Ở một xã mới, trước thuộc địa phận tỉnh Vĩnh Phúc cũ, nay là Phú Thọ mới, dân giàu nhờ cây đặc biệt này, cả vườn tốt um

Từ những diện tích trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay cây ba kích tím đã hình thành vùng sản xuất tập trung, mở ra triển vọng lớn về phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần xây dựng nền nông nghiệp bền vững trên vùng đất đồi gò.

Nhắc đến cây ba kích tím ở xã Thái Hòa, nhiều người nghĩ ngay đến thôn Tây Sơn - một trong những địa bàn tiên phong đưa loại cây dược liệu này vào sản xuất và đạt hiệu quả kinh tế rõ nét.

Trên những quả đồi trước đây chủ yếu trồng bạch đàn, keo hoặc bỏ hoang vì hiệu quả thấp, nay đã phủ một màu xanh mới của những vườn ba kích tím đang phát triển tốt.

Gia đình bà Trần Thị Hiền, ở thôn Tây Sơn, là một trong những hộ đầu tiên mạnh dạn trồng thử nghiệm cây ba kích tím tại địa phương.

Nhớ lại những ngày đầu bén duyên với loại cây này, bà Hiền cho biết, khi đó nhiều người còn nghi ngại bởi đây là loại cây mới, chưa phổ biến, thời gian đầu tư dài và chưa có nhiều mô hình thành công để học hỏi.

Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu kỹ về đặc tính sinh trưởng cũng như tiềm năng kinh tế, gia đình bà quyết định trồng thử vài nghìn cây trên diện tích đất đồi của gia đình.

Bà Hiền chia sẻ: “Cây ba kích tím không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, chịu hạn khá tốt, phù hợp với đất đồi gò. Sau 4-5 năm cho thu hoạch với giá khoảng 700 triệu đồng/ha tùy loại. Từ chỗ trồng vài nghìn cây thử nghiệm, nay gia đình tôi đã mở rộng lên 2ha”.

Dẫn chúng tôi đi thăm vườn ba kích tím xanh tốt, bà Hiền vừa nhổ những bụi cỏ quanh gốc cây vừa kể về kỹ thuật chăm sóc mà gia đình đang áp dụng. “Vợ chồng tôi hầu như ngày nào cũng phải đeo găng tay đi nhổ cỏ.

Chúng tôi chỉ nhổ cỏ trong hai năm đầu chứ không xới đất vì sợ làm đứt rễ cây, đến năm thứ ba mới che phủ nylon. Để cỏ mọc rồi nhổ cũng giúp đất được ‘thở’ và tơi xốp hơn”, bà Hiền nói.

Không chỉ chú trọng khâu làm cỏ, gia đình bà Hiền còn lựa chọn phương pháp canh tác hữu cơ, hạn chế tối đa tác động lên bộ rễ cây. “Chúng tôi chỉ dùng phân chuồng, bón trên bề mặt đất.

Ba kích là cây hoang dã nên có sức đề kháng tốt, ít sâu bệnh, không cần phun nhiều thuốc”, bà Hiền cho biết thêm.

Chính cách làm bài bản, kiên trì và phù hợp với đặc tính sinh học của cây đã giúp vườn ba kích tím của gia đình bà sinh trưởng ổn định. Thành công của gia đình bà Hiền đã trở thành động lực để nhiều hộ dân trong thôn Tây Sơn mạnh dạn học tập, nhân rộng mô hình.

Hiện nay, riêng thôn Tây Sơn đã có gần 10 hộ tham gia trồng ba kích tím với tổng diện tích hơn 8ha. Nhiều hộ đầu tư từ vài nghìn đến hàng chục nghìn gốc, hình thành vùng trồng tập trung, tạo thuận lợi cho việc chia sẻ kinh nghiệm, liên kết tiêu thụ và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Không chỉ ở thôn Tây Sơn, phong trào phát triển cây ba kích tím đã lan rộng ra nhiều khu dân cư khác trong xã. Theo thống kê, đến nay xã Thái Hòa đã phát triển được hơn 30ha ba kích tím, trở thành một trong những địa phương có diện tích trồng ba kích lớn. Nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, cây sinh trưởng tốt, cho năng suất và chất lượng ổn định.

Điều đáng mừng là một số hộ dân đã bước đầu liên kết với các hợp tác xã dược liệu để tiêu thụ sản phẩm và hướng tới chế biến sâu. Đây là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, giảm rủi ro về thị trường.

Không chỉ dừng ở việc tiêu thụ củ ba kích tươi hoặc phơi khô, địa phương đang từng bước phát triển thêm các sản phẩm chế biến từ ba kích, trong đó nổi bật là cao ba kích, sản phẩm được đánh giá có nhiều tiềm năng trên thị trường.

Từ nguồn nguyên liệu ba kích tím được trồng theo hướng an toàn, các cơ sở sản xuất tiến hành sơ chế, loại bỏ lõi, nấu cô đặc theo quy trình đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để tạo ra sản phẩm cao ba kích chất lượng.

Sản phẩm này giữ được nhiều hoạt chất quý, thuận tiện trong sử dụng, bảo quản lâu hơn và có giá trị kinh tế cao hơn so với bán nguyên liệu thô. Việc phát triển sản phẩm cao ba kích không chỉ góp phần kéo dài chuỗi giá trị cây dược liệu mà còn mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu riêng cho ba kích tím Thái Hòa.

Theo các hộ dân trồng ba kích, hiện nhu cầu thị trường đối với loại dược liệu này khá lớn.

Ba kích tím không chỉ được tiêu thụ dưới dạng tươi mà còn được sử dụng để chế biến thành nhiều sản phẩm như rượu ba kích, trà thảo dược, cao ba kích và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Đây chính là lợi thế giúp cây ba kích có đầu ra ổn định và giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với các loại cây trồng truyền thống.

Nếu trước đây diện tích đất đồi ở Thái Hòa chủ yếu được người dân sử dụng để trồng bạch đàn, keo hoặc một số cây lâm nghiệp ngắn ngày với hiệu quả thấp, thì nay việc chuyển sang phát triển cây dược liệu đã mở ra hướng đi mới đầy triển vọng.

Việc đưa cây ba kích tím vào sản xuất không chỉ khai thác hiệu quả quỹ đất đồi gò mà còn phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh và bền vững trong giai đoạn hiện nay.

Với đặc tính ít sâu bệnh, không yêu cầu sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật, cây ba kích góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, giữ độ phì của đất và tạo ra sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

Bên cạnh giá trị kinh tế trực tiếp, mô hình trồng ba kích tím còn tạo việc làm thường xuyên và thời vụ cho khoảng 30-35 lao động trong thôn, chủ yếu là lao động trung niên và người cao tuổi. Công việc làm cỏ, chăm sóc, thu hái tuy không nặng nhọc nhưng mang lại nguồn thu nhập ổn định, giúp nhiều hộ dân có thêm việc làm ngay tại địa phương.

Đồng chí Phùng Thế Hải - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Thái Hòa, tỉnh Phú Thọ mới (địa phận huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ) đánh giá: “Việc phát triển cây ba kích tím là hướng đi phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Đây là loại cây có giá trị kinh tế cao, phù hợp với đất đồi gò, dễ chăm sóc và phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp hữu cơ mà xã đang triển khai.

Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục khuyến khích người dân mở rộng diện tích theo hướng tập trung; đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để xây dựng chuỗi giá trị bền vững”.

Để cây ba kích tím phát triển lâu dài, xã đang tập trung hỗ trợ kỹ thuật trồng, quy hoạch vùng sản xuất tập trung, khuyến khích liên kết sản xuất theo mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã; đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm ba kích tím Thái Hòa gắn với các sản phẩm chế biến như cao ba kích, hướng tới sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.

Có thể thấy, từ một loại cây còn xa lạ, ba kích tím đã và đang dần khẳng định vị thế trên vùng đất Thái Hòa. Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, sự đồng thuận của người dân cùng sự quan tâm định hướng của chính quyền địa phương, cây ba kích tím được kỳ vọng sẽ trở thành cây trồng chủ lực của xã trong những năm tới.

Từ những gốc ba kích trên đồi hôm nay đến những sản phẩm chế biến mang thương hiệu địa phương trong tương lai, Thái Hòa đang từng bước mở ra hướng phát triển kinh tế mới đầy triển vọng từ cây dược liệu quý này.

×