OCOP Đà Nẵng đổi cách bán: Không chỉ có sao, phải có thị trường

Kết nối nhiều kênh tiêu thụ

Tại diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển sản phầm OCOP làng nghề và mô hình nông nghiệp trải nghiệm “từ giá trị bản địa đến chuỗi giá trị liên kết vùng”, bà Vũ Thị Bích Hậu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng cho biết, giai đoạn đầu của OCOP thường tập trung vào câu hỏi địa phương có sản phẩm gì, sản phẩm đạt mấy sao. Nhưng trong giai đoạn mới, câu hỏi quan trọng hơn phải là sản phẩm bán cho ai, bán bằng kênh nào, tạo giá trị gia tăng ra sao và làm thế nào để tiếp tục mở rộng thị trường.

“Chuyển đổi số OCOP không đơn thuần là đưa sản phẩm lên môi trường mạng, mà là tổ chức lại phương thức tiếp cận thị trường trên cơ sở dữ liệu, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới”, bà Hậu nhấn mạnh.

Theo đó, chuyển đổi số phải tạo ra sự thay đổi từ số hóa thông tin sang số hóa hoạt động kinh doanh; từ quảng bá đơn thuần sang kết nối và quản trị thị trường; từ bán hàng đơn kênh sang phân phối đa kênh; đồng thời đưa dữ liệu trở thành công cụ phục vụ cả sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng.

Đến nay, TP. Đà Nẵng có 477 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận, trong đó có 4 sản phẩm 5 sao, 80 sản phẩm 4 sao và 393 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm được tiêu thụ thông qua 26 điểm giới thiệu và bán sản phẩm, hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng đặc sản, điểm du lịch, các nền tảng thương mại điện tử và nhiều kênh phân phối khác.

Đáng chú ý, 19 sản phẩm OCOP của thành phố đã được xuất khẩu sang một số thị trường nước ngoài, với doanh thu xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt hơn 50 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy OCOP Đà Nẵng đang từng bước chuyển từ phát triển sản phẩm sang phát triển thị trường. Giá trị của một sản phẩm không chỉ được đo bằng số sao, mà còn bằng khả năng cạnh tranh, sức sống trên thị trường và thu nhập thực tế mà sản phẩm mang lại cho người dân.

Thời gian qua, nhiều chủ thể OCOP tại Đà Nẵng đã chủ động ứng dụng mã QR, mã số, mã vạch, website, mạng xã hội, video ngắn, livestream và các nền tảng thương mại điện tử để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm.

Đặc biệt, thành phố đang từng bước đa dạng hóa các kênh thương mại số, tránh phụ thuộc vào một sàn hay một phương thức bán hàng duy nhất.

Tháng 12/2025, Mini App thương mại điện tử sản phẩm đặc trưng, OCOP Đà Nẵng trên nền tảng 5Sao được đưa vào hoạt động. Đây không chỉ là một gian hàng trực tuyến mà còn hướng tới kết nối chủ thể, sản phẩm, người tiêu dùng, du lịch và dịch vụ trong cùng một hệ sinh thái số.

Mới đây, ngày 10/8/2026, UBND TP.Đà Nẵng và Grab Việt Nam chính thức đưa vào hoạt động Sàn giao dịch “OCOP - Đặc sản Đà Nẵng” trên ứng dụng Grab.

Thông qua sàn giao dịch này, người tiêu dùng có thể tìm hiểu thông tin, nguồn gốc, câu chuyện của sản phẩm và đặt mua trực tiếp trên thiết bị di động.

Trong giai đoạn đầu, chương trình phối hợp chuẩn hóa dữ liệu số cho hơn 80 chủ thể sản xuất, kinh doanh OCOP, chủ yếu là các sản phẩm 4 sao, 5 sao, cùng 14 điểm, cửa hàng giới thiệu và bán sản phẩm OCOP. Các chủ thể được hướng dẫn từ giá bán, quy cách đóng gói, chương trình khuyến mại đến vận hành đơn hàng trên nền tảng số.

Điểm đáng chú ý là Đà Nẵng không xác định việc “có mặt trên sàn” là mục tiêu cuối cùng.

Theo bà Hậu, một sản phẩm có mã QR nhưng thông tin không được cập nhật, một gian hàng được mở nhưng không có người truy cập hay một sản phẩm được đưa lên sàn nhưng không phát sinh giao dịch thì mới chỉ là “hiện diện số”, chưa phải chuyển đổi số thực chất.

Vì vậy, thành phố hướng tới đo lường bằng những kết quả cụ thể hơn: có bao nhiêu khách hàng tiếp cận sản phẩm, bao nhiêu giao dịch được phát sinh, doanh thu đạt bao nhiêu, chi phí tiếp cận khách hàng như thế nào và khách hàng có quay trở lại hay không.

Dữ liệu trở thành “chìa khóa” để OCOP đi xa

Một trong những yêu cầu quan trọng của chuyển đổi số OCOP là chuẩn hóa dữ liệu sản phẩm.

Trong môi trường kinh doanh số, thông tin về chủ thể, vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, chứng nhận OCOP, truy xuất nguồn gốc, hình ảnh, video, giá bán và câu chuyện sản phẩm cần được xây dựng thành “hồ sơ số” đầy đủ, thống nhất và có khả năng kiểm chứng.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, sản phẩm không chỉ thuận lợi hơn trong quảng bá mà còn có thể kết nối giữa nhiều nền tảng, đồng thời tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Từ đây, chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng marketing hay bán hàng. Dữ liệu thị trường có thể quay trở lại dẫn dắt sản xuất.

Thông qua dữ liệu, chủ thể OCOP có thể biết sản phẩm nào đang được quan tâm, nhóm khách hàng nào mua nhiều, thị trường nào có nhu cầu, thời điểm tiêu thụ tốt và người tiêu dùng phản hồi như thế nào về giá cả, mẫu mã, chất lượng.

“Chuyển đổi số không chỉ giúp bán những gì chúng ta đang sản xuất, mà còn giúp sản xuất sát hơn với những gì thị trường cần”, bà Hậu cho rằng.

Theo định hướng của Đà Nẵng, chuyển đổi số trong OCOP phải đi cùng với nâng cao năng lực của các chủ thể.

Phần lớn chủ thể OCOP hiện là doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ sản xuất nên năng lực về nhân lực, tài chính, công nghệ, marketing và quản trị thị trường còn khác nhau. Vì vậy, hỗ trợ chuyển đổi số không thể theo cách làm đồng loạt mà cần phân tầng theo năng lực.

Chủ thể mới bắt đầu có thể được hướng dẫn những kỹ năng thiết thực như chụp ảnh, quay video, sử dụng mạng xã hội, quản lý đơn hàng và thanh toán số. Với những chủ thể có năng lực cao hơn, cần hỗ trợ về thương hiệu số, quản trị đa nền tảng, phân tích dữ liệu, logistics, xuất khẩu trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Đáng chú ý, Đà Nẵng xác định AI có thể hỗ trợ xây dựng nội dung, hình ảnh, video, phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng và giảm chi phí marketing. Nhưng công nghệ không thể thay thế giá trị cốt lõi của OCOP.

“Chất lượng phải thật. Nguồn gốc phải thật. Câu chuyện phải thật. Bản sắc phải thật. AI giúp kể câu chuyện tốt hơn, nhanh hơn và tới nhiều người hơn; nhưng chính giá trị bản địa mới tạo nên sự khác biệt bền vững của sản phẩm OCOP”, bà Hậu nhấn mạnh.

Đây cũng là điểm mấu chốt để OCOP tránh rơi vào tình trạng chạy theo công nghệ nhưng thiếu chiều sâu về sản phẩm.

Một hướng đi được Đà Nẵng đặc biệt quan tâm là kết nối OCOP với du lịch. Thành phố có lợi thế về lượng khách du lịch lớn, hệ thống khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng, sân bay, điểm tham quan và các không gian bán lẻ. Đây là những “điểm chạm” quan trọng để đưa sản phẩm OCOP đến gần người tiêu dùng.

Tuy nhiên, chuyển đổi số mở ra cơ hội đi xa hơn. Thay vì chỉ bán một sản phẩm cho du khách trong thời gian lưu trú, các chủ thể có thể tiếp tục kết nối với khách hàng sau khi họ rời Đà Nẵng.

Nếu một du khách có thể quét mã, tìm hiểu sản phẩm, mua trực tiếp và sau chuyến đi vẫn dễ dàng đặt hàng trực tuyến, thì một chuyến du lịch có thể trở thành điểm khởi đầu cho một mối quan hệ khách hàng lâu dài.

Đây chính là tư duy thị trường đa kênh mà chuyển đổi số OCOP hướng tới: khách hàng có thể biết sản phẩm qua mạng xã hội, trải nghiệm trực tiếp tại Đà Nẵng, mua lần đầu tại điểm OCOP và sau đó tiếp tục đặt hàng trực tuyến.

×