Ông Trump gây chấn động Hội nghị NATO, bất ngờ tặng "món quà lớn" cho đồng minh ruột thân Nga

Sau lễ đón tiếp trọng thể tại Ankara, các đồng minh NATO đã tìm cách duy trì bầu không khí tích cực với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi bước vào các phiên họp quan trọng, nơi hàng loạt vấn đề gai góc như ngân sách quốc phòng, xung đột Iran và chiến sự Ukraine sẽ được đưa ra thảo luận.

Ngay khi đặt chân tới Ankara, ông Trump dành nhiều lời khen ngợi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, nhấn mạnh "sự ăn ý" giữa hai nhà lãnh đạo. Thái độ này hoàn toàn trái ngược với sự thất vọng mà ông tiếp tục bày tỏ đối với nhiều đồng minh châu Âu.

"Tôi rất thất vọng về NATO", ông Trump nói, đồng thời báo hiệu một hội nghị đầy sóng gió khi tiếp tục yêu cầu các nước thành viên tăng mạnh chi tiêu quốc phòng, gánh vác nhiều hơn trách nhiệm bảo vệ châu Âu và đồng thuận với các ưu tiên chiến lược của Washington.

Ông Trump phát tín hiệu dỡ bỏ trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ

Một trong những tuyên bố đáng chú ý nhất của ông Trump tại Ankara là việc ông phát tín hiệu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến thương vụ mua hệ thống phòng không S-400 của Nga.

"Chúng tôi sẽ gỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Chúng tôi không muốn trừng phạt bạn bè", ông Trump phát biểu tại Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông cũng cho biết Washington sẽ xem xét đưa Ankara trở lại chương trình tiêm kích tàng hình F-35, đánh dấu khả năng thay đổi lớn trong quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ sau nhiều năm căng thẳng.

Theo ông Trump, Thổ Nhĩ Kỳ "trung thành hơn nhiều quốc gia khác mà chúng tôi từng nghĩ sẽ là đồng minh trung thành".

Đáp lại, Tổng thống Erdogan bày tỏ tin tưởng ông Trump sẽ giải quyết ổn thỏa những bất đồng kéo dài giữa hai nước, mở đường cho việc cải thiện quan hệ song phương.

NATO chạy đua chứng minh đã tăng chi tiêu quốc phòng

Hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh liên minh xuyên Đại Tây Dương đối mặt nhiều thách thức. Chính quyền Trump đang từng bước giảm hiện diện quân sự tại châu Âu, đồng thời gây sức ép buộc các đồng minh phải đầu tư nhiều hơn cho quốc phòng, trong khi cuộc chiến Nga - Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo số liệu NATO công bố trước hội nghị, chi tiêu quốc phòng cốt lõi của các nước châu Âu trong năm 2026 đã tăng 11%, đạt khoảng 634 tỷ USD, so với 571 tỷ USD của năm trước.

Để tránh đối đầu với ông Trump, nhiều đồng minh đã công bố các hợp đồng mua sắm vũ khí trị giá hàng chục tỷ USD nhằm chứng minh châu Âu đang thực hiện cam kết tăng chi tiêu quân sự.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định các nước châu Âu đang "thực hiện đúng cam kết", từng bước đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn trong việc bảo vệ lục địa trước mối đe dọa từ Nga.

Ukraine trở lại tâm điểm hội nghị

Bên cạnh vấn đề quốc phòng, nỗ lực chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine cũng quay trở lại chương trình nghị sự.

Ông Trump cho biết ông tin rằng cả Moscow và Kiev đều muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình, nhắc đến cuộc điện đàm gần đây với Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng như cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bên lề hội nghị.

"Tôi nghĩ cả hai bên đều muốn đạt được thỏa thuận", ông Trump nói.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho rằng cuộc chiến Ukraine không tác động trực tiếp đến nước Mỹ như đối với châu Âu, bởi giữa Mỹ và khu vực chiến sự "có cả một đại dương ngăn cách".

Trong khi đó, Tổng thống Zelensky tiếp tục kêu gọi NATO khẩn cấp tăng cường hỗ trợ phòng không, đặc biệt là tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot nhằm đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

"Chừng nào cuộc chiến còn tiếp diễn, xin hãy giúp chúng tôi có thêm tên lửa phòng không. Đây là ưu tiên số một của chúng tôi hiện nay", ông Zelensky phát biểu tại một diễn đàn quốc phòng của NATO.

Theo Văn phòng Tổng thống Ukraine, ông Zelensky và Tổng thư ký Mark Rutte cũng đã thảo luận về việc đẩy nhanh tốc độ chuyển giao tên lửa đánh chặn và gia tăng sức ép đối với Nga.

Các nước châu Âu và Canada dự kiến sẽ cam kết tiếp tục viện trợ quân sự cho Ukraine, với tổng giá trị khoảng 70 tỷ euro mỗi năm trong giai đoạn 2026-2027.

×