Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng chế tài với hành vi lừa đảo người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Tiếp tục Phiên họp thứ 4, sáng 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Bãi bỏ 5 thủ tục, ngăn doanh nghiệp vi phạm "lách luật" xin giấy phép mới

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết dự thảo luật không làm phát sinh thủ tục hành chính mới. Cơ quan soạn thảo đề xuất bãi bỏ 5 trong tổng số 19 thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa 6 thủ tục, qua đó giảm khoảng 34% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Dự thảo luật đồng thời lược bỏ những quy định không còn cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, nâng cao tính chủ động và linh hoạt của doanh nghiệp. Việc sửa đổi tập trung vào các khâu tuyển chọn, đào tạo và chuẩn bị nguồn lao động, hướng tới nâng cao chất lượng nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Quy định mới nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép do vi phạm nhưng tiếp tục “lách luật”, đứng tên hoặc tham gia thành lập doanh nghiệp khác để đề nghị cấp giấy phép mới.

Dự thảo luật cũng đề xuất phân quyền thêm 5 nhiệm vụ quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Theo đó, 4 nhiệm vụ được giao cho UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện. Một nhiệm vụ khác được giao cho UBND cấp xã tại địa phương nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi luật nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành và hoàn thiện hành lang pháp lý đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.

Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu, bổ sung chính sách của Nhà nước về việc đưa chuyên gia và lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài.

Đồng thời, cần có định hướng giảm dần tỷ trọng lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài. Chính sách này phải gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và yêu cầu bảo đảm nguồn cung lao động cho thị trường trong nước.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi tư vấn sai sự thật, tư vấn gian dối hoặc cung cấp thông tin sai lệch nhằm lừa dối người lao động.

Đối với điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với quy định trong dự thảo luật.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đắc Vinh đề nghị nghiên cứu bổ sung thời hạn được đề nghị cấp lại giấy phép đối với doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép. Quy định này nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, minh bạch và ngăn ngừa các doanh nghiệp vi phạm nhanh chóng quay trở lại thị trường bằng những hình thức khác nhau.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết điều kiện đối với nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không làm phát sinh thêm điều kiện đầu tư, kinh doanh ngoài phạm vi luật quy định.

Về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị giữ nguyên trách nhiệm hướng dẫn người lao động tham gia bảo hiểm xã hội.

Dự thảo cũng cần quy định cụ thể hơn về thời hạn, tiêu chí thực hiện nghĩa vụ báo cáo của doanh nghiệp hoặc giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, tránh tình trạng quy định chung chung, khó thực hiện và khó kiểm tra, giám sát.

Đề nghị tăng chế tài với hành vi lừa đảo người lao động

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Chính phủ tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tiếp tục hoàn thiện các nội dung của dự thảo luật trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp tới.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm của doanh nghiệp dịch vụ và trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Dự thảo luật cần quy định rõ nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp có thể ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến những trường hợp doanh nghiệp có hành vi gian dối, lừa đảo người lao động hoặc không thực hiện đầy đủ trách nhiệm sau khi đưa người lao động ra nước ngoài.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu tăng chế tài xử lý đối với các hành vi này, bảo đảm đủ sức răn đe, phòng ngừa vi phạm và bảo vệ người lao động ngay từ khâu tư vấn, tuyển chọn, ký kết hợp đồng.

Bà Nguyễn Thị Thanh cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép và giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp dịch vụ cũng như người có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài.

Việc đơn giản hóa thủ tục phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm, nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, không để việc nới lỏng quy trình trở thành kẽ hở cho các tổ chức, cá nhân lợi dụng.

Cùng với đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đẩy mạnh số hóa cơ sở dữ liệu quốc gia về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Cơ sở dữ liệu cần bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ giữa các cơ quan Trung ương, chính quyền địa phương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và doanh nghiệp dịch vụ. Qua đó, cơ quan chức năng có thể theo dõi đầy đủ quá trình tuyển chọn, xuất cảnh, làm việc, thay đổi nơi làm việc và trở về nước của người lao động.

Việc số hóa dữ liệu cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, kịp thời phát hiện vi phạm, hỗ trợ người lao động khi xảy ra tranh chấp, thiên tai, xung đột hoặc các tình huống khẩn cấp tại nước tiếp nhận.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8/2026.

×