Nuôi “tử sĩ” là trọng tội, vì sao Tư Mã Ý vẫn có trong tay 3.000 người?

Nuôi “tử sĩ” là trọng tội, vì sao Tư Mã Ý vẫn có trong tay 3.000 người?

Tư Mã Ý là một đại thần quan trọng của Tào Ngụy, từng chăm sóc và bảo vệ Tào Phương khi vị này mới chỉ 8 tuổi. Việc Tào Duệ gửi gắm con côi cho Tư Mã Ý gần như đã định sẵn rằng thiên hạ nhà Ngụy về sau sẽ rơi vào tay họ Tư Mã.

Về sau, Tư Mã Ý lại dùng lực lượng “ba nghìn tử sĩ” do mình nuôi dưỡng để phát động biến cố Cao Lăng, đồng thời tiêu diệt đối thủ ngang sức là Tào Sảng. Nhưng trong bối cảnh cổ đại, việc nuôi tử sĩ vốn là tội chết, vậy vì sao ông vẫn làm, và câu chuyện này liệu có thật hay không?

“Tử sĩ” là những người không sợ chết, sẵn sàng liều mạng chiến đấu. Họ có thể là hiệp khách giang hồ, có người vì vinh hoa phú quý, có người vì báo ân. Nói một cách đơn giản, đó là những kẻ dám bán mạng cho chủ, thậm chí thay chủ nhân đi giết người. Trong quân đội cổ đại, tử sĩ thường là lực lượng tinh nhuệ nhất, xung phong nơi nguy hiểm, chiến đấu không màng sống chết. Thực tế, ngay từ thời Chiến Quốc đã xuất hiện những đơn vị tinh nhuệ như vậy, và về sau hình thái “tử sĩ” phần lớn cũng được phát triển từ đó. Điểm chung của họ là sức chiến đấu cá nhân rất mạnh, có thể lấy một địch mười.

Lực lượng mà Tư Mã Ý xây dựng thực chất chính là một dạng tinh binh bí mật. Dù số lượng không thể so với quân đội chính quy của triều đình do Tào Phương đứng đầu, nhưng về chất lượng lại vượt trội, đủ để áp chế đối phương. So với sự lão luyện, mưu sâu kế hiểm của Tư Mã Ý, năng lực của Tào Sảng tỏ ra non kém, hơn nữa hoàng đế lại chỉ là một đứa trẻ. Tư Mã Ý từng phò tá ba đời vua, địa vị trong triều và trong lòng dân đều rất cao. Chính sự tin tưởng quá mức của hoàng thất cùng với tham vọng ngày càng lớn của bản thân đã khiến ông dần đi đến con đường đoạt quyền, dẫn tới việc nhà Ngụy đổi chủ.

Vào thời điểm đó, nhà Ngụy thực chất đã bước vào giai đoạn suy yếu. Trước khi qua đời, Tào Duệ gửi gắm con trai nhỏ cho Tư Mã Ý, tin rằng ông là trung thần đáng tin cậy. Vì Tào Phương còn nhỏ, lại tiếp xúc nhiều với Tư Mã Ý, nên dần hình thành sự tin tưởng và phụ thuộc. Khi nói đến tham vọng của Tư Mã Ý, không thể không nhắc tới Tào Sảng. Cả hai đều muốn thao túng quyền lực, nhưng Tào Sảng không thể sánh với kinh nghiệm và mưu lược của Tư Mã Ý, nhất là khi ông đã âm thầm xây dựng lực lượng riêng gồm khoảng ba nghìn tử sĩ. Những người này được gia tộc họ Tư Mã bí mật nuôi dưỡng, do con trai trưởng là Tư Mã Sư phụ trách.

Trong cổ đại có khái niệm “âm dưỡng tử sĩ”, tức là nuôi lực lượng này trong bí mật tuyệt đối. Họ thường cải trang thành dân thường, sống lẫn trong xã hội, không ai biết thân phận thật. Ngay cả khi có chức vụ, cũng chỉ là những vị trí không đáng chú ý, và chỉ khi nhận được lệnh, họ mới tiến hành các hành động bí mật. Từ việc sau này gia tộc họ Tư Mã suy yếu và tử sĩ tan rã, có thể thấy nhiều người trong số họ thậm chí không biết ai là chủ thực sự đứng sau, còn mối liên hệ giữa chủ và tử sĩ cũng được giữ ở mức tối giản để đảm bảo bí mật và an toàn.

Dẫu vậy, con số “ba nghìn tử sĩ” có thể chỉ là suy đoán của sử gia đời sau. Nếu quả thực tồn tại một lực lượng lớn như vậy, thì sau khi họ Tư Mã suy yếu, số người này đã đi đâu? Đây vẫn là một bí ẩn chưa có lời giải. Nhưng có thể thấy rằng, trong bối cảnh chính trị đầy biến động thời Tam Quốc, việc nuôi tử sĩ, dù trái pháp luật, lại là một lựa chọn mang tính sinh tồn. Với những người như Tư Mã Ý, nếu không nắm trong tay lực lượng riêng, họ khó có thể tự bảo vệ mình, chứ chưa nói đến việc giành quyền chủ động. Chính vì vậy, hành động tưởng như phạm pháp ấy, thực chất lại phản ánh logic khắc nghiệt của quyền lực trong thời loạn.

Tư Mã Ý (179 – 7 tháng 9 năm 251), biểu tự Trọng Đạt, là nhà chính trị, nhà quân sự phục vụ nước Tào Ngụy thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông cũng là người đặt nền móng cho việc nhà Tây Tấn đoạt ngôi nhà Tào Ngụy.

Ông có công lớn bảo vệ được Tào Ngụy trước các cuộc Bắc phạt của Gia Cát Lượng. Sau một khoảng thời gian dài nhẫn nhịn Tào Sảng để chờ thời cơ, ông đã tiến hành một cuộc lật đổ ngoạn mục vào năm 249, khiến hoàng đế Tào Ngụy chỉ còn là bù nhìn. Từ đó vị trí quyền lực nhất của ông trong triều đình nhà Ngụy đã tiếp tục được chuyển giao cho hai con ông là Tư Mã Sư và Tư Mã Chiêu, nắm quyền lực thực tế của nhà Ngụy, tạo tiền đề cho cháu của ông là Tư Mã Viêm soán ngôi nhà Tào Ngụy, thành lập nhà Tấn, thống nhất Trung Hoa, chấm dứt thời kỳ Tam Quốc.

Về sau, con trai ông Tư Mã Chiêu được phong Tấn vương, ông được con trai truy tôn làm Tấn Tuyên Vương. Sau khi nhà Tấn thành lập, Tư Mã Ý đã được cháu mình truy tôn thụy hiệu là Tuyên hoàng đế, miếu hiệu là Cao Tổ, nên còn được gọi là Tấn Cao Tổ hay Tấn Tuyên Đế.

×