Điều tra độc quyền: Phanh phui đường dây "trộm cắp thú cưng" quy mô lớn ở Hà Nội

LTS: Tại Hà Nội, những tiếng kêu cứu tìm thú cưng mất tích trên mạng xã hội không còn là chuyện hiếm.

Đằng sau những vụ mất trộm tưởng chừng nhỏ lẻ là một đường dây có dấu hiệu vi phạm pháp luật từ những người xuyên đêm trộm chó, mèo (thú cưng), các điểm tập kết, lò mổ đến "dịch vụ" chuộc thú với giá cao.

Nhóm Phóng viên Báo điện tử Dân Việt đã thâm nhập tìm hiểu, bóc tách quy trình khép kín với nhiều mắt xích hoạt động cả ngày lẫn đêm. Đồng thời, chỉ ra những lỗ hổng về mặt pháp lý khiến tình trạng này chưa được xử lý dứt điểm.

Loạt bài Điều tra "Phanh phui đường dây trộm cắp thú cưng quy mô lớn ở Hà Nội" sẽ bóc trần thực trạng nhức nhối này. Từ hành trình theo dấu kẻ săn đêm, đến những lỗ hổng pháp lý khiến cho vấn nạn thú cưng bị “cắt tai, chặt cẳng, xẻ thịt” giữa Thủ đô và chiêu trò ép chuộc thú cưng với giá tiền triệu.

Từ thông tin do Báo Điện tử Dân Việt cung cấp, Công an TP Hà Nội đã tích cực vào cuộc truy xét, điều tra, làm rõ dấu hiệu vi phạm pháp luật của đường dây "bắt cóc thú cưng" quy mô lớn này.

Xuyên đêm theo chân tổ đội “vợt mèo” (Bài 1)

Dấu hiệu để nhận biết những tay săn đêm: Đầu đội đèn pin, vợt lớn bên thân xe, bao tải, lồng nhựa phía sau những chiếc xe máy không gắn biển số hoặc biển số bị làm mờ.

Nghẹt thở hành trình trắng đêm bám theo "đạo chích thú cưng"

Dưới ánh đèn vàng vọt, quốc lộ 32 đoạn qua xã Phúc Thọ (Hà Nội) bắt đầu thưa thớt người qua lại, cũng là lúc Nhóm phóng viên Dân Việt bước vào hành trình theo dấu những tay "săn đêm".

23 giờ đêm, phía cổng làng Thư Trai (xã Phúc Thọ) hướng ra QL32 sôi động bất thường. Trong bóng tối, từng nhóm xe máy lướt đi hướng về nội đô Hà Nội, nhiều xe bụi bẩn bám che biển số hoặc biển số bị làm mờ, tiếng động cơ gầm rú xé toạc không gian tĩnh lặng.

Để có được những "thước phim" chân thực nhất, chúng tôi hóa thân thành người cùng nghề, giữ một khoảng cách đủ để không bị phát hiện nhưng cũng đủ gần để không mất dấu.

"Kẻ săn đêm" hiện ra trước mặt chúng tôi là những thanh niên khẩu trang kín mít, trên trái đeo đèn pin soi loang loáng, vợt lưới lớn màu xanh, bao tải đen ngòm và những chiếc lồng sắt phía sau xe máy.

Hành trình từ Phúc Thọ về hướng nội thành, những chiếc xe máy lao nhanh về phía trước, không quan tâm đến đèn đỏ từ cột đèn giao thông.

Đến địa phận Trạm Trôi (Hoài Đức), từng tổ nhóm bắt đầu tản ra các hướng như đã được phân chia địa bàn từ trước. Mỗi nhóm nhỏ lao vào một ngõ hẻm, một khu dân cư, biến nơi đó thành một "bãi săn" chó mèo.

Tại cây xăng Đức Phượng, chúng tôi tiếp cận một người mang theo dụng cụ "bắt cóc" chó mèo đang dừng nghỉ. Người này dò xét. Trong vai người cùng nghề lân la hỏi chuyện, chúng tôi nhận được những câu trả lời nhát gừng, đầy ám hiệu: “Giá hiện tại là giá mười (100.000 đồng/kg), mỗi đêm chỉ được vài con. Bọn này chủ yếu bắt chuột chứ không làm “món đó”.

“Món đó” là cách gọi để ám chỉ những người bạn bốn chân, mục tiêu “săn mồi” của họ trong đêm.

"Món đó" sau khi bị nhóm săn đêm bắt được sẽ được đem đến đâu? Nhóm Phóng viên quyết định tìm đến ở những nơi tình nghi là một trong những "tổng kho" tiêu thụ chó, mèo bị "bắt cóc".

Đại lý Ba Hảo (186 Vạn Xuân, Hoài Đức) 4 giờ sáng, tiếng chó mèo thảm thiết vọng lại. Đại lý bỗng sáng đèn, đó là tín hiệu để các cuộc giao dịc h bắt đầu.

Cửa đại lý mở, chiếc xe máy Sirius chở hai người đàn ông với những bao tải đen trĩu nặng lao thẳng vào trong (hai người này chúng tôi đã gặp và ghi hình ở cây xăng Đức Thượng). 10 phút sau, họ trở ra với chiếc lồng sắt trống rỗng. Cứ thế, những chuyến xe nối đuôi nhau vào lò mổ.

Để ghi lại được những hình ảnh trong bài viết này, phóng viên nép mình vào những góc khuất đầy rác thải và muỗi bay vo vo bên tai, chỉ sợ một tiếng động nhỏ hay ánh sáng phản chiếu từ ống kính sẽ làm đổ bể toàn bộ công sức của nhiều đêm ròng rã.

Hình ảnh về những trong lò mổ khác hẳn với việc thanh niên "săn đêm" nói rằng "bọn này chủ yếu bắt chuột chứ không làm món đó".

Hơn 5 giờ sáng, sát vách lò mổ này mùi tanh nồng của máu và nội tạng xộc thẳng vào mũi chúng tôi, gây buồn nôn. Dưới ánh đèn điện, là những thân mèo vừa thịt còn trắng ởn, chó đã được thui vàng.

Trên nền xi măng ướt sẫm, 3-4 người làm việc liền tay không nghỉ, dao kéo va vào nhau lạch cạch.

Ở góc nhà, 30-40 con mèo sống đang bị nhốt, những con mèo nguồn gốc nước ngoài như mèo Anh lông dài, mèo Ba Tư cũng nằm chồng chất lên nhau trong những chiếc lồng sắt hẹp đến nghẹt thở.

Theo chân "đại lý" đi giao hàng lúc rạng sáng

Bước ra tiếp khách với chiếc bát đầy những túi tiết trên tay, bà chủ lò mổ khoảng 50 tuổi khẳng định "ở đây không có mèo nội thành", dù ngay bên ngoài, những kẻ “săn đêm” vừa giao hàng đang thong dong rít điếu thuốc, mắt không rời khỏi chúng tôi để dò xét.

Để tránh bị nghi ngờ, chúng tôi giả vờ không tìm thấy thú cưng nên rút lui tìm nơi ẩn nấp, theo dõi, chỉ khoảng 10 phút sau, khi trời gần sáng hẳn, những chú mèo vừa được những người săn trộm trong đêm được dồn vào trong túi lưới chất lên thùng phía sau xe máy di chuyển ra khỏi đại lý.

Phóng viên theo chân chiếc xe máy chở hai túi lưới chứa đầy mèo di chuyển từ Đại lý Ba Hảo ven quốc lộ 32 vài km, sau đó rẽ vào đường tỉnh ĐT70A đến một khu đô thị lớn ở phường Đại Mỗ. Chiếc xe tiếp tục di chuyển qua nhiều con phố nhỏ đến phố Cầu Cốc, ngã ba giao nhau với đường Hữu Hưng (nơi có 3 điểm tập kết mèo ở địa chỉ 2358, 362, 364).

Những địa chỉ trên không chỉ một lần mà nhiều ngày liên tiếp Nhóm Phóng viên Báo điện tử Dân Việt chứng kiến những người đưa mèo từ Đại lý Ba Hảo đến giao mèo cho các điểm tập kết, làm thịt, buôn bán mèo quy mô lớn này.

Sau đó, những chú mèo "đổ xô" tại đây sẽ được phân loại, những con mèo cảnh đẹp, giống nước ngoài sẽ được tách riêng, còn giống mèo mướp, mèo ta được nhốt trong lồng sắt chật chội. Chúng được xịt nước cho sạch lông, chuẩn bị lên thớt.

Kết thúc một đêm theo dấu những người "bắt cóc" chó mèo, vận chuyển, đến nơi tập kết trước khi giết mổ. Khi phố Hữu Hưng, phố Ỷ La bắt đầu sáng đèn cho một ngày mới, cũng là lúc hàng trăm chó mèo đã vĩnh viễn không bao giờ có thể trở về nhà.

"Lỗ hổng" để việc tiêu thụ chó mèo bị trộm cắp vẫn tồn tại dai dẳng

Tìm hiểu của Nhóm phóng viên Báo điện tử Dân Việt cho thấy, theo quy định hiện hành, hành vi trộm cắp tài sản theo Điều 173 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Người trộm cắp tài sản có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Trường hợp phạm tội có tổ chức, tái phạm nguy hiểm, giá trị tài sản từ 200 triệu đồng trở lên, mức án có thể lên tới 20 năm tù.

Hành vi này thuộc tội tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có theo Điều 323 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt từ 6 tháng đến 3 năm tù ở mức cơ bản và lên đến 15 năm nếu phạm tội có tổ chức, chuyên nghiệp.

Vậy tại sao việc trộm cắp chó mèo còn nhức nhối, các chủ lò mổ cũng sẵn sàng mua lại chó mèo bị trộm và cả sự xuất hiện của đội "cò thú cưng" ép giá chủ vật nuôi nhưng không bị (hoặc rất khó bị) xử lý?

Theo tìm hiểu của PV Dân Việt, nút thắt lớn nhất hiện nay là việc chứng minh quyền sở hữu đối với thú cưng. Theo Điều 166 Bộ luật Dân sự 2015, chủ sở hữu có quyền đòi lại tài sản từ người chiếm hữu bất hợp pháp, nhưng phải có bằng chứng chứng minh quyền sở hữu.

Thế nhưng, hầu hết chó mèo nuôi tại Việt Nam không có giấy đăng ký, không có chip nhận diện có chức năng xác định chủ nhân, khiến việc định giá và xác định tài sản bị trộm trở nên rất khó khăn.

Một nhân vật nhiều lần bị "bóc phốt" có dấu hiệu đe dọa để đòi tiền chuộc mèo với giá cao, đã thẳng thắn vạch ra lỗ hổng này khi nói rằng: “Lấy gì chứng minh là con mèo của anh? Giấy tờ chả có. Cũng giống như bọn đi ăn trộm cắp thôi, lấy gì nói bọn nó đi ăn trộm? Con mèo đó chắc là của anh chưa? Nó khó là khó chỗ đó”.

Kẻ trộm dễ dàng biện minh là “mèo hoang” hoặc “nhặt được”. Đây chính là lỗ hổng để đường dây trộm, thu mua, giết mổ, tiêu thụ đang khai thác triệt để.

Bên cạnh đó, có những trường hợp cơ quan chức năng phát hiện đối tượng trộm chó mèo nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, đối tượng chỉ bị xử phạt hành chính từ 2 đến 3 triệu đồng theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Mức phạt này hoàn toàn không theo kịp thực tiễn khi một con mèo cảnh có thể được chuộc với giá 5–7 triệu đồng.

Theo điều tra của Phóng viên Báo điện tử Dân Việt, hầu hết các cơ sở giết mổ chó, mèo trên địa bàn Hà Nội không có đầy đủ các loại giấy phép, nhiều cơ sở không phép, không đảm bảo vệ sinh thú y, ...
Với những hành vi kể trên cũng có thể bị xem xét xử phạt hành chính lên đến hàng trăm triệu đồng kèm theo đình chỉ hoạt động theo các quy định tại các Nghị định chuyên ngành. Song trên thực tế, dọc tuyến phố Hữu Hưng, Ỷ La, hiện vẫn có khoảng 20 cửa hàng hoạt động công khai từ năm này sang năm khác.

Đón đọc Bài 2: Hành quyết "thú cưng" trong những lò mổ không phép

×