Ở một nơi của Nghệ An, cả làng giữ đoạn suối 1km, tới ngày lành tháng tốt ùa xuống bắt cá đặc sản thế này đây

Ngôi đền linh thiêng của dân bản, bao quanh toàn cây cổ thụ hoành tráng thế này đây

Ngày 4/3, người dân bản xã Yên Hòa, tỉnh Nghệ An (địa phận huyện Tương Dương trước đây) tổ chức lễ hội đền Văn Lin.

Đây là một ngôi đền có nhiều cây cổ thụ bao quanh, phía trước là dòng khe Chon hiền hòa chảy quanh năm.

Tên gọi của đền và bản bắt nguồn từ một vực nước sâu cạnh đó mà nhân dân thường gọi là Văng Lin.

Đền Văng Lin là một ngôi đền cổ có từ rất lâu đời giữ vị trí rất quan trọng trong đời sống tâm linh của dân bản.

Quá trình xây dựng đền gắn liền với lịch sử định cư của người Thái tại vùng đất này.

Theo các cụ cao niên, bản Văng Lin là một bản Thái cổ được hình thành từ trước thế kỷ XVIII, đến nay đã có nhiều dòng họ định cư tại đây từ 10 đến 11 đời.

Nhân dân lập đền Văng Lin để phụng thờ những bậc tiền nhân có công khai khẩn, xây dựng bản mường, đó là các ông: Xổng Nguyên, Xổng Thài và Xổng Dương. Đây đều là những nhân vật lịch sử có thật thuộc dòng họ Vi.

Trong đó, ông Xổng Nguyên có công lao đặc biệt lớn trong việc mở mang các bản mường vùng 4 Yên ngày nay (Yên Na, Yên Hòa, Yên Thắng, Yên Tĩnh).

Đền Văng Lin từng được xây dựng rất kiên cố, lát bằng đá vững chãi. Đến những năm 1960, ngôi đền vẫn còn nguyên trạng nhưng sau đó do thời gian và biến cố, đền bị hư hỏng và hiện chỉ còn nền cũ.

Theo lời kể của các bậc cao niên, ngôi đền rất linh thiêng, "cầu được ước thấy". Trong lịch sử, khi dịch bệnh hoành hành, dân bản sắm lễ cúng tế tại đền thì bệnh dịch dần tan biến. Những người đau ốm chữa trị khắp nơi không khỏi, khi về làm lễ tại đền đều thuyên giảm. Ngay cả chuyện trâu bò đi lạc, nhân dân đến đền khấn vái cũng thường tìm lại được sau ít ngày.

Cả bản xuống suối bắt loài cá đặc sản, nướng ngay tại bờ

Hàng năm, vào ngày 16 tháng Giêng Âm lịch, nhân dân bản Văng Lin, xã Yên Hòa lại trang trọng tổ chức hội đền. Đây là dịp để bà con tưởng nhớ công đức của các vị tiền nhân, đồng thời thành tâm cầu cho bản mường bình yên, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và nhà nhà ấm no.

Lễ hội là một không gian văn hóa đặc sắc với hai phần chính. Trong đó, phần lễ với các nghi thức tế lễ cổ truyền trang nghiêm, thành kính hướng về cội nguồn.

Bên cạnh đó, phần hội lại Rộn ràng với các trò chơi dân gian, văn hóa văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc Thái.

Đặc biệt, điểm nhấn độc đáo không thể bỏ qua trong dịp này chính là hội bắt cá mát. Đây là loại cá đặc sản quý hiếm của vùng sông nước này, được nhân dân bản Văng Lin khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt suốt cả năm và chỉ tổ chức đánh bắt duy nhất vào dịp lễ hội này.

Hình ảnh bà con cùng nhau xuống khe Chon bắt cá không chỉ là một hoạt động sinh kế mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết và sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.

Trao đổi với phóng viên Dân Việt, ông Lô Thanh Bình – Phó chủ tịch UBND xã Yên Hòa, tỉnh Nghệ An cho biết, người dân bản Văng Lin tổ chức bảo vệ đoạn suối dài khoảng hơn 1km chảy qua trước đền. Phải đến dịp lễ hội mới cùng nhau bắt cá mát để tổ chức lễ hội.

Người dân đánh bắt cá mát bằng các phương thức truyền thống như dùng lưới, chài, vợt. Năm nay, người dân đánh bắt được khoảng 40kg cá mát. Cá mát sau khi đánh bắt được chia đều, chế biến ngay tại bờ suối để người dân trong bản cùng thưởng thức.

Cũng theo ông Bình, không chỉ riêng bản Văn Lin, phong trào bảo vệ cá mát đang được phát triển mạnh tại địa bàn. Nhiều bản làng khác trên địa bàn cũng đã tổ chức bảo vệ nhằm phát triển nguồn lợi thủy sản, tạo sinh kế, phát triển du lịch địa phương.

×