Ở Long An, nay là tỉnh Tây Ninh, dân trồng thứ quả sáng vàng long lanh, chưng đẹp mâm ngũ quả Tết, ấy thế mà ế quanh năm

Những năm vừa qua, câu chuyện trồng thanh long vỏ vàng xuất hiện ngày càng nhiều trong các vùng chuyên canh. Màu vàng óng ánh khác lạ, hình dáng bắt mắt và giá trị cao khiến giống thanh long này được kỳ vọng sẽ tạo ra làn sóng mới cho nông nghiệp.

Thế nhưng, thực tế lại không như mong đợi: Thanh long vỏ vàng rất đẹp để bày mâm lễ, Tết, nhưng để bán đều quanh năm thì lại vô cùng chật vật.

Phá sản trồng thanh long vỏ vàng

Tại Tây Ninh, chị Lê Ngọc Thảo từng mạnh dạn đầu tư trồng thanh long vỏ vàng theo hướng thanh long hữu cơ trên diện tích hơn 6.500m² với 1.500 trụ. Chị chăm sóc cây cẩn thận, không sử dụng thuốc hóa học, chỉ bón phân hữu cơ và tưới nước sạch. Đặc biệt, trái được để chín tự nhiên trên cây trước khi thu hoạch để giữ trọn hương vị.

Mỗi đợt, vườn của chị chỉ cho khoảng 500–700kg trái – sản lượng rất thấp so với thanh long thông thường. Chính vì khan hiếm và chất lượng cao, giá thanh long vàng từng được bán tới 180.000 đồng/kg tại các cửa hàng thực phẩm sạch. Trái có vỏ vàng tươi, ruột trắng dày, vị ngọt thanh, thơm nhẹ. Nhưng nghịch lý là thanh long vàng càng đắt, càng đẹp thì càng khó tiêu thụ đại trà.

Sau một thời gian tìm đầu ra, chị Thảo buộc phải dừng bán thương phẩm, chỉ giữ lại một phần để bán làm giống. Câu chuyện của chị cho thấy một thực tế: Nếu thanh long vỏ vàng chỉ được mua về để chưng mâm ngũ quả hoặc làm quà biếu dịp Tết mà không trở thành trái cây ăn thường ngày thì đó là thất bại của cả người trồng lẫn thị trường.

Thanh long vỏ vàng không phải giống dễ trồng. Cây sinh trưởng chậm, nhạy cảm với thời tiết và đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt. Nông dân phải ưu tiên canh tác hữu cơ, hạn chế tối đa hóa chất để đảm bảo chất lượng trái. Điều này làm tăng chi phí sản xuất, trong khi năng suất lại không cao.

Từ lúc ra hoa đến thu hoạch mất khoảng hơn một tháng để trái chín kỹ. Tổng thời gian từ khi trồng đến lúc bói quả kéo dài gần một năm, và phải mất thêm thời gian để cây ổn định, cho năng suất đều. Trong khi đó, thị trường trong nước chưa thực sự quen với việc chi trả mức giá cao cho một loại thanh long chỉ khác về màu vỏ.

Ông Nguyễn Vạn Thành – Giám đốc HTX Vạn Thành (Tây Ninh) cho biết từng xuất khẩu 2 tấn thanh long vỏ vàng, nhưng chỉ một lần duy nhất vì khách hàng không đặt tiếp.

Theo ông Thành, tại vùng từng được xem là “thủ phủ thanh long” như Châu Thành (Long An cũ, nay thuộc Tây Ninh), diện tích trồng thanh long vỏ vàng hiện còn rất ít.

Như ông Thành thẳng thắn chia sẻ: “Nông dân trồng thanh long vỏ vàng chủ yếu bán vào dịp lễ, Tết vì trái đẹp, lạ, chứ ít người mua để ăn”. Câu nói này phản ánh đúng thực trạng thanh long vỏ vàng đang sống nhờ mùa vụ cao điểm, chứ chưa có chỗ đứng bền vững trên thị trường quanh năm.

Trồng thanh long vỏ vàng: Đẹp thôi chưa đủ – phải trở thành trái cây trên bàn ăn

Theo nhiều nhà vườn và người tiêu dùng, thanh long vỏ vàng ngọt thanh, giàu dinh dưỡng, giá bán cao nhưng chất lượng không ngon bằng thanh long ruột đỏ, nhất là thói quen tiêu dùng chưa thay đổi khiến thanh long vỏ vàng bị “đóng khung” trong vai trò trang trí.

Chính vì thế, trồng thanh long vỏ vàng nông dân mãi phụ thuộc vào vài dịp cao điểm như lễ, Tết.

Câu chuyện trồng thanh long vỏ vàng không chỉ là chuyện kỹ thuật, mà còn là bài toán thị trường. Khi loại trái cây này không chỉ đẹp trên mâm mà còn xuất hiện thường xuyên trên bàn ăn, đó mới thực sự là thành công của nhà vườn – và của cả ngành nông nghiệp.

×