Phát hiện ổ dịch bại liệt tại Lào, Bộ Y tế họp trực tuyến toàn quốc chỉ đạo phòng chống

Phát hiện ổ dịch bại liệt tại Lào, nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam rất cao

Sáng 12/12, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đã chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác phòng chống bệnh bại liệt. Hội nghị có sự tham gia của UBND các tỉnh, thành phố phối hợp chỉ đạo Sở Y tế, Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố….

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, trong thời gian qua, nhờ việc triển khai tiêm chủng vắc xin bại liệt trong chương trình tiêm chủng mở rộng, theo đó trên 95% trẻ em được tiêm, uống vắc xin bại liệt trong nhiều năm, Việt Nam đã không ghi nhận bất cứ trường hợp mắc bại liệt nào và được Tổ chức Y tế thế giới công nhận thanh toán bệnh bại liệt trên toàn quốc vào năm 2000.

Tuy nhiên, diễn biến tình hình bệnh bại liệt tại Lào hiện đang phức tạp, cụ thể tại tỉnh Svannakhet của Lào đã ghi nhận 01 trường hợp trẻ liệt mềm cấp vào cuối tháng 8 và 02 trường hợp trẻ khỏe mạnh tiếp xúc với trẻ liệt mềm cấp có kết quả dương tính với vi rút bại liệt týp 1 biến đổi gen có nguồn gốc từ vắc xin (VDPV1) vào đầu tháng 10. Nên ngày 17/10, Lào đã công bố dịch bại liệt toàn quốc.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nêu rõ, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) coi ổ dịch tại Lào là ổ dịch của khu vực và khuyến cáo các nước có chung biên giới với Lào cùng triển khai các biện pháp đáp ứng chống dịch. WHO cảnh báo nguy cơ xâm nhập bại liệt vào Việt Nam là rất cao và hiện hữu.

Ngoài ra, theo Cục Phòng bệnh, Việt Nam có nguy cơ xâm nhập cao vì dân cư di lại giữa Việt Nam và Lào rất lớn; các vấn đề liên quan đến điều kiện vệ sinh, ăn uống; lũ lụt thường xuyên; chuẩn bị Tết cổ truyền, di biến động dân cư, đi làm ăn xa về; bài học từ bệnh sởi năm 2024-2025.

Theo bà Hương, trong thời gian qua, Bộ Y tế đã tích cực, khẩn trương chỉ đạo các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động công tác phòng, chống bệnh bại liệt như tăng cường giám sát các trường hợp liệt mềm cấp; tăng cường hoạt động tiêm chủng thường xuyên nhằm duy trì và nâng cao tỷ lệ miễn dịch trong cộng đồng; tổ chức đánh giá nguy cơ và nâng cao năng lực về xét nghiệm...

Việc Bộ Y tế tổ chức "Hội nghị trực tuyến trên toàn quốc về công tác phòng, chống bệnh bại liệt" hôm nay là nhằm rà soát, cập nhật tiến độ các nhiệm vụ đã thực hiện, đánh giá nguy cơ dịch bệnh xâm nhập tại các địa phương qua đó đưa ra các giải pháp đáp ứng phòng, chống dịch bệnh phù hợp, hiệu quả, khả thi trong thời gian tới.

Chủ động phòng bệnh bằng vắc xin

Theo WHO cảnh báo, trẻ không được sử dụng vắc xin phòng bại liệt nếu mắc bệnh sẽ rất nguy hiểm và có thể để lại di chứng liệt, tàn tật suốt đời. Vì vậy, việc chủ động phòng bệnh bằng vắc xin cho trẻ em là vô cùng cần thiết để ngăn ngừa căn bệnh này.

Tiêm chủng là giải pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất. Hiện nay, chương trình tiêm chủng mở rộng đang sử dụng song song hai loại vắc xin: OPV (dạng uống, sống giảm độc lực) và IPV (dạng tiêm, bất hoạt). Trẻ nhỏ cần được uống OPV và tiêm IPV đúng lịch để đạt miễn dịch bền vững, ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm. Các chuyên gia khuyến cáo, nếu tiêm đủ liều, vắc xin có thể bảo vệ đến 99% khỏi nguy cơ liệt do vi rút Polio.

Ngành y tế sẽ tập trung tuyên truyền đến người dân về tầm quan trọng của việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch các loại vắc xin phòng bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng trong đó có vắc xin phòng bệnh bại liệt.

Đồng thời, các trạm y tế phường, xã rà soát các đối tượng trong độ tuổi tiêm chủng về tỷ lệ uống vắc xin và tỷ lệ tiêm vắc xin phòng bệnh bại liệt nhằm bảo đảm đủ liều vắc xin chứa thành phần bại liệt theo quy định; khẩn trương rà soát tiền sử tiêm chủng, tổ chức tiêm chủng vắc xin phòng bại liệt (IPV, bOPV) cho các trường hợp chưa uống/tiêm hoặc uống/tiêm chưa đủ liều, đặc biệt tại khu vực có nguy cơ cao; đẩy mạnh tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng trong chương trình tiêm chủng mở rộng đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Tiếp tục rà soát các trẻ là đối tượng tiêm chủng mở rộng năm 2024 chưa được tiêm chủng hoặc chưa tiêm chủng đủ liều để tổ chức tiêm bù liều các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng trong tháng 12/2025. Đẩy nhanh tiến độ triển khai kế hoạch kiểm tra tiền sử và tiêm chủng bù 2 liều cho trẻ nhập học tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học trên địa bàn đảm bảo hoàn thành kiểm tra tiền sử và tiêm chủng bù liều trong tháng 12/2025. Ngành y tế sẽ cung ứng đủ vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng theo nhu cầu của các phường, xã.

Bệnh bại liệt được chia thành 3 thể: Bại liệt thể nhẹ (thể không điển hình): Triệu chứng giống các bệnh nhiễm vi rút khác: sốt cao, đau đầu, mất ngủ, đau họng, buồn nôn, nôn mửa, táo bón hoặc tiêu chảy. Bệnh thường tự hồi phục sau vài ngày.

Bại liệt thể không liệt (thể viêm màng não vô khuẩn): Thường gặp các biểu hiện như đau đầu, cứng cổ và thay đổi về nhận thức, tâm thần.

Bại liệt thể liệt (thể nặng): Biểu hiện ban đầu là sốt, đau đầu, cứng cổ, đau lưng, táo bón, nhạy cảm khi bị chạm vào cơ thể. Sau đó, bệnh nhân mất dần cảm giác và khả năng vận động ở chi dưới, dẫn đến liệt không đối xứng. Bệnh có thể hồi phục dần trong 2–6 tháng. Trường hợp nặng có thể liệt cả tủy sống và hành tủy, gây suy hô hấp và tử vong.

Để phòng bệnh bại liệt, ngành y tế khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân, thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín uống chín và sử dụng nước sạch; xử lý phân, chất thải và sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh.

Đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng, trong đó có 3 liều vắc xin bại liệt đường uống (khi trẻ được 2, 3, 4 tháng tuổi) và 2 liều vắc xin bại liệt đường tiêm (khi trẻ được 5 tháng tuổi và từ 9 tháng đến dưới 1 tuổi) theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Khi trẻ có các dấu hiệu như: sốt, buồn nôn, cứng gáy, đau cơ, đau chi hoặc liệt mềm cấp cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời.

×