Ở An Giang, rác thải ở nông thôn nhiều hơn đô thị, việc thu gom đang "đuối"

Chiều 28/7, tại Kỳ họp thứ 4 HĐND tỉnh An Giang khoá XI (nhiệm kỳ 2026-2031), ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đã trả lời chất vấn của các đại biểu về thực trạng, khó khăn và giải pháp trong công tác thu gom, xử lý rác thải, đặc biệt là tại khu vực nông thôn.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết, tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) phát sinh trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay đạt khoảng 2.274 tấn/ngày. Trong đó, khu vực nông thôn chiếm tỷ trọng lớn hơn với khoảng 1.311 tấn/ngày (tương đương 58%), trong khi khu vực đô thị phát sinh khoảng 962 tấn/ngày (42%).

Mặc dù khối lượng rác thải ở nông thôn cao hơn đáng kể, nhưng tỷ lệ thu gom, vận chuyển tại đây lại đang tồn tại khoảng cách lớn so với khu vực đô thị.

Theo đó, toàn tỉnh thu gom, vận chuyển được khoảng 1.737 tấn/ngày, đạt tỷ lệ chung 76,4%; trong đó khu vực đô thị đạt 910 tấn/ngày, tương ứng tỷ lệ thu gom rất cao là 94,6%, khu vực nông thôn mới chỉ thu gom được 827 tấn/ngày, đạt tỷ lệ khiêm tốn 63,1%.

Điều này phản ánh mạng lưới thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực nông thôn hiện vẫn gặp nhiều hạn chế, chưa bao phủ kịp thời so với tốc độ phát sinh chất thải thực tế.

Về thực trạng xử lý, lượng rác sau khi thu gom (1.737 tấn/ngày) hiện đang được phân bổ xử lý theo 3 phương pháp chính: Đổ xá tại bãi lộ thiên (phun xịt chế phẩm sinh học), chiếm tỷ lệ cao nhất với khoảng 687 tấn/ngày (40%); chôn lấp hợp vệ sinh khoảng 660 tấn/ngày (38%), tập trung tại các khu xử lý như Bình Hòa, Kênh 10, Phú Thạnh, Mương Đào; đốt trong nhà máy khoảng 390 tấn/ngày (22%), được thực hiện tại các nhà máy xử lý rác (Thoại Sơn, Tâm Sinh Nghĩa, Mỹ Luông...).

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang thẳng thắn chỉ ra các "nút thắt" đang cản trở công tác quản lý môi trường trên địa bàn là hầu hết các khu/bãi xử lý rác hiện hữu đều đang trong tình trạng vận hành quá tải hoặc công nghệ xử lý đã lạc hậu, thường xuyên gặp trục trặc kỹ thuật.

Việc kêu gọi xã hội hóa đầu tư các nhà máy xử lý rác thải quy mô lớn, công nghệ hiện đại (đốt phát điện, xử lý tuần hoàn) gặp nhiều vướng mắc về thủ tục pháp lý, cơ chế bồi thường giải phóng mặt bằng và thời gian hoàn vốn kéo dài.

Địa bàn nông thôn rộng, địa hình kênh rạch chia cắt phức tạp làm gia tăng chi phí vận chuyển; mật độ dân cư thưa thớt khiến công tác thu gom khó đồng bộ. Bên cạnh đó, mức thu phí dịch vụ vệ sinh môi trường ở nông thôn còn thấp, chưa đủ bù đắp chi phí vận hành cho các đơn vị thu gom.

Để giải quyết triệt để bài toán rác thải, nâng cao tỷ lệ thu gom và hướng tới xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, theo ông Lê Hữu Toàn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang, cần tập trung tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư để sớm hoàn thành các dự án nhà máy xử lý rác thải hiện đại; từng bước giảm tỷ lệ chôn lấp và đổ xá lộ thiên, hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn công nghệ chôn lấp lạc hậu.

Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư trang thiết bị, phương tiện vận chuyển phù hợp với địa hình sông nước, kênh rạch; nhân rộng mô hình các tổ/đội tự quản thu gom rác thải tại các thôn, ấp sâu xa.

Ngoài ra, theo ông Toàn, cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân nông thôn phân loại rác hữu cơ để ủ phân bón vi sinh (mô hình IMO), giảm áp lực rác thải phải thu gom về các bãi tập trung...

×