Ông Trump tính đưa quân đổ bộ đánh chiếm đảo Kharg - "yết hầu dầu mỏ" của Iran

Tổng thống Donald Trump đang tìm cách tập hợp một liên minh các quốc gia để mở lại eo biển Hormuz và hy vọng có thể công bố sáng kiến này vào cuối tuần này, 4 nguồn tin nói với Axios.

Ông Trump cũng đang cân nhắc khả năng chiếm giữ kho dầu quan trọng của Iran trên đảo Kharg - một bước đi sẽ đòi hỏi binh sĩ Mỹ hiện diện trực tiếp trên thực địa, nếu các tàu chở dầu tiếp tục bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, theo các quan chức Mỹ.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Bảy 14/3, ông Trump tuyên bố Mỹ cùng một số quốc gia khác sẽ điều tàu chiến tới Vịnh Ba Tư để mở lại tuyến vận tải thương mại, đồng thời kêu gọi Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh tham gia.

Hôm Chủ nhật 15/3, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One rằng ông “yêu cầu” các nước NATO và các quốc gia nhập khẩu dầu khác - bao gồm cả Trung Quốc, hỗ trợ Mỹ bảo đảm an ninh cho eo biển này.

“Chúng tôi đang nói chuyện với các quốc gia khác về việc tuần tra eo biển. Sẽ rất tốt nếu các nước cùng tuần tra với chúng tôi. Chúng tôi sẽ hỗ trợ. Chúng tôi đang nhận được phản hồi tích cực” - ông nói.

Ông cho biết Mỹ đang đàm phán với 7 quốc gia và nói rằng một số nước đã từ chối, đồng thời nhấn mạnh rằng nhiệm vụ này “sẽ nhỏ” vì Iran “chỉ còn rất ít hỏa lực”.

Ở hậu trường, ông Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền đã dành cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật để gọi điện nhằm tập hợp liên minh đa quốc gia này, một quan chức Mỹ cho biết.

Tổng thống Mỹ cũng đã nói chuyện với Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm Chủ nhật về nỗ lực này - một sự đảo chiều đáng chú ý sau khi vài ngày trước Trump nói rằng đã “quá muộn” để Anh giúp đỡ.

“Một cuối tuần ngoại giao bận rộn đã diễn ra giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, vùng Vịnh và châu Á” - một nguồn tin am hiểu cho biết. “Trọng tâm chính của chính quyền Trump hiện nay là xây dựng cam kết chính trị từ các đồng minh cho một nhóm hợp tác về eo biển Hormuz”.

Hiện chưa có quốc gia nào công khai cam kết tham gia, nhưng một quan chức cấp cao trong chính quyền cho biết ông Trump kỳ vọng một số nước sẽ tuyên bố ủng hộ trong tuần này, hình thành cái mà Nhà Trắng gọi là “Liên minh Hormuz”.

“Phần lớn lượng dầu này không phải của chúng tôi - nó đi tới các nước khác. Vì vậy nếu họ muốn có dầu và muốn giá giảm, họ cần phải góp sức” - vị quan chức nói.

Theo một nguồn tin quen thuộc với các cuộc đàm phán, nỗ lực chính hiện nay là đạt được cam kết chính trị. Các chi tiết như “ai gửi gì và khi nào” sẽ được giải quyết sau.

Các quốc gia sẽ được đề nghị đóng góp tàu chiến, hỗ trợ chỉ huy - kiểm soát, máy bay không người lái và các khí tài quân sự khác. The Wall Street Journal trước đó đưa tin ông Trump muốn công bố liên minh này ngay trong tuần.

Ngày thứ Năm 19/3 tới ông Trump sẽ thảo luận về Iran và việc bảo đảm hành lang an toàn cho tàu chở dầu với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi trong chuyến thăm chính thức đầu tiên của bà tới Nhà Trắng.

Ông cũng đang gây sức ép buộc Trung Quốc cam kết tham gia liên minh trước khi ông tới Bắc Kinh dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình vào cuối tháng, và ông nói với Financial Times rằng ông có thể hoãn chuyến đi nếu Bắc Kinh không tham gia.

Một quan chức Iran nói với CNN rằng nước này có thể cho phép tàu chở dầu đi qua an toàn nếu dầu được giao dịch bằng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc thay vì đồng USD.

Ông Trump cũng cảnh báo các đồng minh NATO: “Nếu không có phản hồi hoặc phản hồi là tiêu cực, tôi nghĩ điều đó sẽ rất tệ cho tương lai của NATO,” ông nói với Financial Times.

Một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết, chừng nào việc phong tỏa còn tiếp diễn và dầu của các nước vùng Vịnh vẫn bị hạn chế, Trump sẽ không thể kết thúc cuộc chiến ngay cả khi ông muốn.

Chiếm giữ đảo Kharg?

Trong khi đó, Mỹ vẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu của Iran trên khắp đất nước, đặc biệt tập trung vào khu vực bờ Vịnh Ba Tư và đảo Kharg - một cảng dầu chiến lược cách bờ biển Iran khoảng 24 km, xử lý khoảng 90% lượng xuất khẩu dầu thô của nước này.

Ông Trump hôm thứ Sáu thông báo đã ra lệnh tấn công các cơ sở quân sự trên đảo này nhưng không nhắm vào các cơ sở dầu mỏ. Tuy nhiên, hôm thứ Bảy ông nói với NBC rằng Mỹ “có thể đánh thêm vài lần nữa cho vui”.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng nói: “Không nên suy diễn thêm điều gì ngoài những gì tổng thống đã công bố. Tổng thống chưa đưa ra quyết định nào về đảo Kharg.”

Tuy vậy, vị quan chức nói thêm rằng điều đó “có thể thay đổi” nếu nỗ lực mở lại eo biển kéo dài. “Tổng thống sẽ không ngồi chờ để người Iran quyết định nhịp độ của cuộc xung đột.”

Ông Trump bị thu hút bởi ý tưởng chiếm giữ hoàn toàn đảo Kharg vì điều đó có thể tạo ra “đòn knockout kinh tế đối với chế độ” - về cơ bản là cắt nguồn tài chính của Tehran, theo một quan chức Mỹ thứ ba.

Tuy nhiên, bước đi này sẽ đòi hỏi lực lượng trên bộ và có thể kích hoạt các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các cơ sở dầu mỏ và đường ống trong khu vực vùng Vịnh, đặc biệt là ở Saudi Arabia.

“Có những rủi ro lớn. Nhưng cũng có phần thưởng lớn. Tổng thống chưa đi đến bước đó và chúng tôi cũng không nói rằng ông sẽ làm vậy” - vị quan chức nói.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một chính trị gia có lập trường cứng rắn với Iran, hoan nghênh “quyết định đưa cuộc chiến tới đảo Kharg” của Trump và nói rằng nền kinh tế Iran sẽ “bị hủy diệt” nếu mất quyền kiểm soát trung tâm dầu mỏ này.

“Hiếm khi trong chiến tranh kẻ thù lại cung cấp cho bạn một mục tiêu duy nhất như đảo Kharg có thể làm thay đổi đáng kể cục diện xung đột” - ông viết trên X. “Ai kiểm soát đảo Kharg, người đó kiểm soát số phận của cuộc chiến này”.

Axios tuần trước đưa tin rằng quân đội Mỹ đang cân nhắc khả năng chiếm giữ đảo Kharg và, trong một phương án khác, triển khai lực lượng đặc nhiệm để bảo vệ các kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao mà Iran bị cho là đang sở hữu.

×