Nuôi lợn đầy chuồng, sao ông nông dân Lạng Sơn có sáng kiến làm sạch chỉ bằng một bể nước?

Ý tưởng độc đáo sáng kiến từ việc quan sát kỹ tập tính tự nhiên của loài lợn

Nhiều năm qua, chăn nuôi lợn thịt vẫn là nguồn thu nhập chủ lực của hàng nghìn hộ gia đình ở khu vực nông thôn Lạng Sơn.

Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa nông thôn diễn ra ngày càng nhanh, các khu chuồng trại quy mô nhỏ và vừa dần bộc lộ hạn chế về ô nhiễm môi trường.

Mùi hôi từ phân và nước tiểu lợn bốc lên nồng nặc, nhất là vào những ngày hè oi bức, không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn trở thành nguyên nhân gây mâu thuẫn, làm rạn nứt tình làng nghĩa xóm.

Ông Long Đức Sinh cho biết: “Trước đây, chuồng nuôi của gia đình được xây dựng theo phương pháp truyền thống, với nền xi măng, hệ thống thoát nước thông thường và không có khu vực xử lý chất thải riêng biệt. Môi trường bí bách khiến đàn lợn dễ bị stress, đặc biệt vào mùa hè, lợn lười ăn, chậm lớn và thường xuyên mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa”.

Để giải quyết bài toán này, nhiều hộ chăn nuôi đã tính đến phương án làm chuồng lạnh hoặc sử dụng đệm lót sinh học. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn cùng yêu cầu kỹ thuật vận hành phức tạp là rào cản đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ ở khu vực nông thôn, miền núi.

Sau nhiều năm trực tiếp cọ rửa chuồng lợn, ông Sinh luôn trăn trở tìm một giải pháp vừa tiết kiệm chi phí, dễ áp dụng, vừa giúp chuồng trại sạch sẽ, không còn mùi hôi.

Chuồng sạch, lợn khỏe, người nuôi tiết kiệm hàng triệu đồng

Qua nhiều lứa nuôi và quá trình theo dõi đàn lợn, ông Long Đức Sinh phát hiện một đặc điểm sinh học thú vị: lợn có thói quen nằm ở những nơi mát, có nước để giảm nhiệt cơ thể và thường đi vệ sinh tại khu vực ẩm ướt hoặc có nước đọng.

Từ đó, ông Sinh nảy ra ý tưởng tận dụng chính tập tính này để dẫn dụ đàn lợn đi vệ sinh vào một vị trí cố định.

Biến ý tưởng thành hiện thực, ông bắt tay cải tạo chuồng trại của gia đình. Với mỗi ô chuồng rộng khoảng 18m² (4m × 4,5m), ông lát toàn bộ nền bằng gạch vuông 50 × 50 cm nhưng chủ động lật mặt gạch để tăng độ nhám, giúp chống trơn trượt cho đàn lợn khi di chuyển.

Điểm cốt lõi của sáng kiến là nền chuồng được thiết kế có độ dốc nhẹ về phía cuối chuồng, nơi ông xây dựng một máng nước chạy dọc theo chiều ngang, dài 4 m, rộng 0,9 m và sâu từ 0,2-0,3 m, tùy theo từng lứa lợn.

Cơ chế vận hành của mô hình khá đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Tận dụng tập tính tự nhiên của lợn, đến thời điểm nhất định trong ngày, đàn lợn tự di chuyển xuống bể nước ở cuối chuồng để tắm mát và đi vệ sinh.

Nhờ vậy, khu vực đầu chuồng, nơi bố trí máng ăn tự động và vòi uống nước, luôn khô ráo, sạch sẽ, tách biệt hoàn toàn với chất thải.

Để hạn chế mùi hôi, nước trong bể được thay định kỳ ít nhất hai lần mỗi ngày vào buổi sáng và chiều. Riêng những ngày nắng nóng cao điểm, ông Sinh tăng tần suất thay nước lên ba lần/ngày nhằm giữ nguồn nước sạch, đồng thời điều hòa nhiệt độ, giúp giảm stress nhiệt cho đàn lợn.

Toàn bộ nước thải và phân lợn sau khi xả bể được dẫn qua hệ thống đường ống kín xuống hầm biogas của gia đình, góp phần xử lý chất thải, bảo vệ môi trường và tạo nguồn chất đốt phục vụ sinh hoạt.

Nhờ chuồng trại luôn thông thoáng, sạch sẽ và mát mẻ, đàn lợn của gia đình ông Sinh ăn khỏe, ngủ tốt, sức đề kháng được cải thiện rõ rệt. Tình trạng mắc các bệnh về đường hô hấp và tiêu hóa gần như không còn, giúp gia đình tiết kiệm đáng kể chi phí thuốc thú y và công chăm sóc.

Nhìn đàn lợn phát triển đồng đều, chuẩn bị xuất chuồng, ông Sinh chia sẻ: "Mỗi con lợn nuôi theo cách này giảm được khoảng 12-15 kg cám. Tính ra cả đàn hơn chục con mỗi lứa, tôi tiết kiệm được vài triệu đồng tiền thức ăn. Chuồng trại lại luôn sạch sẽ, không còn mất nhiều công dội rửa, tát phân như trước nữa".

Trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, Tiêu chí số 8 về môi trường và an toàn thực phẩm, trong đó nội dung 8.2 (tỷ lệ chất thải chăn nuôi, chất thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý, tái chế thành sản phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu, phân bón), được xem là một trong những chỉ tiêu khó duy trì và dễ biến động, đặc biệt tại các tỉnh miền núi như Lạng Sơn, nơi chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn còn phổ biến.

Trong bối cảnh đó, mô hình chăn nuôi lợn kết hợp bể nước của ông Long Đức Sinh ở Hữu Lũng được đánh giá là một gợi ý, mở ra hướng đi mới trong xử lý chất thải, góp phần giải quyết bài toán chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường.

Đánh giá về mô hình này, ông Hoàng Văn Đình, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hữu Lũng, cho biết: “Mô hình chăn nuôi kết hợp bể nước của ông Long Đức Sinh trên địa bàn là một gợi ý, một hướng đi đột phá để giải quyết vấn đề chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường của địa phương. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tuyên truyền để nhiều hội viên nông dân biết và áp dụng mô hình này".

HIỆU QUẢ KINH TẾ NUÔI LỢN TỪ MÔ HÌNH BỂ NƯỚC CỦA ÔNG LONG ĐỨC SINH:

- Thời gian nuôi xuất chuồng: 130 – 140 ngày.

- Trọng lượng xuất bán đạt: 115 – 130 kg/con.

- Lượng thức ăn tiêu tốn bình quân: 235 – 237 kg/con.

- Tiết kiệm chi phí: Giảm từ 12 – 15 kg cám/con so với phương pháp nuôi thông thường.

Chia sẻ về dự định trong thời gian tới, ông Long Đức Sinh cho biết sẵn sàng đón tiếp, chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn kỹ thuật xây dựng mô hình cho các hộ chăn nuôi trong và ngoài xã có nhu cầu đến tham quan, học tập.

Theo ông Sinh, sáng kiến này không đòi hỏi công nghệ cao hay chi phí đầu tư lớn, mà xuất phát từ việc tận dụng tập tính tự nhiên của vật nuôi để hình thành quy trình chăn nuôi khép kín: chuồng sạch - lợn mát - chất thải được đưa vào hầm biogas tạo nguồn chất đốt phục vụ sinh hoạt.

Mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi, giảm ô nhiễm môi trường mà còn là một hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững mà ngành nông nghiệp tỉnh Lạng Sơn đang hướng tới.

×