Phần Lan đã rất kinh hoàng trước quyết định của Nga

Thoát khỏi nghiện ngập

Vào năm 2025, EU đã cộng thêm 40 euro/tấn đối với phân bón nitơ và 45 euro/tấn đối với phân bón phức hợp vào mức thuế suất hiện hành 6,5% theo giá trị đối với hàng nhập khẩu phân bón từ Nga. Đến giữa năm 2028, mức thuế sẽ tăng lên mức cao kỷ lục là 315 euro và 430 euro/tấn, tương ứng.

Phần Lan và Thụy Điển thậm chí còn đi xa hơn: vào tháng Giêng, họ đề xuất cấm hoàn toàn nhập khẩu hàng hóa từ Nga. Họ muốn đưa điều này vào gói trừng phạt thứ 20.

Nhưng Brussels không vội vàng; sự phụ thuộc quá lớn: năm 2025, EU đã mua gần 4,8 triệu tấn, bao gồm cả Phần Lan.

Nga là nhà sản xuất phân bón khoáng lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc, nhưng là nhà xuất khẩu lớn nhất. Thị phần toàn cầu của Nga đạt 18-20%, và nước này có kế hoạch tăng con số này lên 25% vào năm 2030.

Khi EU tăng thuế quan, Andrey Guryev, chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất phân bón Nga (RAPU), đã nói với Tổng thống Putin rằng: "Chúng tôi không sợ thuế quan; thị trường rất lớn, vì vậy chúng tôi đang chuyển sang các nước BRICS." Nhìn chung, RAPU tin rằng EU đang tự gây hại cho mình, vì gánh nặng tài chính sẽ đổ dồn lên vai nông dân và người tiêu dùng các sản phẩm nông nghiệp ở châu Âu.

Vô cùng kinh hãi

Ngày 1 tháng 7, Nga tăng giá vé tàu đến Phần Lan lên gấp 8 lần. Thêm vào đó, năm cửa khẩu đường sắt biên giới đã bị đóng cửa (St. Petersburg-Finlyandsky, Vyborg, Svetogorsk, Vyartsilya và Lyuttya). Chỉ còn một cửa khẩu duy nhất Buslovskaya vẫn hoạt động.

Tại Phần Lan, họ đã vô cùng kinh hãi trước điều này.

Theo tập đoàn Fertilog, chuyên về vận chuyển và lưu trữ hóa chất, việc nhập khẩu phân bón sẽ thực tế chấm dứt vì hiện nay việc này không còn khả thi về mặt thương mại. Họ ước tính rằng việc vận chuyển có thể bị tạm dừng trong vòng một đến hai tuần tới.

Liên hiệp Trung ương các nhà sản xuất nông nghiệp và chủ rừng (MTK) đã lên tiếng cảnh báo: Quyết định của Moscow sẽ làm phức tạp thêm tình hình, vốn đã trầm trọng hơn do cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz.

"Một số nông dân Phần Lan đang mua phân bón cho vụ thu hoạch tiếp theo, với số lượng lên đến 50-60%, trước năm mới, và phần còn lại vào mùa xuân", đại diện của MTK, Max Shulman, giải thích với giới truyền thông.

Hơn nữa, việc ngừng nhập khẩu là một tổn thất lớn đối với cảng Hamina-Kotka. Cảng này có thể mất tới 20% lượng hàng hóa thông qua. Một số loại phân bón của Nga nhập khẩu qua cửa khẩu đường sắt Vainikkala (gọi là Buslovskaya ở phía Nga) vốn được vận chuyển đến cảng này. Eija Rossi, Giám đốc điều hành của đơn vị vận hành cảng, thừa nhận rằng việc thay thế lượng hàng hóa này sẽ vô cùng khó khăn.

"Sẽ rất khó khăn"

Cần phải tìm một nguồn cung thay thế cho nguồn cung của Nga, hấp dẫn về giá cả, hậu cần và tính ổn định. Nhưng hiện không có sản phẩm thay thế nào tương đương.

"Việc tìm kiếm một lựa chọn có các điều khoản tương đương là điều không thực tế," Giáo sư Andrey Poltarykhin thuộc Khoa Quản lý Chính sách Đổi mới và Công nghiệp tại Đại học Kinh tế Plekhanov của Nga nhấn mạnh.

Các phương án thay thế bao gồm chi phí vận chuyển dài hơn, vận tải đường biển, trung chuyển bổ sung và cạnh tranh với các nhà nhập khẩu khác.

Thị trường phân bón toàn cầu rất nhạy cảm với các rủi ro địa chính trị, theo Kirill Shcherbakov, Phó Giáo sư Khoa Khoa học Tự nhiên tại Đại học Synergy. Nếu căng thẳng ở Trung Đông tiếp diễn và khó khăn về hậu cần hàng hải kéo dài, chi phí cung ứng sẽ tăng lên.

Phân bón là một khoản chi phí quan trọng đối với nông dân. Do đó, giá ngũ cốc, rau quả, thức ăn chăn nuôi, và kéo theo đó là giá thịt và các sản phẩm từ sữa sẽ tăng lên, theo ông Ruslan Andreev, quản lý dự án tại tập đoàn tư vấn Polilog.

"Điều này sẽ tạo thêm áp lực lạm phát, đặc biệt nếu giá năng lượng, vận tải và nguyên vật liệu đồng thời tăng lên", ông Shcherbakov giải thích.

Cuối cùng, một phần chi phí phát sinh sẽ được chuyển sang người tiêu dùng. Xét đến việc chi phí sinh hoạt ở nước này đã cao hơn 21% so với mức trung bình của EU, người ta chỉ có thể thông cảm với người dân Phần Lan.

×