Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ ngành gỡ điểm nghẽn, giữ mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản hơn 74 tỷ USD

Thông điệp này nhận được sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp khi xuất khẩu nông lâm thủy sản đang đối mặt hàng loạt sức ép từ chi phí logistics, biến động thị trường, rào cản kỹ thuật và tác động từ xung đột quốc tế.

Ngành hồ tiêu, dừa tăng trưởng mạnh nhưng nhiều áp lực bủa vây

Tại hội nghị, bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cho biết, 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu toàn ngành hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 150.000 tấn, kim ngạch khoảng 760 triệu USD, tăng 20% về lượng và tăng 15% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng hồ tiêu đạt khoảng 96.000 tấn, kim ngạch 625 triệu USD, tăng 30% về lượng và tăng 22% về giá trị. Mỹ, Trung Quốc tiếp tục là 2 thị trường tăng trưởng mạnh, trong đó xuất khẩu sang Mỹ tăng khoảng 40%, còn Trung Quốc tăng trên 200%.

Theo bà Liên, hồ tiêu vẫn là mặt hàng dẫn dắt toàn ngành gia vị, song tăng trưởng giữa các nhóm sản phẩm chưa đồng đều. Một số mặt hàng như quế, hồi, nhục đậu khấu, ớt hay gừng nghệ có biến động mạnh, phản ánh sự phân hóa của thị trường xuất khẩu nông lâm thủy sản.

Ngoài tín hiệu tích cực, doanh nghiệp hồ tiêu đang chịu áp lực lớn từ yêu cầu truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tiêu chuẩn bền vững tại các thị trường nhập khẩu.

“Chi phí logistics tăng mạnh, xung đột Trung Đông khiến nhiều container bị kẹt tại cảng Jebel Ali, trong khi doanh nghiệp phải cạnh tranh gay gắt với Brazil và Campuchia”, bà Liên nói.

Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với phía Đài Loan để tháo gỡ vướng mắc cho các lô hàng hồ tiêu bị cảnh báo Sudan IV. Theo hiệp hội, nhiều doanh nghiệp đang có xu hướng thu hẹp hoặc tạm dừng xuất khẩu sang thị trường này do quy định kiểm soát ngày càng chặt.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Kim Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết ngành dừa đã tăng trưởng mạnh trong hơn 15 năm qua. Nếu năm 2010, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành chỉ đạt khoảng 180 triệu USD thì đến năm 2025 đã vượt 1,1 tỷ USD, với khoảng 75% là sản phẩm chế biến sâu.

Dù vậy, ngành dừa đang đối mặt nhiều bất cập về vùng nguyên liệu và logistics. Theo bà Thanh, cây dừa hiện chủ yếu được trồng tự phát trong dân, thiếu quy hoạch dài hạn nên doanh nghiệp khó xây dựng chuỗi cung ứng ổn định.

“Biến đổi khí hậu, hạn mặn khiến nguồn nguyên liệu thiếu hụt nghiêm trọng. Không ít doanh nghiệp phải nhập khẩu nguyên liệu để duy trì sản xuất”, bà Thanh cho biết.

Đại diện Hiệp hội Dừa Việt Nam cũng phản ánh hạ tầng giao thông tại nhiều vùng nguyên liệu còn yếu khiến nông dân dễ bị thương lái ép giá. Trong khi đó, xuất khẩu dừa tươi tăng nhanh nhưng việc kiểm soát mã số vùng trồng, chỉ dẫn địa lý và tiêu chuẩn bền vững vẫn chưa theo kịp yêu cầu từ thị trường Mỹ và EU.

Nông sản chờ tháo điểm nghẽn để giữ đà xuất khẩu

Ông Nghiêm Minh Tiến - Chủ tịch Hiệp hội Sắn Việt Nam cho biết, ngành sắn vẫn duy trì tăng trưởng tích cực trong 4 tháng đầu năm 2026, với kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 600-630 triệu USD.

Tuy nhiên, ngành đang đối mặt nhiều khó khăn như Trung Quốc siết kiểm soát nhập khẩu, chi phí logistics tăng cao, thiếu hụt nguyên liệu do bệnh khảm lá và thiên tai.

Theo ông Tiến, nhiều quy định mới về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, phòng cháy chữa cháy, môi trường và thuế đang khiến doanh nghiệp lúng túng, đặc biệt với đặc thù củ sắn tươi phải chế biến trong vòng 24-48 giờ sau thu hoạch.

Hiệp hội kiến nghị Chính phủ sớm sửa đổi các quy định còn bất cập, hỗ trợ tín dụng ưu đãi, giảm thuế VAT từ 10% xuống 5%, đồng thời đẩy mạnh xây dựng vùng nguyên liệu, cải cách thủ tục xuất khẩu và tháo gỡ vướng mắc với thị trường Trung Quốc để nâng sức cạnh tranh cho ngành sắn Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết ngành nông nghiệp đang đặt mục tiêu tăng trưởng GDP tối thiểu 3,7% và kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt từ 74 tỷ USD trở lên trong năm 2026.

Tuy nhiên, ngành đang chịu tác động từ chính sách bảo hộ thương mại, biến động thuế quan, tiêu chuẩn kỹ thuật mới cùng diễn biến phức tạp của thời tiết và thiên tai.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, các hiệp hội và doanh nghiệp có thể tiếp tục gửi kiến nghị bằng văn bản để được xử lý nhanh các khó khăn phát sinh.

“Phó Thủ tướng chỉ đạo không quá 5 ngày làm việc sẽ trả lời cụ thể các khó khăn, ách tắc của doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng”, Bộ trưởng nói.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá, mục tiêu xuất khẩu nông lâm thủy sản hơn 74 tỷ USD là thách thức lớn khi thị trường Mỹ, Trung Quốc đều xuất hiện thêm nhiều rào cản, còn xung đột Trung Đông vẫn kéo dài.

Theo Phó Thủ tướng, nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế, gắn với sinh kế của khoảng 62% dân số.

1 tỷ USD xuất khẩu điện thoại di động khác với 1 tỷ USD nông lâm thủy sản vì nông nghiệp tạo ra giá trị gia tăng thực, gắn với hàng triệu lao động và sinh kế của người dân.

“Vì vậy, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu nông lâm thủy sản không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn liên quan trực tiếp tới đời sống hàng triệu lao động”, Phó Thủ tướng nói.

Để thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về đất đai, tín dụng, thuế và cơ chế đầu tư chế biến sâu.

Ông cũng đề nghị đẩy mạnh quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung, xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, nâng cấp hệ thống logistics và hạ tầng số để giảm chi phí xuất khẩu.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường dự báo thị trường, thiết lập cơ chế cảnh báo sớm để doanh nghiệp và nông dân không rơi vào thế bị động trong sản xuất và xuất khẩu nông lâm thủy sản.

“Phải nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu nông sản Việt Nam có uy tín trên thị trường thế giới. Không thể mãi xuất khẩu thô, giá trị thấp”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

×