Ở nơi này của Nghệ An có loài nhuyễn thể màu xanh bám dày các ghềnh đá, dân ra lấy về nấu thành món ngon

Những ngày này, mỗi khi thủy triều xuống, người dân ở phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An lại mang theo dụng cụ để men theo các bãi đá khai thác vẹm xanh. Vẹm xanh là loài nhuyễn thể hai mảnh bám dày tại nhiều khu vực trên bãi đá, ghềnh đá.

Muốn khai thác vẹm xanh, người dân phải theo nắm rõ “nhịp thở” của biển. Chỉ khi thủy triều xuống, những bãi đá nơi vẹm xanh đang bám dày đặc mới lộ ra. Quãng thời gian này cũng khá ngắn nên người dân phải tranh thủ mới khai thác được số lượng nhiều nhất. Khi thủy triều lên, nước biển dâng cao, những bãi đá ngầm lại chìm dưới mặt nước.

Đặc biệt, tại khu vực ghềnh đá dưới chân núi Thằn Lằn vẹm xanh bám dày đặc với kích thước lớn. Chị Lê Thị Sen (trú tại phường Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An) cho biết, đối với người đi khai thác vẹm xanh, việc nắm lịch lên, xuống của con nước thủy triều là rất quan trọng. Vì chỉ cần chậm vài giờ, nước dâng trở lại, nhiều khu vực khai thác sẽ bị ngập sâu, không lấy được vẹm xanh.

Anh Nguyễn Văn Hải (trú tại phường Quỳnh Mai) chia sẻ, đàn ông khỏe mạnh, bơi giỏi, am hiểu địa hình thường lội ra các bãi đá xa bờ hơn, nơi đây vẹm xanh nhiều và con cũng to. Phụ nữ sức khỏe yếu thì thường lấy vẹm xanh ở khu vực ghềnh đá phía trong.

Sau khoảng 30 đến 40 phút ngụp lặn, mỗi người có thể gỡ đầy túi lưới. Mỗi chuyến như vậy có thể thu được từ 3 đến 10kg vẹm xanh. Trên các ghềnh đá gần bờ, phụ nữ cạy từng cụm vẹm bám chặt trong các khe đá.

Bà Đậu Thị Hồng (trú tại phường Quỳnh Mai) chia sẻ, vẹm xanh bám chặt vào đá nên gỡ ra được cũng mất nhiều thời gian, công sức và đòi hỏi sự khéo léo. Những ghềnh đá ven biển phủ kín các loài nhuyễn thể có vỏ sắc, cứng như hàu, ốc, vẹm. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khi di chuyển hoặc khai thác vẹm cũng có thể khiến chân tay bị trầy xước.

Sau khi thu hoạch, phân loại, rửa sạch, vẹm xanh được bán tại các chợ dân sinh hoặc bán cho chủ các nhà hàng, khách sạn tại khu du lịch Biển Quỳnh. Đây là loại hải sản được nhiều người ưa chuộng vì thịt ngọt, thơm, giàu đạm, canxi và Omega-3. Trung bình mỗi ngày, một lao động có thể kiếm được từ 200.000 đến 500.000 đồng, thậm chí nhiều hơn nếu gặp thời điểm vẹm phát triển mạnh.

Vẹm xanh có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như hấp sả, nướng mỡ hành, nấu cháo, nấu canh hoặc xào. Nhờ nguồn cung ổn định, loại nhuyễn thể này cũng trở thành món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình ven biển.

Vùng biển Quỳnh Mai, tỉnh Nghệ An có hệ thống ghềnh đá, bãi đá kéo dài khoảng 2km, tạo nên môi trường lý tưởng cho loài nhuyễn thể này phát triển. Môi trường biển tại đây có nguồn tảo phù du dồi dào, nhiều chất hữu cơ lơ lửng cùng chế độ thủy triều lên xuống hằng ngày. Những điều kiện đó đã tạo nên hệ sinh thái thuận lợi để vẹm xanh sinh trưởng mạnh.

Theo người dân địa phương, vẹm xanh có 2 mùa sinh sản mạnh, từ khoảng tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 8 đến tháng 10, khi nhiệt độ nước biển dao động từ 25 đến 30°C. Khi trưởng thành, vẹm xanh có thể dài từ 8 đến 15cm, thậm chí lớn hơn. Khi khai thác vẹm xanh, người dân địa phương cũng lựa chọn những con trưởng thành, đạt kích thước lớn để khai thác. Người dân tuyệt đối không khai thác theo kiểu tận diệt nhằm đảm bảo những thảm vẹm non sinh sôi, phát triển, tạo sinh kế liên tục, bền vững.

Vẹm xanh (có tên khoa học Perna viridis), có lớp vỏ màu xanh lục ánh ngọc hoặc xanh đen đặc trưng. Vẹm xanh đóng vai trò sinh thái rất quan trọng đối với môi trường biển bởi chúng được ví như những “máy lọc nước tự nhiên”. Khi thủy triều lên, vẹm xanh mở vỏ và hút nước qua mang để lấy tảo phù du làm thức ăn. Trong quá trình đó, chúng đồng thời loại bỏ một phần các chất hữu cơ lơ lửng trong nước biển, góp phần cải thiện độ trong của nước biển và duy trì cân bằng sinh thái vùng ven bờ.

Ngoài ra, các bãi vẹm xanh còn là nơi cư trú của nhiều sinh vật khác như cua đá, tôm nhỏ, ốc biển, giun nhiều tơ và các loài cá non. Sự hiện diện của những ghềnh đá phủ kín vẹm xanh thường được xem là “chỉ dấu” cho thấy môi trường biển ở khu vực tương đối lành mạnh.

×