Nuôi thành công thứ cá đặc sản bình dân thịt ngọt như mì chính, vì sao Hải Phòng mới (gồm Hải Dương cũ) là trung tâm?

Không chỉ có giá trị kinh tế ổn định và đầu ra thuận lợi cho chế biến, cá rô phi còn phù hợp với các mô hình thâm canh, tăng vụ, mang lại năng suất và hiệu quả cao.

Tại mô hình mẫu nuôi cá rô phi xuất khẩu của Công ty Cổ phần Công nghệ Dinh dưỡng Việt Nhật ở ngoại thành Hải Phòng, những ao nuôi trải bạt rộng hàng ha đang vận hành như một “nhà máy sản xuất cá sạch”.

Trên mặt nước loáng ánh bạc, hệ thống sục khí hoạt động liên tục giúp duy trì chất lượng môi trường nuôi.

Cá rô phi được cho ăn theo quy trình tự động; người nuôi sử dụng loại thức ăn chuyên biệt do công ty cung cấp và được bao tiêu toàn bộ đầu ra

Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Dinh dưỡng Việt Nhật, dự án sản xuất cá rô phi xuất khẩu của Công ty được triển khai từ năm 2024 và đang phát triển nhanh.

Trước đây, nguồn giống cá rô phi ở miền Bắc khá đa dạng nhưng chất lượng chưa ổn định, gây khó khăn trong tổ chức vùng nuôi quy mô lớn. Để gỡ nút thắt này, Việt Nhật đã đàm phán với Tập đoàn Bảo Lộc và Bạch Dương (Trung Quốc) cung ứng nguồn giống chất lượng cao cũng như bao tiêu sản phẩm cho vùng nuôi của công ty:

“Đối với tất cả khách hàng liên kết với Việt Nhật, chúng tôi cam kết thu mua cá rô phi của họ để xuất khẩu. Chúng tôi sẽ liên kết sử dụng toàn bộ sản phẩm đó trong suốt quy trình, đồng thời tương tác dịch vụ kỹ thuật, thị trường đối với sản phẩm này" - ông Nguyễn Văn Ngọc cho biết.

Thành phố Hải Phòng (bao gồm địa phận tỉnh Hải Dương trước thời điểm sáp nhập, hợp nhất) có lợi thế vùng nước rộng, diện tích nuôi tiềm năng lớn.

Theo báo cáo của Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hải Phòng, diện tích nuôi cá rô phi trên địa bàn khoảng 5.000 ha, chiếm trên 20% diện tích thủy sản toàn thành phố.

Nhiều mô hình nuôi cá rô phi thâm canh, nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP, hay ứng dụng công nghệ Biofloc cho năng suất vượt trội - có nơi đạt trên 20 tấn/ha.

Cùng với mạng lưới 31 cơ sở sản xuất giống, sản lượng giống rô phi trên địa bàn ước đạt trên 330 triệu con/năm, đủ cơ sở để mở rộng sản xuất. Đáng chú ý, một số HTX đã đầu tư chế biến, mở rộng chuỗi giá trị.

Ông Lê Văn Việt, Giám đốc HTX Sản xuất và Thương mại Xuyên Việt, xã Gia Phúc, thành phố Hải Phòng (địa phận huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương cũ) cho biết: “Việc đầu tư chế biến không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Người nuôi yên tâm sản xuất, doanh nghiệp chủ động nguồn nguyên liệu đạt chuẩn xuất khẩu".

“Chúng tôi đã triển khai các món chế biến sâu như cá xông khói, xúc xích, ủ muối, những món tiêu dùng ngay. Chúng tôi muốn thay đổi cách tiếp cận đối với con cá giống như con gà, con lợn, chúng ta có thể làm giò, làm chả, làm rất nhiều món” - ông Việt chia sẻ.

Trong khi người nuôi chủ động chuyển đổi kỹ thuật nuôi cá rô phi, chính quyền địa phương đã và đang hoàn thiện cơ chế chính sách - như hỗ trợ lãi suất, hỗ trợ chứng nhận VietGAP - thì điều quyết định là sự liên kết giữa sản xuất và thị trường, cùng với đầu tư vào hạ tầng và môi trường.

Theo ông Đỗ Đức Thịnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hải Phòng, mặc dù trong những năm gần đây, thị trường thế giới rất ưa chuộng mặt hàng cá rô phi phi lê, nhưng tại thị trường trong nước, cá rô phi vẫn được xem là thủy sản giá rẻ. Giá bán thấp so với nhiều loại cá nước ngọt khác khiến người nuôi chưa yên tâm đầu tư mở rộng quy mô.

Ông Đỗ Đức Thịnh nhấn mạnh, để cá rô phi thực sự trở thành sản phẩm chủ lực, nâng cao giá trị kinh tế, cần đồng bộ nhiều giải pháp: ổn định nguồn giống, nâng cao chất lượng, mở rộng chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ ổn định, từ đó tạo lực đẩy bền vững cho ngành thủy sản địa phương.

“Khi mình định hướng cá rô phi trở thành một ngành hàng chúng ta phải chủ động nguồn giống chất lượng. Chứ nếu bây giờ chúng ta bị phụ thuộc con giống thì chúng ta không thể nói là chúng ta chủ động về ngành hàng” - ông Thịnh cho biết thêm. 

Với hạ tầng cảng biển phát triển và chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành trung tâm sản xuất - chế biến cá rô phi của miền Bắc, phát triển các vùng nuôi ứng dụng công nghệ cao và truy xuất nguồn gốc.

Thành phố cũng đặt mục tiêu phát triển tối thiểu 5 hợp tác xã/chuỗi liên kết, chuẩn hóa vùng nuôi theo VietGAP và triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR cho từng lô hàng.

Nếu liên kết được hoàn thiện - từ con giống, thức ăn, kỹ thuật nuôi, chế biến đến đầu ra - cá rô phi Hải Phòng có thể thoát khỏi cảnh “bán lẻ, bị ép giá” và tiến tới thị trường lớn hơn, thậm chí xuất khẩu.

×