Ông Trump vừa giáng một đòn mạnh vào Nga hơn bất kỳ tên lửa nào từ Ukraine

Thương vụ bán tài sản này – được một số ước tính trị giá khoảng 22 tỷ đô la – diễn ra trong bối cảnh Lukoil đang đối mặt với các lệnh trừng phạt và điều kiện thoái vốn của Mỹ, và có thể giáng một đòn kinh tế cực kỳ nặng nề vào Điện Kremlin.

Lukoil, doanh nghiệp tư nhân lớn nhất nước về doanh thu, nổi bật trong số các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Nga nhờ tầm ảnh hưởng quốc tế. Không giống như các công ty do nhà nước kiểm soát như Rosneft, Lukoil đã đầu tư ra nước ngoài, phát triển các nhà máy lọc dầu ở châu Âu, các tài sản thượng nguồn ở Trung Đông và các trạm xăng ở nhiều châu lục: tập đoàn này sở hữu khoảng 200 trạm xăng như vậy ở Mỹ, trải rộng khắp New Jersey, New York và Pennsylvania. Trong nhiều thập kỷ, điều này đã mang lại cho Moscow ảnh hưởng ở nước ngoài và bảo vệ Lukoil, ở một mức độ nào đó, khỏi những cú sốc trong nước.

Tình hình bắt đầu xấu đi khi Mỹ và các đồng minh phương Tây bắt đầu áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga sau khi cuộc chiến ở Ukraine nổ ra vào tháng 2 năm 2022. Tháng 10 năm 2025, chính quyền Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt có mục tiêu đối với Rosneft và Lukoil.

Động thái này đã có hiệu quả. Dưới đây là lý do – và mức độ thiệt hại đối với Moscow:

Cách các lệnh trừng phạt của Trump đạt được mục tiêu

Mỹ đã công bố các lệnh trừng phạt vào tháng 10 đối với Lukoil và Rosneft trong nỗ lực siết chặt áp lực tài chính đối với cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Anh tiếp theo đó với các hạn chế riêng của mình, nhắm vào cả hai công ty và hàng chục tàu chở dầu thuộc cái gọi là "hạm đội bóng tối" bị cáo buộc giúp Nga né tránh các giới hạn hiện hành về xuất khẩu dầu mỏ.

Hành động trừng phạt lớn đầu tiên liên quan đến Nga trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, đã "phong tỏa" tất cả tài sản và lợi ích của Lukoil ở Mỹ hoặc do người Mỹ kiểm soát – về cơ bản có nghĩa là chúng bị đóng băng và không thể được sử dụng hoặc chuyển nhượng. Các lệnh trừng phạt không chỉ áp dụng cho công ty mẹ mà còn cho nhiều công ty con và công ty liên kết, mở rộng phạm vi ảnh hưởng.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hồi tháng 10 đã mô tả Lukoil là một phần của "cỗ máy chiến tranh của Điện Kremlin". Ông nói thêm: "Đã đến lúc phải chấm dứt giết chóc và ngừng bắn ngay lập tức".

Khi được hỏi về các lệnh trừng phạt, ông Trump nói: ​​“Tôi chỉ cảm thấy đã đến lúc. Chúng ta đã chờ đợi rất lâu. Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ hành động trước cả Trung Đông".

Giải thích về động thái này, Bộ Tài chính cho biết trong một tuyên bố: "Các hành động này làm tăng áp lực lên ngành năng lượng của Nga và làm suy yếu khả năng thu thuế của Điện Kremlin cho cỗ máy chiến tranh và hỗ trợ nền kinh tế suy yếu của họ".

Đồng minh của ông Putin, Dmitry Medvedev, ngay lập tức phản đối các lệnh trừng phạt, viết trên X vào tháng 10: "Các quyết định được đưa ra là một hành động chiến tranh chống lại Nga. Và giờ đây ông Trump hoàn toàn đoàn kết với châu Âu điên rồ".

Ý nghĩa đối với Nga - Hiện tại và sau chiến tranh

Việc Lukoil bán các tài sản nước ngoài là một đòn giáng mạnh vào nguồn thu thuế của Nga vào thời điểm Điện Kremlin khó có thể chịu đựng được nhất.

Không giống như các tập đoàn năng lượng nhà nước, hoạt động kinh doanh ở nước ngoài của Lukoil tạo ra lợi nhuận ổn định, chảy về Nga thông qua cổ tức và thuế doanh nghiệp. Việc buộc các tài sản này phải chuyển ra khỏi quyền sở hữu của Nga sẽ làm giảm mạnh nguồn thu mà Moscow có thể tiếp cận từ bên ngoài biên giới.

Tuần trước, Reuters đưa tin rằng nguồn thu ngân sách liên bang của Nga từ thuế dầu khí dự kiến ​​sẽ giảm 46% trong tháng này so với tháng 1 năm ngoái. Doanh thu dự kiến ​​sẽ giảm xuống còn khoảng 420 tỷ ruble (5,41 tỷ USD) trong tháng này, mức thấp nhất kể từ tháng 8 năm 2020, thời điểm đỉnh điểm của đại dịch COVID-19.

Ngân sách liên bang của Nga vẫn phụ thuộc rất nhiều vào doanh thu từ dầu khí – chiếm khoảng một phần ba tổng thu trong những năm gần đây – và sự phụ thuộc này càng trở nên trầm trọng hơn khi chi tiêu thời chiến tăng vọt.

Tuy nhiên, theo Reuters, ngân sách liên bang dự kiến ​​chỉ thu được tổng cộng 8.957 tỷ ruble từ doanh thu dầu khí trong năm nay. Tổng doanh thu ngân sách cả năm được dự đoán là 40.283 tỷ ruble.

Trong thời chiến, Nga đã bù đắp bằng chi tiêu quốc phòng cao, thuế cao và vay nợ lớn. Tuy nhiên, khi chiến tranh cuối cùng kết thúc, đất nước sẽ phải đối mặt với chi phí tái thiết khổng lồ và áp lực phải cải thiện mức sống.

Các lệnh trừng phạt không chỉ siết chặt thêm áp lực thời chiến, mà còn gửi đi một tín hiệu gây tổn hại về khả năng tồn tại của quyền lực doanh nghiệp Nga ở nước ngoài và thu hẹp các lựa chọn tài chính hậu chiến của Nga.

Tình trạng đàm phán hòa bình Nga-Ukraine hiện nay như thế nào?

Các quan chức Mỹ và châu Âu cho biết, nỗ lực ngoại giao của chính quyền Trump nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine đã tạo ra động lực, nhưng vẫn chưa đạt được bước đột phá nào về vấn đề cốt lõi chia rẽ hai bên: tương lai của lãnh thổ Ukraine do Nga chiếm đóng và các yêu sách lãnh thổ khác mà Moscow đưa ra.

Các nhà phân tích cho rằng ông Putin thấy ít động lực để thỏa hiệp, ngay cả khi lực lượng của ông đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng dọc theo chiến tuyến dài khoảng 600 dặm. Theo đánh giá của họ, Điện Kremlin tin rằng thời gian đang đứng về phía họ—đặt cược vào sự đoàn kết chính trị của phương Tây sẽ rạn nứt, viện trợ quân sự cho Kyiv sẽ giảm sút, và khả năng duy trì kháng chiến của Ukraine sẽ suy yếu dưới áp lực kéo dài.

Để duy trì đà tiến trên chiến trường, Nga đã tăng cường nỗ lực bổ sung quân số, đưa ra các khoản tiền thưởng, tuyển mộ từ các nhà tù và thu hút người nước ngoài để tăng cường lực lượng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết vòng đàm phán tiếp theo giữa Hoa Kỳ và Nga dự kiến ​​​​diễn ra vào ngày 1 tháng 2, nhưng "sẽ tốt hơn nếu cuộc gặp này có thể được đẩy nhanh hơn".

Ông cũng nhắc lại lời kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Moscow, lập luận rằng cần thêm áp lực kinh tế để buộc Điện Kremlin phải nhượng bộ có ý nghĩa.

×