Pháp, Senegal và hồi ức 2002

KÝ ỨC SEOUL

Có những trận đấu đi qua rất lâu, nhưng chỉ cần hai cái tên được đặt cạnh nhau, ký ức lập tức trở lại. Pháp - Senegal chính là một trận đấu như thế.

Ngày 31/5/2002, tại Seoul, Pháp bước vào World Cup với vị thế gần như không thể cao hơn. Họ là đương kim vô địch thế giới, là nhà vô địch châu Âu, là đội bóng sở hữu một thế hệ vàng với Zidane, Henry, Trezeguet, Vieira, Thuram, Desailly, Barthez…

Còn Senegal?

Đó là lần đầu tiên họ dự World Cup. Một đội bóng châu Phi, dưới sự dẫn dắt của HLV Bruno Metsu, bước ra sân khai mạc với tư thế của kẻ mới đến. Họ không có hào quang lịch sử, không có chiếc cúp nào để làm nền, cũng không có thứ áp lực của một đội bóng buộc phải chiến thắng để bảo vệ ngai vàng.

Nhưng bóng không hỏi anh từng là ai trước khi bóng lăn. Nó chỉ hỏi anh làm được gì trong 90 phút.

Và trong 90 phút ấy, Papa Bouba Diop ghi bàn, Senegal thắng 1-0, còn cả thế giới lần đầu tiên nhìn nhà vua Pháp loạng choạng ngay ở cánh cửa đầu tiên.

NHÀ VUA KHÔNG GHI BÀN

Trận thua Senegal không phải tai nạn duy nhất của Pháp tại World Cup 2002. Nó chỉ là phát súng đầu tiên.

Sau đó, Pháp hòa Uruguay 0-0, rồi thua Đan Mạch 0-2. Nhà đương kim vô địch rời giải ngay từ vòng bảng mà không ghi nổi một bàn thắng nào.

Một đội bóng có Henry, Trezeguet, Cisse, Wiltord, Djorkaeff… rời World Cup với con số 0 ở cột bàn thắng. Nếu không chứng kiến, có lẽ nhiều người sẽ thấy điều đó phi lý.

Nhưng thể thao vốn không vận hành theo danh tiếng.

Một đội bóng có thể rất mạnh trên giấy, rất đẹp trong ký ức, rất hào nhoáng trên truyền thông, nhưng khi cơ thể mệt mỏi, khi ngôi sao quan trọng nhất không sung sức, khi đối thủ không còn nhìn mình bằng sự sợ hãi, mọi thứ có thể sụp xuống rất nhanh.

World Cup 2002 vì thế không chỉ là thất bại của Pháp. Đó còn là lời nhắc nhở rằng hào quang hôm qua không tự động biến thành quyền lực hôm nay.

ĐẶC QUYỀN CŨ VÀ LUẬT MỚI

Có một chi tiết thú vị.

Trong nhiều năm, đội đương kim vô địch World Cup được đặc cách dự kỳ World Cup tiếp theo. Đó là một thứ đặc quyền của ngai vàng. Anh đã vô địch thế giới, nên anh không cần đi qua vòng loại như phần còn lại.

Pháp năm 2002 chính là một trong những đội hưởng đặc quyền ấy.

Nếu nói thật chính xác về thời điểm, quyết định bỏ suất đặc cách cho nhà vô địch đã được FIFA đưa ra từ cuối năm 2001, trước khi World Cup 2002 diễn ra. Nhưng bóng đá kỳ lạ ở chỗ, chỉ vài tháng sau, chính Pháp lại tạo ra một minh họa gần như hoàn hảo cho quyết định đó.

Một nhà vô địch không đá vòng loại, bước vào giải với danh tiếng đồ sộ, rồi bị loại ngay từ vòng bảng.

Từ World Cup 2006 trở đi, nhà vô địch cũng phải đá vòng loại. Không còn con đường riêng cho ngai vàng. Không còn chiếc vé thông hành chỉ vì anh từng đứng trên đỉnh thế giới.

Và nếu nhìn rộng hơn, đó là một quyết định rất bóng đá.

Bởi bóng đá không nên sống bằng hồi ức quá lâu. Đội mạnh phải chứng minh mình còn mạnh. Nhà vô địch phải chứng minh mình vẫn xứng đáng hiện diện. Lịch sử có thể giúp một đội bóng được tôn trọng, nhưng không thể đá thay họ ở hiện tại.

LẠI LÀ SENEGAL

Hai mươi bốn năm sau, Pháp lại gặp Senegal ở World Cup.

Bóng đá châu Phi đã khác. Senegal đã khác. Họ không còn cần một chiến thắng trước Pháp để được thừa nhận như một hiện tượng. Họ đã có nhiều thế hệ cầu thủ chơi bóng ở châu Âu, đã có bản lĩnh ở các giải lớn, đã có vị thế riêng trong bản đồ bóng đá thế giới.

Pháp cũng vậy.

Les Bleus bây giờ không còn là nhà vua năm 2002, nhưng vẫn là một quyền lực lớn của bóng đá thế giới. Họ có chiều sâu đội hình, có những ngôi sao đủ sức định đoạt trận đấu, có kinh nghiệm của một đội tuyển đã sống nhiều năm trong áp lực tranh chấp danh hiệu.

Nhưng có lẽ, chính vì thế, cuộc gặp này đáng xem.

Đáng xem là bởi Pháp vs Senegal nhắc người ta nhớ rằng World Cup luôn có một vùng đất dành cho ký ức. Ở đó, một trận đấu vòng bảng có thể không chỉ là 3 điểm. Nó còn là tiếng vọng của những mùa hè cũ, của những nhà vua từng ngã, của những kẻ mới đến từng khiến thế giới phải học lại cách tôn trọng.

×