Ông Netanyahu đã phá hủy liên minh Mỹ-Israel?

Theo tác giả Robert Kuttner, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ cuộc chiến chống Iran với kỳ vọng sẽ làm suy yếu hoặc thậm chí lật đổ chính quyền Tehran. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng lại đi ngược với những mục tiêu mà Israel đặt ra.

Ông Kuttner cho rằng sau khi chiến sự kết thúc, Iran không những không sụp đổ mà còn giữ được phần lớn năng lực quân sự quan trọng. Theo các điều khoản của thỏa thuận hòa giải, Tehran vẫn được duy trì kho tên lửa đạn đạo, tiếp tục hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah, đồng thời nhận được nguồn vốn tái thiết lên tới khoảng 300 tỷ USD.

Trong khi đó, Israel bị ràng buộc phải ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah tại Lebanon. Điều này khiến nhiều người Israel cảm thấy nước này không đạt được bất kỳ mục tiêu chiến lược quan trọng nào sau cuộc chiến.

Ông Kuttner dẫn các cuộc khảo sát dư luận tại Israel cho thấy khoảng 92% người được hỏi tin rằng Iran mới là bên giành phần thắng. Đa số cũng đánh giá quyết định phát động chiến tranh của Netanyahu là một sai lầm nghiêm trọng và không mang lại kết quả như mong đợi.

Một cuộc khảo sát khác cho thấy niềm tin của người Israel đối với ông Trump cũng giảm mạnh. Chỉ khoảng 13% số người được hỏi tin rằng nhà lãnh đạo Mỹ có thể bảo vệ hiệu quả các lợi ích của Israel.

Theo bài viết, một trong những hệ quả quan trọng nhất của cuộc chiến là sự xuất hiện của khoảng cách ngày càng lớn giữa Washington và Tel Aviv. Trong nhiều thập kỷ, các chính phủ Israel luôn tìm cách duy trì mối quan hệ đặc biệt với Mỹ và tránh mọi bất đồng công khai. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng Iran đã khiến tình hình thay đổi.

Ông Kuttner cho rằng ông Trump ngày càng khó chịu với các hành động đơn phương của ông Netanyahu, đặc biệt khi Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại Lebanon sau khi thỏa thuận với Iran được ký kết. Bên cạnh đó, các chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza và Bờ Tây cũng làm suy giảm đáng kể sự ủng hộ từ công chúng Mỹ.

Một yếu tố khác được bài viết nhấn mạnh là ảnh hưởng của các nhóm vận động hành lang thân Israel tại Mỹ không còn mạnh như trước. Những tổ chức từng được xem là có sức ảnh hưởng rất lớn tại Washington hiện phải đối mặt với sự chỉ trích ngày càng gia tăng từ dư luận Mỹ, đặc biệt sau các diễn biến tại Gaza.

Ở trong nước, ông Netanyahu cũng đang chịu áp lực chính trị ngày càng lớn. Các cuộc thăm dò liên tục cho thấy ông có nguy cơ thất bại trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào mùa thu năm nay. Tuy nhiên, phe đối lập vẫn bị chia rẽ nên kết quả cuối cùng vẫn còn khó dự đoán.

Tác giả nhận định cuộc chiến Iran đã khiến Israel trở nên kém an toàn hơn thay vì tăng cường vị thế chiến lược như kỳ vọng ban đầu. Đồng thời, quan hệ Mỹ - Israel cũng đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm.

Theo ông Kuttner, những gì xảy ra tại Gaza, Bờ Tây và cuộc chiến với Iran đã làm thay đổi đáng kể cách nhìn của cả giới chính trị lẫn công chúng Mỹ đối với Israel. Trong quá khứ, Washington thường tránh gây áp lực mạnh lên Tel Aviv dù có những bất đồng. Nhưng hiện nay, dư luận Mỹ ngày càng đặt nhiều câu hỏi hơn về chính sách của Israel và vai trò của Mỹ trong khu vực.

Bài viết kết luận rằng dù liên minh Mỹ - Israel khó có thể đổ vỡ hoàn toàn, cuộc chiến Iran đã tạo ra những vết nứt sâu sắc chưa từng có. Quan hệ giữa hai nước có thể sẽ không dễ dàng quay trở lại trạng thái như trước, ngay cả khi 2 ông Trump và Netanyahu không còn nắm quyền trong tương lai.

×