Nữ phi hành gia gốc Việt đầu tiên bay vào vũ trụ, mang theo 169 hạt sen cùng biệt danh mang đậm “chất Việt Nam” là ai?

Amanda Nguyễn là ai?

Amanda Nguyễn sinh năm 1991, sinh ra và lớn lên tại bang California (Mỹ). Cô tốt nghiệp Đại học Harvard, từng thực tập tại Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) vào năm 2013, đồng thời làm việc tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard – Smithsonian.

Trước khi ghi dấu ấn lịch sử với tư cách người phụ nữ gốc Việt đầu tiên bước vào vũ trụ, Amanda Nguyễn đã được biết đến rộng rãi như một nhà hoạt động xã hội kiên trì đấu tranh cho quyền của các nạn nhân bị tấn công tình dục, đồng thời là người khởi xướng nhiều sáng kiến chống kỳ thị và thù ghét người Mỹ gốc Á.

Năm 2019, cô được đề cử giải Nobel Hòa bình, và đến năm 2022 được tạp chí Time vinh danh là Người phụ nữ của năm. Hành trình ấy bắt đầu từ hơn một thập kỷ trước, khi Amanda buộc phải tạm gác giấc mơ trở thành phi hành gia sau khi bị xâm hại vào năm cuối Đại học Harvard tại bang Massachusetts.

Chiều 7/2/2026 tại Hà Nội đã diễn ra cuộc gặp mặt, giao lưu giữa Trung tướng Phạm Tuân và Amanda Nguyễn, nữ phi hành gia người Mỹ gốc Việt với các sỹ quan, cán bộ trẻ của Không quân Việt Nam và sinh viên Học viện Ngoại giao. Cuộc gặp gỡ giữa Trung tướng Phạm Tuân và Amanda Nguyễn như một sự tiếp nối giữa hai thế hệ trong lĩnh vực du hành vũ trụ - người anh hùng đi tiên phong và người trẻ tiếp nối khát vọng chinh phục bầu trời, chinh phục các thành tựu khoa học công nghệ, cũng là sự gặp gỡ của người Việt trong và ngoài nước, thể hiện sự đoàn kết gắn bó con Lạc cháu Hồng chung tay đưa tên tuổi đất nước Việt Nam sánh vai các cường quốc năm châu.

Từ trải nghiệm cá nhân, cô phát hiện những bất cập nghiêm trọng trong hệ thống pháp luật Mỹ: bộ dụng cụ điều tra hiếp dâm (rape kit) có thể bị tiêu hủy sau 6 tháng nếu nạn nhân không xin gia hạn, trong khi thời hiệu điều tra và truy tố tại bang này lên tới 15 năm. Điều đó đã thôi thúc Amanda bắt tay soạn thảo và vận động cho một dự luật bảo vệ quyền của người sống sót sau tấn công tình dục.

Năm 2014, cô sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Rise (tạm dịch: Vươn lên), nhằm hỗ trợ và bảo vệ các nạn nhân. Hai năm sau, dự luật do Amanda khởi xướng được Quốc hội Mỹ thông qua và được Tổng thống Barack Obama ký ban hành vào tháng 10/2016.

Từ một nạn nhân đứng lên đòi công lý đến biểu tượng của nghị lực, tri thức và khát vọng vươn ra vũ trụ, câu chuyện của Amanda Nguyễn được xem là minh chứng mạnh mẽ cho việc biến đau thương cá nhân thành động lực thay đổi xã hội và chinh phục những giới hạn lớn nhất của con người.

Nữ phi hành gia gốc Việt đầu tiên bay vào vũ trụ với “Xin chào Việt Nam”

Trước đó, ngày 14/4/2025, Công ty vũ trụ Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos đã thực hiện một chuyến bay trong khuôn khổ chương trình New Shepard, xuất phát từ bãi phóng ở miền tây bang Texas (Mỹ). Đáng chú ý, trong đội hình gồm 6 nữ phi hành gia tham gia sứ mệnh lần này có doanh nhân người Mỹ gốc Việt Amanda Nguyen.

Chuyến bay kéo dài khoảng 11 phút, đưa tàu New Shepard vượt qua ranh giới giữa khí quyển Trái Đất và không gian vũ trụ ở độ cao hơn 100km. Trong khoảnh khắc không trọng lực hiếm có, các thành viên phi hành đoàn đã có cơ hội chiêm ngưỡng Trái Đất từ không gian. Ngay tại đó, Amanda Nguyen đã xúc động gửi lời chào: “Xin chào Việt Nam”, đánh dấu một khoảnh khắc giàu cảm xúc và ý nghĩa lịch sử.

Trong chuyến bay, Amanda Nguyễn cũng đã mang theo 169 hạt sen, biểu tượng văn hóa Việt Nam, do Trung tâm Vũ trụ Quốc gia Việt Nam (VNSC) cùng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) cung cấp.

Để có cơ hội đặt chân lên tàu vũ trụ của Blue Origin không phải điều dễ dàng, hành khách không chỉ cần tiềm lực tài chính dồi dào mà còn phải là những gương mặt có sức ảnh hưởng đủ lớn để được lựa chọn với tư cách khách mời danh dự.

Dù không công bố mức giá chính thức cho mỗi chuyến bay, Blue Origin vẫn đưa ra “rào cản” ban đầu khá cao khi yêu cầu người đăng ký phải chấp thuận khoản đặt cọc riêng lên tới 150.000 USD (gần 4 tỷ đồng), theo thông tin từ biểu mẫu đặt chỗ của hãng.

Trước đó, vé tham gia chuyến bay vũ trụ đầu tiên của Blue Origin từng được bán với mức giá lên tới hàng triệu USD. Đáng chú ý, trong một phiên đấu giá quốc tế, tấm vé trị giá 28 triệu USD (tương đương khoảng 726 tỷ đồng) đã được chốt sau khi thu hút sự tham gia của 7.600 người đăng ký đến từ 159 quốc gia, cho thấy sức hút đặc biệt của loại hình du hành không gian này.

Bị trầm cảm nghiêm trọng sau chuyến bay vào vũ trụ

Sau chuyến bay, sứ mệnh của Blue Origin đã hứng chịu không ít ý kiến trái chiều, xoay quanh những lo ngại về tác động môi trường cũng như câu hỏi về tính cần thiết của du hành vũ trụ thương mại trong bối cảnh thế giới còn đối mặt với nhiều vấn đề cấp bách.

Trong bài chia sẻ đăng ngày 28/12, Amanda Nguyễn thẳng thắn cho biết những hệ lụy sau chuyến bay đã đẩy cô vào trạng thái trầm cảm nghiêm trọng, thậm chí có thể kéo dài trong nhiều năm. Nữ phi hành gia mô tả quãng thời gian khủng hoảng khi cô gần như không rời khỏi Texas suốt một tuần, chỉ nằm bất động trên giường.

Một tháng sau đó, khi nhận được cuộc gọi từ lãnh đạo cấp cao của Blue Origin, Amanda buộc phải cúp máy giữa chừng vì không thể nói nên lời trong nước mắt. Theo cô, quy mô đưa tin dày đặc của truyền thông cùng phản ứng dữ dội trên mạng xã hội là chưa từng có tiền lệ, đến mức chỉ cần một phần nhỏ ý kiến tiêu cực cũng đủ gây áp lực tinh thần khủng khiếp.

Người phụ nữ luôn đau đáu về quê hương

Trước đó, trong buổi gặp mặt với các tân cử nhân Đại học Fulbright Việt Nam mới đây ở Hội trường Thống nhất - Di tích lịch sử Dinh Độc lập tại TP.HCM, Amanda Nguyễn chia sẻ:

"Phi hành gia trước khi bước lên tàu vũ trụ thường lắc một quả chuông, theo truyền thống báo hiệu lên tàu của những người đi biển. Khi đến lượt mình lắc chuông, tôi đã nghĩ về Việt Nam, rằng tôi sắp trở thành người phụ nữ Việt đầu tiên bay vào vũ trụ và cần giữ cánh cửa này rộng mở cho người khác tiếp bước”.

Theo lời kể của nữ phi hành gia, cô có nhiều đồng phục phi hành gia, trong đó có một bộ gắn quốc kỳ Mỹ. Tuy nhiên, khi bay vào vũ trụ, cô đã chọn bộ không có quốc kỳ.

"Tôi là người Mỹ gốc Việt. Dù đi đến bất kỳ nơi đâu trên hành tinh này, nguồn cội của tôi chính là nơi đây: Việt Nam".

Amanda Nguyễn cho biết nguồn cội và bản sắc văn hóa Việt Nam luôn giữ vai trò trung tâm trong hành trình trưởng thành của cô, không chỉ nuôi dưỡng giấc mơ chinh phục không gian mà còn tiếp sức cho những nỗ lực bền bỉ trên nhiều lĩnh vực khác nhau.

Chính vì vậy, trong suốt thời gian huấn luyện cho chuyến bay vào vũ trụ bằng tàu New Shepard, Amanda đã lựa chọn biệt hiệu “Dragon” (Rồng). Theo cô, hình ảnh này thể hiện trọn vẹn “chất Việt” trong con người mình – kết tinh từ lịch sử và văn hóa quê hương, từ tinh thần cộng đồng, sự đùm bọc lẫn nhau cho đến ý chí kiên cường và khát vọng vươn lên không ngừng.

×