnh giác tương tác và làm theo chỉ dẫn.

Bẫy thứ hai, đối tượng lừa đảo đưa ra những cơ hội nhận quà tặng như vé xem ca nhạc, sự kiện có người nổi tiếng… và yêu cầu thực hiện xác nhận tham gia sự kiện, nhận quà. Điều này khiến các em bị cuốn hút vào lời mời hấp dẫn đó và làm theo hướng dẫn đối tượng lừa đào chỉ ra như click vào đường link…

Bẫy thư 3 là đối tượng lừa đảo sử dụng các hành vi, thủ đoạn đánh vào tâm lý sợ hãi, tạo áp lực tâm lý và tự cách ly bản thân với người thân. Từ đó, các em làm theo chỉ dẫn, yêu cầu của đối tượng lừa đảo.

Bà Hoa nhấn mạnh, các đối tượng lừa đảo, hacker sử dụng các kịch bản, chiêu trò thao túng tâm lý, điều khiển hành vi của các em. Nếu các em không một mình, không sợ hãi và chia sẻ với người thân thì các em sẽ vượt qua những bẫy này.

Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng biên tập báo Tiền Phong, cho biết thế hệ trẻ hôm nay lớn lên trong bối cảnh chuyển đổi số, internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi mạnh mẽ cách học tập, giao tiếp và nhìn nhận thế giới. Các em có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, thể hiện năng lực và sáng tạo, nhưng đồng thời đối mặt với những vấn đề mới: làm sao tiếp nhận thông tin mà vẫn giữ tư duy độc lập, sử dụng công nghệ nhưng không để công nghệ chi phối cuộc sống, duy trì kết nối với gia đình, thầy cô và bạn bè giữa thế giới số.

Đây không chỉ là câu hỏi dành cho người trẻ mà còn là trách nhiệm của phụ huynh, nhà trường và xã hội. Người lớn không thể chỉ bảo vệ trẻ bằng những lời cấm đoán, mà cần trang bị kiến thức, kỹ năng, trao cơ hội để các em trải nghiệm, lựa chọn và trưởng thành, đồng thời luôn sẵn sàng đồng hành khi các em gặp khó khăn.

Theo số liệu khảo sát của Cục Trẻ em, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, với thời gian trung bình khoảng 5-7 giờ mỗi ngày. Ở nhóm học sinh trung học, thời lượng sử dụng Internet có thể còn cao hơn.

Không gian số mở ra cơ hội tiếp cận tri thức, sáng tạo và kết nối toàn cầu, nhưng đồng thời cũng đặt trẻ em trước nhiều rủi ro mà chúng ta không thể xem nhẹ.

×