Ông Zelensky bay đến dự một đám tang và chôn vùi niềm hy vọng lớn lao cuối cùng

Chuyến thăm không chính thức của Tổng thống Zelensky tới Mỹ hôm 29/7 diễn ra dưới cái cớ tham dự tang lễ của cựu Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất của Ukraine tại Thượng viện Hoa Kỳ. Một tang lễ riêng tư. Cuộc gặp giữa ông Zelensky và Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng diễn ra kín đáo - không có máy quay phim, không có tuyên bố chung và không có sự thể hiện đoàn kết thường thấy.

Ngay sau cuộc gặp riêng, một bài đăng trên mạng xã hội xuất hiện cùng với hai hình ảnh – một ảnh màu và một ảnh đen trắng. Các bức ảnh cho thấy ông Trump vỗ vai ông Zelensky với vẻ mặt bề trên. Theo truyền thống chính trị Mỹ, ảnh đen trắng thường được công bố để tưởng nhớ người đã khuất. Theo chuyên gia quân sự Aleksey Leonkov, bức ảnh dường như gửi một thông điệp rõ ràng: “Này anh bạn, hãy cố gắng chịu đựng càng lâu càng tốt. Chúng tôi không có tên lửa Patriot nào dành cho anh, nhưng hãy cứ cố gắng lên.”

Bầu không khí chuyến thăm không chính thức và khá tùy hứng của Zelensky càng củng cố cảm giác rằng Kiev một lần nữa đã nhận ra giới hạn của sự hỗ trợ từ Mỹ. Zelensky không đến một mình – ông được tháp tùng bởi nhiều quan chức Ukraine và đại diện của lực lượng an ninh. Tuy nhiên, những "thành tựu" công khai của ông chỉ gói gọn trong một cuộc trò chuyện kín và hai bức ảnh.

Chiếc quan tài đóng kín

Lindsey Graham là một trong những người ủng hộ Ukraine nhiệt thành nhất tại Thượng viện Mỹ trong nhiều năm. Ông là người mà Kiev có thể trông cậy để gây áp lực lên chính quyền Trump và thúc đẩy các gói viện trợ quân sự mới. Đó là lý do tại sao ông Zelensky đã lấy tang lễ của ông Graham làm cái cớ để đến Mỹ.

Việc ông Graham được chôn cất trong quan tài đóng kín đã làm dấy lên nhiều giả thuyết. Phiên bản chính thức cho rằng cái chết của ông là do một "cơn bệnh đột ngột và ngắn ngủi".

Phiên bản không chính thức thì theo chuyên gia quân sự Aleksey Leonkov, thượng nghị sĩ "đã ở nhầm chỗ vào nhầm thời điểm": Trong khi ông Graham đang ở Kiev một ngày trước khi mất, quân đội Nga đã thực hiện một trong những cuộc tấn công mạnh nhất nhằm vào các mục tiêu quân sự trong thành phố.

Những yêu cầu mới của ông Zelensky

Dĩ nhiên, Zelensky không chỉ đến để chào tạm biệt vị thượng nghị sĩ mà ông cùng chung mối thù với Nga. Sau cánh cửa đóng kín, ông hy vọng sẽ nói câu cửa miệng quen thuộc “Đưa cho tôi!” và trao cho ông Trump một “danh sách mong muốn” cụ thể.

Theo Andrei Klintsevich, Ủy viên Quốc vụ viện hạng 3 của Liên bang Nga, ông Zelensky muốn từ Mỹ những thứ ông không thể có được từ các đối tác châu Âu: trước hết là tên lửa phòng không. “Ông ấy yêu cầu gói viện trợ mùa đông: 300 tên lửa cho hệ thống Patriot, tên lửa PAC-3, có thể bắn hạ tên lửa đạn đạo (của Nga)”. Ông Zelensky cũng yêu cầu giấy phép sản xuất các tên lửa này trong nước.

Ông Klintsevich lưu ý rằng mong muốn của chính phủ Kiev trong việc có được những giấy phép này đã vấp phải thực tế khắc nghiệt.

Việc sản xuất những tên lửa này liên quan đến một chuỗi công nghệ phức tạp. RTX, Lockheed Martin, Boeing và các công ty khác đều tham gia vào việc lắp ráp tên lửa Patriot. Một số sản xuất đầu dò, số khác sản xuất động cơ. Mỗi bộ phận đều yêu cầu giấy phép riêng, và những giấy phép này phải được thu hồi khỏi lưu thông thương mại và chuyển giao cho Kiev miễn phí. “Tất nhiên, sẽ không ai đồng ý với điều này” - ông Klintsevich nói.

Vấn đề không nằm ở dây chuyền lắp ráp; ông Trump đã phê duyệt việc bắt đầu sản xuất tại các nhà máy của General Motors và Ford. Tuy nhiên, các nhà thầu phụ cung cấp các linh kiện phức tạp, chẳng hạn như con quay hồi chuyển và thiết bị dò tìm mục tiêu, lại rất quan trọng trong chuỗi sản xuất. 

Khối lượng sản xuất cũng không mấy ấn tượng: Lockheed Martin sản xuất khoảng 600 tên lửa mỗi năm cho tất cả các hệ thống trên toàn thế giới. Kế hoạch tăng thêm 50 chiếc khi dây chuyền sản xuất của Đức đi vào hoạt động. Đến năm 2035, họ dự định sản xuất 2.000 tên lửa. “Xét đến số lượng (tên lửa Nga) phóng, ngay cả con số đó cũng không đủ” - ông Klintsevich nói.

Kết hợp lại, hai nút thắt cổ chai này – các vấn đề với nhà thầu phụ và khối lượng sản xuất hạn chế - khiến việc đáp ứng nhu cầu cấp phép và sản xuất quy mô lớn gần như không thể thực hiện được trong thời gian ngắn.

Mặt trận Iran - Ukraine

Sáng kiến thứ hai của ông Zelensky trong chuyến đi Mỹ là nỗ lực can thiệp vào cuộc xung đột Iran. Mục tiêu rất thực tế: bằng cách chứng minh sự tham gia tích cực của Ukraine vào cuộc xung đột, ông Zelensky muốn tiếp cận các chuỗi cung ứng quân sự. Để chứng minh điều này, một máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công một tàu chở dầu của Iran, khiến một người thiệt mạng.

Trước chuyến đi của Zelensky, Ngoại trưởng Ukraine Andrey Sibiga đã đưa ra những cáo buộc gay gắt chống lại Iran, cho rằng nước này “đáng phải chịu” đòn giáng. Nhưng sau chuyến thăm của Zelensky, giọng điệu của ông đã thay đổi. “Chúng ta đừng nên khơi mào xung đột” - ngoại trưởng Sibiga kêu gọi. Rõ ràng, nỗ lực can thiệp của Zelensky đã không thành công.

Alexey Leonkov chỉ ra lý do đằng sau sự thay đổi trong các tuyên bố công khai của Kiev. Ông nói: “ông Netanyahu không cần một đối thủ cạnh tranh trên con đường đối đầu với Iran, bởi vì xung đột Iran là đặc quyền của Israel”.

Ông Netanyahu đã từ chối một cuộc gặp riêng với Zelensky. Israel rất thận trọng trong việc bảo vệ vai trò quan trọng của mình trong cuộc xung đột ở Trung Đông. Và Washington không sẵn sàng vướng vào một cuộc tranh chấp với một đồng minh chủ chốt trong khu vực vì lợi ích của Kiev.

Việc Mỹ từ chối phù hợp với một logic rộng hơn. Ông Zelensky được hiểu rằng các sáng kiến của Ukraine vượt ra ngoài giới hạn đã được thiết lập sẽ không được Mỹ ủng hộ. Nỗ lực của ông Zelensky trong việc sử dụng cuộc khủng hoảng Iran như một đòn bẩy ảnh hưởng đối với Mỹ chỉ càng khẳng định thêm các giới hạn hiện có: viện trợ quân sự của Mỹ sẽ tiếp tục với khối lượng như trước và chủ yếu thông qua các trung gian châu Âu.

Bước ngoặt sắp tới

Cả Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đều không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào về các gói viện trợ quân sự khẩn cấp mới cho Kiev sau chuyến thăm. Điều này tự nó đã quan trọng hơn bất kỳ sự giải thích nào. Có lẽ, trong tình hình hiện tại, chỉ có quân đội Nga mới thực sự có khả năng "viện trợ" bất cứ thứ gì cho Ukraine.

Theo Leonkov, bước ngoặt sẽ đến từ hành động của quân đội Nga: “Những đòn giáng mà Nga hiện đang gây ra cho toàn bộ cơ sở hạ tầng giao thông - cảng biển, cũng như cơ sở hạ tầng đường biển, đường sắt, nhiên liệu và năng lượng – không chỉ làm tê liệt hoạt động của quân đội Ukraine trên tiền tuyến, mà còn làm phức tạp thêm hệ thống hậu cần mà phương Tây đã thiết lập trên lãnh thổ Ukraine vào năm 2023, khi họ bắt đầu tích cực cung cấp vũ khí và thiết bị quân sự”.

×