Ở xã Đức Hợp, tỉnh Hưng Yên (địa phận huyện Kim Động trước đây) có một cựu chiến binh "đông con nhất"

Bước ra từ khói lửa của hai cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, cựu chiến binh Nguyễn Trung Chắt (sinh năm 1952) trở về đời thường với một tâm niệm giản dị: sống sao cho xứng đáng với những đồng đội đã ngã xuống.

Suốt 22 năm qua, người con quê hương Hưng Yên đã bền bỉ hiện thực hóa tâm niệm ấy, trở thành “người cha” của hơn 300 trẻ mồ côi, xây dựng nên những ‘Ngôi nhà Hy vọng’ bằng chính mồ hôi, nước mắt và trái tim nhân hậu.

Người lính già và “mệnh lệnh” từ trái tim

Một buổi sáng đầu năm 2026, tôi tìm về thôn Phú Cường, xã Đức Hợp để gặp cựu chiến binh Nguyễn Trung Chắt khi ông vừa trở về sau chuyến thăm các con tại cơ sở tỉnh Lạng Sơn.

Trước đó, vào cuối tháng 12/2025, ông vinh dự là một trong những điển hình tiên tiến được tuyên dương tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI.

Cựu chiến binh Nguyễn Trung Chắt tại quê nhà xã Đức Hợp, tỉnh Hưng Yên (địa bàn huyện Kim Động trước đây).

Trong khoảng sân nhỏ của ngôi nhà cấp 4 giản dị, hương bưởi Diễn thoang thoảng quyện cùng vị trà nóng, ông Chắt bắt đầu câu chuyện bằng nụ cười hiền hậu: “Cứ đi một vòng từ Hưng Yên lên Lạng Sơn là hết tròn một tháng, chỉ còn lại đôi ba ngày dành cho gia đình trên Hà Nội”.

Ông chia sẻ đã có 26 năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng) và Tổng cục An ninh; trực tiếp tham gia giải phóng miền Nam năm 1975 và chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.

Nghỉ hưu năm 1998 với 3 người con đang tuổi ăn học, ông phải bươn chải nhiều nghề để ổn định cuộc sống.

Năm 2003, khi cuộc sống gia đình ổn định, các con đã trưởng thành, chứng kiến nhiều trẻ em mồ côi, lang thang, thiếu điều kiện học hành, ông quyết định xây dựng Trung tâm Hy vọng Tiên Cầu (xã Hiệp Cường) – mái ấm đầu tiên nhận nuôi 24 đứa trẻ.

Ông Chắt dẫn hai trẻ mồ côi ở Trung tâm Hy vọng Lạng Sơn về thắp hương ngày giỗ mẹ đẻ. (ảnh nhân vật cung cấp).

Ông Chắt và "các con" tại Trung tâm Hy vọng Tiên Cầu.

Năm 2007 và 2019, ông tiếp tục xây dựng thêm hai cơ sở tại tỉnh Lạng Sơn (nơi ông từng gắn bó thời binh nghiệp) là Trung tâm Hy vọng Lạng Sơn và Trung tâm Hy vọng Lộc Bình.

Điều đặc biệt là cả ba trung tâm đều mang tên “Hy vọng”. Ông Chắt lý giải: “Tôi không muốn các con mang mặc cảm mồ côi hay sống trong sự thương hại. Tôi đặt tên là Hy vọng để các con tin vào tương lai, tự tin bước ra xã hội với tư cách của những người trưởng thành, tử tế”.

Nhớ lại những ngày đầu thành lập Trung tâm Hy vọng Tiên Cầu, ông Chắt đối mặt với không ít lời bàn tán, dị nghị khi dồn toàn bộ tiền tích cóp, thậm chí vay mượn để nuôi trẻ mồ côi. Tuy vậy, chính những hoàn cảnh bất hạnh mà ông tận mắt chứng kiến là động lực để ông kiên trì…

“Phép toán” của lòng nhân ái

Nuôi dưỡng một đứa trẻ đã khó, nuôi dưỡng hàng trăm đứa trẻ lại là một bài toán kinh tế và giáo dục đầy áp lực.

Ông Chắt luôn dành thời gian quan tâm, chăm sóc các con là các cháu nhỏ mồ côi. (ảnh nhân vật cung cấp).

Trung bình mỗi tháng, chi phí cho mỗi cháu từ 2,5 – 3 triệu đồng; khi các cháu theo học cao đẳng, đại học, con số này tăng gấp đôi. Suốt hơn 20 năm duy trì ba trung tâm, tổng kinh phí lên tới hơn 20 tỷ đồng, phần lớn là tiền ông Chắt tích cóp và lương hưu hằng tháng.

“Có thời điểm tôi dốc hết tiền tiết kiệm của gia đình vẫn không đủ chi phí sinh hoạt, thuốc men cho các con, phải vay mượn khắp nơi” - ông chia sẻ.

Trong số những đứa con, ông xúc động nhất khi kể về bé Minh Thư – đứa trẻ ông đang chăm sóc ở “Ngôi nhà Hy vọng” Tiên Cầu. Bảy năm trước, ông nhận nuôi mẹ của Thư khi chị mang thai trong cảnh ngặt nghèo.

Khi Thư mới vài tháng tuổi, người mẹ bỏ đi, để lại đứa trẻ bơ vơ. “Lúc đó khổ lắm, tôi phải đi xin từng giọt sữa cho con khắp làng, chỉ mong con đủ no”, ông nghẹn ngào. Giờ đây, Minh Thư đã học lớp 1, khỏe mạnh và ngoan ngoãn.

Tại các “Ngôi nhà Hy vọng”, ông Chắt thiết lập nếp sống kỷ luật quân đội: 5 giờ 30 phút sáng thức dậy, vệ sinh, ăn cơm rồi đi học; chiều về tăng gia sản xuất, trồng rau, nuôi gà… Ông quan niệm: “Phải để các con quen lao động, biết tự lập thì khi bước ra đời mới vững vàng được”.

Quả ngọt từ sự tử tế

Hơn hai thập kỷ bền bỉ, ông Chắt đã trực tiếp nuôi dưỡng 305 trẻ mồ côi. “Vườn ươm” của ông đã cho những mùa quả ngọt với 46 em tốt nghiệp cao đẳng, đại học. Nhiều em hiện là bác sĩ, giáo viên, kỹ sư; có em đã được ông trực tiếp lo liệu dựng vợ, gả chồng.

Ông Chắt (bên trái) trong đám cưới của "con gái" Nông Thị Duyên (sinh năm 1991) ở Lạng Sơn.

Đáng trân trọng hơn, hành trình nhân ái ấy được tiếp nối bởi chính những “đứa con” của ông.

Anh Ngô Quốc Hưng (sinh năm 1991), từng lớn lên tại Trung tâm Hy vọng Lộc Bình (Lạng Sơn), sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội và hoàn thành chương trình thạc sĩ đã từ bỏ cơ hội tại thành phố để trở về Trung tâm Hy vọng Lộc Bình giúp cha chăm lo cho các em nhỏ.

“Với tôi, trở về đây là về nhà!”, lời bộc bạch của anh Hưng chính là sự khẳng định giá trị nhân văn mà ông Chắt đã gieo trồng.

Với những đóng góp trong công tác bảo trợ xã hội, ông Chắt được Thủ tướng Chính phủ, Trung ương MTTQ Việt Nam và UBND các tỉnh Hưng Yên, Lạng Sơn tặng nhiều Bằng khen.

Hiện nay, với uy tín và kinh nghiệm của mình, ông tích cực tham gia công tác mặt trận, là thành viên Hội đồng tư vấn về Văn hóa – Xã hội, Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên khóa 2024 – 2029.

Chia tay người lính già, câu nói của ông vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở: “Còn sức khỏe là tôi còn làm. Bác Hồ dạy rồi, việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm”. Với ông Chắt, đó không chỉ là tâm niệm của một người lính, người đảng viên, mà còn là sự tiếp nối lời dạy của Bác Hồ, đã soi đường cho ông bền bỉ hơn hai thập kỷ lặng thầm dựng xây những “Ngôi nhà Hy vọng”, bù đắp những thiệt thòi bằng sự tử tế của cuộc đời.

×