Ông Zelensky mất kiên nhẫn, liên tục lên án gay gắt đồng minh phương Tây

Theo các nhà quan sát, sự thay đổi trong giọng điệu của nhà lãnh đạo Ukraine phản ánh áp lực ngày càng lớn mà Kiev đang phải đối mặt: chiến trường chưa có bước ngoặt, đàm phán hòa bình đình trệ, còn nguồn tài chính từ phương Tây có nguy cơ gián đoạn.

Sự bức xúc ngày càng rõ rệt

Trong vài tuần gần đây, Tổng thống Zelensky liên tục sử dụng những lời lẽ cứng rắn hơn với các đối tác quốc tế. Ông công khai chỉ trích các lãnh đạo châu Âu vì phản ứng quá chậm trong việc hỗ trợ Ukraine và nhiều lần tranh cãi với Thủ tướng Hungary Viktor Orbán.

Một cựu cố vấn chính sách đối ngoại của ông Zelensky cho rằng sự thất vọng này đang ảnh hưởng trực tiếp tới cách ông truyền tải thông điệp ra công chúng.

Theo vị cố vấn này, sự bức xúc đã tạo ra một vòng xoáy bất lợi: khi Kiev cảm thấy bị bỏ rơi, họ gia tăng sức ép bằng lời nói; nhưng chính giọng điệu cứng rắn đó lại có nguy cơ làm xa cách các đồng minh mà Ukraine phụ thuộc vào để nhận viện trợ tài chính, vũ khí và hỗ trợ ngoại giao.

Áp lực từ các cuộc đàm phán hòa bình

Các chính trị gia Ukraine cho rằng lập trường mạnh mẽ hơn của ông Zelensky cũng xuất phát từ áp lực trong tiến trình đàm phán hòa bình với Nga.

Nghị sĩ đối lập Mykola Kniazhytskyi cho biết, nhà lãnh đạo Ukraine hiểu rằng ông không thể chấp nhận yêu cầu của Moscow về việc từ bỏ các vùng lãnh thổ phía đông. Vì vậy, ông buộc phải thể hiện lập trường rõ ràng và cứng rắn hơn trong các cuộc trao đổi với phương Tây.

Theo ông Kniazhytskyi, thông điệp của Tổng thống Zelensky nhắm tới hai mục tiêu: gây sức ép với các đối tác tham gia đàm phán, đồng thời củng cố hình ảnh trong nước như một nhà lãnh đạo kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia.

Căng thẳng với Hungary

Một trong những tranh cãi đáng chú ý nhất gần đây liên quan đến Hungary. Trong một phát biểu gây tranh cãi, Zelensky nói rằng ông có thể cung cấp địa chỉ của “một người nào đó” cho binh sĩ Ukraine để họ “nói chuyện theo cách của mình”.

Dù không nêu tên, nhiều người hiểu rằng ông Zelensky đang ám chỉ Thủ tướng Orbán - người đang ngăn cản gói vay 90 tỷ euro của Liên minh châu Âu dành cho Ukraine. Khoản tiền này được Kiev xem là cực kỳ quan trọng để tránh nguy cơ cạn ngân sách vào mùa xuân.

Ông Orbán cũng nhiều lần cáo buộc Ukraine cố tình làm gián đoạn dòng dầu Nga qua đường ống Druzhba – một tuyên bố khiến quan hệ hai bên càng căng thẳng.

Phát biểu của Tổng thống Zelensky khiến Ủy ban châu Âu hiếm hoi phải lên tiếng cảnh báo rằng ông không nên đưa ra “những lời đe dọa đối với các quốc gia thành viên EU”.

Ngay cả những người chỉ trích ông Orbán tại Hungary cũng cho rằng lời lẽ của Tổng thống Zelensky có thể vô tình giúp Thủ tướng Hungary trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội đang đến gần, khi phe cầm quyền có thể dùng phát biểu này làm bằng chứng cho luận điểm rằng Ukraine đang “đe dọa Hungary”.

Đáp lại, Zelenskyy khẳng định Orbán đang đứng về phía Nga và nhấn mạnh rằng Hungary chưa từng hỗ trợ quân sự cho Ukraine kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Chỉ trích châu Âu vì phản ứng chậm

Không chỉ Hungary, ông Zelensky cũng thể hiện sự thất vọng với toàn bộ châu Âu. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hồi tháng 2, ông gây bất ngờ khi dành phần lớn bài phát biểu để chỉ trích các nước châu Âu chưa làm đủ để hỗ trợ Ukraine và tăng cường năng lực phòng thủ của chính mình.

“Châu Âu rất thích bàn về tương lai nhưng lại tránh hành động ngay hôm nay”, ông nói.

Những lời chỉ trích thẳng thắn này khiến nhiều nhà lãnh đạo châu Âu bất ngờ, đặc biệt khi chúng được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump cũng gây sức ép mạnh lên các đồng minh châu Âu.

Quan hệ phức tạp với Washington

Giọng điệu của ông Zelensky đối với Tổng thống Trump cũng trở nên thẳng thắn hơn.

Trước đó, sau một cuộc gặp căng thẳng tại Nhà Trắng với sự tham gia của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, nhà lãnh đạo Ukraine đã cố gắng tránh đối đầu trực tiếp với Trump. Chiến lược của Kiev khi đó là giữ quan hệ ổn định với Washington và hy vọng Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ trở thành bên bị xem là cản trở hòa bình.

Trong một thời gian ngắn, chiến lược này dường như mang lại kết quả khi chính quyền Trump tỏ ý sẵn sàng tham gia các đảm bảo an ninh cho Ukraine sau chiến tranh.

Tuy nhiên, tình hình gần đây đã thay đổi. Ông Zelenskyy bắt đầu công khai chỉ trích cách tiếp cận của ông Trump khi cho rằng Washington gây áp lực nhiều hơn lên Kiev thay vì Moscow.

Ông gọi cách tiếp cận này là “không công bằng” và phàn nàn rằng Mỹ vẫn chưa gây đủ sức ép đối với Nga.

Ông Zelensky cũng nhấn mạnh Ukraine đã đưa ra nhiều nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hòa bình, trong khi trách nhiệm của Nga đối với cuộc chiến lại ít được nhắc tới.

Rủi ro chính trị

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc tăng cường chỉ trích đồng minh có thể phản tác dụng.

Một số nhà phân tích cho rằng những phát biểu cứng rắn của ông Zelensky đang tạo cơ hội cho các đối thủ của ông ở phương Tây lập luận rằng chính Ukraine - chứ không phải Nga - đang cản trở tiến trình hòa bình.

Trong khi đó, Tổng thống Trump gần đây tiếp tục mô tả ông Zelensky là trở ngại chính đối với một thỏa thuận với Moscow và cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine cần “linh hoạt hơn”.

Các chuyên gia nhận định ông Zelensky cần thận trọng khi chỉ trích các đối tác, bởi sự đoàn kết của châu Âu sẽ đóng vai trò then chốt trong việc định hình chính sách của phương Tây đối với Ukraine dưới thời chính quyền Trump.

Tuy nhiên, sự thay đổi trong giọng điệu của Zelensky phản ánh tình thế khó khăn của Ukraine: vừa phải giữ vững lập trường trước Nga, vừa cần duy trì sự ủng hộ của phương Tây.

Khi chiến tranh kéo dài và viện trợ trở nên bấp bênh, nhà lãnh đạo Ukraine đang đứng trước một bài toán ngoại giao phức tạp: làm thế nào gây sức ép với đồng minh để họ hỗ trợ nhiều hơn, mà không làm tổn hại chính mối quan hệ sống còn đó.

×