"Vua tiêu" Phan Minh Thông tiết lộ đang xây thêm 3 nhà máy mới ở 1 tỉnh của Tây Nguyên

Mặc dù vậy, ông Thông khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi sứ mệnh đặt ra từ 9 năm trước khi thành lập Công ty CP Hàng tiêu dùng Phúc Sinh: Định vị lại giá trị cà phê Việt tại sân nhà.

Bước ngoặt khi nông dân bán cà phê chín cho Phúc Sinh

Việt Nam tự hào là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, nhưng có một nghịch lý cay đắng mà ông Phan Minh Thông luôn trăn trở: Người Việt đang phải uống cà phê từ đậu nành cháy và hương liệu, thay vì những hạt cà phê ngon nhất do chính nông dân làm ra. Với ông, an toàn vệ sinh thực phẩm không chỉ là câu chuyện kinh doanh, mà là vấn đề sống còn của sức khỏe cộng đồng.

“Tôi rất tâm đắc với câu nói của Tổng Bí thư Tô Lâm: Nếu không ăn uống vệ sinh, an toàn thực phẩm thì xây bao nhiêu bệnh viện cũng không đủ, đào tạo bao nhiêu bác sĩ cũng không giải quyết được”. Chính vì quá buồn với thực trạng cà phê bẩn đã thôi thúc tôi thành lập Công ty CP Hàng tiêu dùng Phúc Sinh, với tham vọng thay đổi thói quen uống cà phê của người Việt, dù thời điểm đó Phúc Sinh đang rất thành công ở xuất khẩu. Chúng tôi xác định đây là hành trình đơn độc vì đi ngược số đông, đặc biệt sẽ cực kỳ khó khăn để tìm chỗ đứng bởi thị trường trong nước đang bị bủa vây bởi các loại cà phê sủi bọt, đầy hóa chất và tạp chất” - ông Phan Minh Thông chia sẻ.

Để có được một ly cà phê sạch đúng nghĩa, ông Phan Minh Thông khẳng định mọi thứ phải bắt đầu từ gốc – đó là từ chính nông dân. Suốt 17 năm qua, từ khi tham gia thị trường xuất khẩu cà phê, Phúc Sinh đã bền bỉ thực hiện hành trình thay đổi tư duy sản xuất: Hướng dẫn nông dân thu hái quả chín với tỉ lệ cao hơn, hạn chế tối đa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật để bảo vệ môi trường và sức khỏe con người.

Thông qua các dự án liên kết, cán bộ kỹ thuật của Phúc Sinh đã tập huấn cho nông dân cách chăm sóc cây cà phê khỏe mạnh từ bên trong, kiểm soát chặt chẽ các nguyên liệu đầu vào.

Trao đổi với PV NTNN, anh Lèo Văn Quân, sinh năm 1986, dân tộc Thái trú tại bản Khoa, xã Mường Chanh (tỉnh Sơn La) cho biết, gia đình anh trồng 1ha cà phê Arabica từ năm 2008. Trước đây, anh Quân cũng như hầu hết nông dân trong vùng trồng cà phê theo phong trào, tự học hỏi nhau, việc tiêu thụ nhờ vào thương lái nên họ trả giá bao nhiêu biết bấy nhiêu.

Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến từ năm 2021, khi gia đình anh bán cà phê cho Nhà máy Phúc Sinh Sơn La thông qua đại lý.

Điểm khác biệt lớn nhất khi tham gia chuỗi liên kết với Phúc Sinh chính là nông dân phải tuân thủ các tiêu chuẩn canh tác bền vững RA (Rainforest Alliance). Anh Quân cho biết, công ty đưa ra những yêu cầu khắt khe về chất lượng như tỷ lệ quả chín phải đạt từ 80-90%, bù lại giá thu mua quả tươi cao hơn. Quy trình canh tác cũng thay đổi hoàn toàn so với trước.

“Thay vì làm sạch cỏ, chúng tôi được công ty hướng dẫn giữ lại thảm cỏ để bảo vệ đất, trồng cây che bóng, thu dọn rác thải, thực hiện tỉa cành và bón phân theo đúng giai đoạn. Quá trình chăm sóc, cán bộ kỹ thuật công ty thường xuyên xuống vườn giám sát, hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình kiểm soát dịch hại IPM… Vì vậy dù giảm lượng phân thuốc, song vụ nào cà phê cũng rất sai quả” – anh Quân nói.

Với diện tích 1ha cà phê, vụ vừa qua gia đình anh Quân lãi ròng 360 triệu đồng. Có những thời điểm, giá cà phê tươi anh bán cho công ty đạt mức cao kỷ lục 36.000 đồng/kg.

Không chỉ thành công trên rẫy cà phê của gia đình, với vai trò là Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Khoa, anh Lèo Văn Quân đã tích cực lan toả mô hình trồng cà phê RA đến cộng đồng. Đến nay, 100% hộ trong bản đều có nương cà phê và bà con đều áp dụng biện pháp canh tác bền vững theo tư vấn của Công ty Phúc Sinh, biết ghi nhật ký sản xuất…

“Sự chuyển đổi này không chỉ giúp nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm cà phê Sơn La mà còn mang lại thu nhập ổn định cho bà con dân tộc Thái trong bản. Chúng tôi rất tự hào khi sản phẩm của mình được gắn thương hiệu Blue Sơn La, xuất khẩu đi khắp nơi trên thế giới” – anh Quân khẳng định.

Mục tiêu hiện thực hoá chuỗi sản xuất khép kín

Ông Thông cho biết, đến nay Phúc Sinh đã xây dựng được các vùng nguyên liệu cà phê bền vững tại Sơn La, Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng…, với hàng nghìn nông dân tham gia chuỗi liên kết. Bản thân ông cũng thừa nhận, dù gặt hái nhiều thành công rực rỡ trên trường quốc tế, Phúc Sinh lại rất vất vả khi làm thị trường trong nước.

“Nếu không có công ty mẹ vững mạnh hỗ trợ, làm bệ đỡ thì Phúc Sinh Consumer chắc chắn phá sản. Kinh doanh nội địa "cồng kềnh" và tốn kém hơn nhiều so với xuất khẩu, nhưng tôi coi đó là một sứ mệnh không thể từ bỏ” – “vua tiêu” Phan Minh Thông nói.

Thay vì nhượng quyền thương hiệu để nhanh chóng mở rộng chuỗi cửa hàng K COFFEE, Phúc Sinh chọn cách tự làm, tự kiểm soát chuỗi cung ứng từ nương rẫy cà phê đến tận tay người tiêu dùng qua hệ thống cửa hàng và mô hình trải nghiệm. Mục tiêu không chỉ là bán hàng, mà là xây dựng thương hiệu cho từng vùng đất của Việt Nam, ví dụ ở Sơn La là cà phê Arabica; Tây Nguyên là cà phê Robusta.

"Nếu Phúc Sinh thành công, có nghĩa là những vùng đất đấy thành công và con người ở đấy thành công" – ông Thông nói.

Lí do “vua tiêu” tin tưởng vào hướng đi của mình là bởi Phúc Sinh ngày càng nhận được sự ủng hộ từ người tiêu dùng trong nước.

“Cà phê nguyên chất của Phúc Sinh thường được dùng làm quà tặng cho các vị nguyên thủ, các đoàn khách quốc tế. Đặc biệt các nhà báo rất ủng hộ K COFFEE. Trong năm 2026, chúng tôi đang xây dựng thêm 3 nhà máy mới và sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình trồng cà phê bền vững tại các vùng trọng điểm như Tây Nguyên” – ông Phan Minh Thông tiết lộ.

“Chúng tôi đặt mục tiêu hiện thực hoá chuỗi sản xuất khép kín, kết nối tất cả các khâu: từ sản xuất có chứng nhận, chế biến sâu đến hệ thống bán lẻ F&B và trải nghiệm khách hàng. Đây là một mô hình tích hợp mà hiếm doanh nghiệp nông nghiệp nào tại Việt Nam dám thực hiện ở quy mô lớn” – ông Phan Minh Thông khẳng định.

×