Phân bón tăng sốc, nông sản giảm giá: Doanh nghiệp mắc kẹt trong “gọng kìm” chi phí – lợi nhuận

Giá phân bón đang leo thang trong khi giá nông sản lại đi ngược chiều, tạo ra một thế kẹt rõ rệt cho toàn ngành nông nghiệp.

Trong tháng 3/2026, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thị trường phân bón ghi nhận xu hướng tăng mạnh, đặc biệt ở khu vực miền Nam. DAP Hàn Quốc lên 1.130.000 đồng mỗi bao 50kg, tăng 50.000 đồng; DAP Trung Quốc cũng nhích lên; urê Phú Mỹ đạt hơn 553.000 đồng mỗi bao.

Nhiều loại NPK tăng từ vài nghìn đến hàng chục nghìn đồng, cho thấy áp lực chi phí lan rộng trên toàn thị trường.

Xu hướng này không chỉ diễn ra trong ngắn hạn mà đã kéo dài từ đầu năm. Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong quý I/2026, các loại phân bón chủ lực đều tăng so với cùng kỳ năm trước, với urê Trung Quốc tăng khoảng 5%, DAP tăng 11% và NPK tăng gần 8%.

Trên thị trường thế giới, giá các loại phân bón cũng đồng loạt đi lên, trong đó giá urê tăng tới 12%, lần đầu vượt mốc 900 USD mỗi tấn kể từ giữa năm 2023. Điều này cho thấy áp lực không đến từ riêng thị trường nội địa mà là xu hướng chung toàn cầu.

Theo phân tích của Agromonitor, dù giao dịch gần đây có phần trầm lắng, mặt bằng giá vẫn neo cao.

Đầu tháng 4/2026, hàng loạt doanh nghiệp như NPK Việt Nhật, Bình Điền Long An và Hàn Việt đã đồng loạt tăng giá do chi phí nguyên liệu đầu vào leo thang. Giá urê trong nước tiếp tục tăng mạnh so với tuần trước, kéo giá tại Sài Gòn/Long An lên mức cao nhất kể từ tháng 4-5/2022 và chỉ còn cách mức giá cao kỷ lục vào tháng 3/2022 khoảng 1.000 đồng/kg.

Động lực lớn phía sau là căng thẳng tại Trung Đông, nơi các rủi ro liên quan đến vận chuyển qua eo biển Hormuz khiến nguồn cung năng lượng bị siết lại. Khi chi phí năng lượng và vận chuyển tăng, giá phân bón (vốn phụ thuộc lớn vào khí tự nhiên) cũng bị đẩy lên theo. Nếu tình hình địa chính trị chưa hạ nhiệt, áp lực tăng giá này nhiều khả năng còn kéo dài.

Trong khi chi phí đầu vào tăng nhanh, giá đầu ra của nông sản lại không theo kịp. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, giá lúa tươi giảm trong cao điểm thu hoạch vụ Đông Xuân do nguồn cung dồi dào. Ở An Giang, lúa IR 50404 giảm còn khoảng 5.326 đồng/kg, lúa OM 5451 xuống còn 5.587 đồng/kg.

Trên thị trường gạo, giá bán lẻ tương đối ổn định nhưng phân hóa, trong khi giá gạo nguyên liệu giảm nhẹ xuống khoảng 14.000 đồng/kg với loại 5% tấm. Điều này cho thấy một thực tế chi phí sản xuất tăng nhưng giá bán không tăng tương ứng, khiến lợi nhuận bị co hẹp.

Áp lực này nhanh chóng phản ánh lên thị trường chứng khoán. Các cổ phiếu nông nghiệp đồng loạt suy yếu khi nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng.

Cổ phiếu của Công ty CP Tập đoàn Lộc Trời (UPCoM: LTG) giảm mạnh 15% chỉ trong một tuần, nâng mức giảm từ đầu năm lên hơn 10%. Đồng cảnh nghệ, cổ phiếu TAR (UPCoM) của Công ty CP Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An mất hơn 8% trong tuần và gần 21% từ đầu năm.

Tại Tổng Công ty Lương thực Miền Nam, cổ phiếu VSF dù vẫn tăng 10,2% so với đầu năm song cũng không tránh khỏi nhịp điều chỉnh gần đây, kết phiên giao dịch ngày 3/4, VSF ghi nhận thị giá 27.000 đồng/CP, giảm 5,26% so với đầu tuần.

VHC của Công ty CP Vĩnh Hoàn biến động nhẹ hơn khi giảm 1,54% trong tuần và so với từ đầu năm, cổ phiếu này đang tăng nhẹ 1,95%. Còn cổ phiếu HPA của CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát dù tăng nhẹ 0,79 trong tuần nhưng vẫn giảm sâu gần 14% so với thời điểm lên sàn vào ngày 6/2/2026.

Diễn biến này cho thấy một vòng xoáy khá rõ, khi chi phí đầu vào tăng do yếu tố toàn cầu, giá nông sản trong nước chịu áp lực cung, lợi nhuận doanh nghiệp bị thu hẹp và cuối cùng phản ánh vào giá cổ phiếu.

Trong bối cảnh đó, dù câu chuyện an ninh lương thực ngày càng được nhắc đến, thị trường vẫn đang nhìn ngành nông nghiệp với góc nhìn thận trọng hơn, ít nhất là trong ngắn hạn.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 03/04, VN-Index đóng cửa tại 1,684.0 điểm, giảm 10.8 điểm (tương đương 0.6%). Thanh khoản thị trường đạt 764 triệu cổ phiếu khớp lệnh, tương ứng giá trị giao dịch xấp xỉ 20,684 tỷ. Thị trường nghiêng về số mã giảm với tỷ lệ mã tăng giá/mã giảm giá là 78/233.

×