Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nêu ba trụ cột cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, trọng tâm khoa học công nghệ

Ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết

Sáng 21/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, các đại biểu thảo luận tại Hội trường về phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Hội trường, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng bày tỏ đồng tình với với ý kiến của nhiều Đại biểu Quốc hội về việc trong thời gian qua tăng trưởng kinh tế đã từng bước được cải thiện qua từng năm, qua từng nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhận thấy vẫn còn một số hạn chế:

Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế vẫn dưới mức tiềm năng, tốc độ tăng năng suất lao động thấp hơn mục tiêu và hệ số sử dụng vốn ICOR của nền kinh tế còn cao. Năng lực trình độ công nghệ còn yếu, các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ chiến lược chậm phát triển.

Nhiều Đại biểu Quốc hội cũng đã phát biểu, đây là nhiệm vụ mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 đã đặt ra nhằm đặt được mục tiêu hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Đây là nhiệm vụ rất khó, rất thách thức trong cái bối cảnh quốc tế có nhiều biến động khó lường và bất lợi. Chúng ta thực hiện trong bối cảnh có rất nhiều tác động từ bên ngoài và nền kinh tế của chúng ta có độ mở rất lớn.

Thứ hai, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững rõ ràng đây là hai mục tiêu được ví như là hai cánh của một con chim và có cái sự gắn bó rất chặt chẽ, tương hỗ lẫn nhau. Chúng ta chỉ có thể đạt được tăng trưởng cao trong một thời gian dài khi có nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và ngược lại.

Vì vậy, Chính phủ tiếp tục xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, nền tảng để đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, liên tục và ổn định.

Về vấn đề mô hình tăng trưởng mới, trong chương trình làm việc, kế hoạch chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng trong Kỳ họp thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ xây dựng Nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực

Dưới góc độ của Chính phủ, có thể thấy rằng, để đáp ứng được yêu cầu tăng trưởng cao, ổn định, thực chất và bền vững thì rõ ràng không có con đường nào khác cùng với các giải pháp đang triển khai thực hiện, vấn đề đổi mới mô hình tăng trưởng chắc chắn phải thực hiện và phải thực hiện hết sức mạnh mẽ.

Đây cũng là thách thức rất lớn, yêu cầu bắt buộc để chúng ta có thể vượt qua được “bẫy” thu nhập trung bình, bắt kịp và tiến cùng với thế giới, với khu vực và thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đặt ra đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Mô hình tăng trưởng mới rõ ràng là phải vận hành trên nền tảng thể chế phát triển hiện đại, cạnh tranh và văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội, hạch toán kinh tế và phân bổ hiệu quả nguồn lực trong nền kinh tế.

Vì thế, Chính phủ cũng đã trình Quốc hội 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong giai đoạn từ 2026 đến 2030 với 92 nhiệm vụ cụ thể, những nhiệm vụ cần triển khai ngay trong năm 2026 gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Trọng tâm, là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển chính, phát triển các động lực tăng trưởng mới, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Thứ hai, các giải pháp khai thác tối đa dư địa, tiềm năng của đất nước, đặc biệt là trong những năm đầu của nhiệm kỳ khi mà đầu tư cho phát triển khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa thể phát huy ngay tác dụng.

Thứ ba, phát huy vai trò của các thành phần kinh tế bao gồm có thành phần kinh tế nhà nước, tư nhân, FDI trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị.

Hiện, Đảng, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết về phát triển kinh tế nhà nước và Quốc hội cũng đã ban hành các Nghị quyết, Chính phủ cũng ban hành các Nghị quyết để triển khai thực hiện.

Thị trường chứng khoán phải là kênh huy động vốn trung, dài hạn

Liên quan đến kinh tế tăng trưởng đó là vấn đề ổn định kinh tế vĩ mô, Phó Thủ tướng cho rằng, có thể nói rằng một nền kinh tế chỉ có thể ổn định được khi mà chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ hoạt động, phát huy tốt hiệu quả và phối hợp nhịp nhàng với nhau.

Thời gian vừa qua, từ các số liệu, kết quả đã được phân tích, báo cáo với Quốc hội có thể thấy rằng, chính sách tiền tệ trong thời gian vừa qua đã vận hành hết sức quyết liệt đóng góp đáng kể cho tăng trưởng kinh tế và đảm bảo cho nền kinh tế phát triển ổn định, đặc biệt, ổn định về kinh tế vĩ mô.

Chính phủ cũng đã nhận diện, phân tích đánh giá chính sách tiền tệ đã từng bước bị thu hẹp lại, thu hẹp lại rất nhiều. Và chúng ta phải tập trung vào khai thác tối đa chính sách tài khóa.

Theo Phó Thủ tướng, chính sách tài khóa đòi hỏi có một khoảng thời gian nhất định để chính sách tài khóa phát huy hiệu quả. Trong lúc chính sách tài khóa chưa phát huy hiệu quả thì chính sách tiền tệ vẫn phải vận hành trơn tru và đảm bảo thanh khoản cũng như nguồn lực cho các doanh nghiệp, cho người dân, nền kinh tế.

Cùng đó, Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt việc thúc đẩy chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm trọng điểm, khai thác hiệu quả các nguồn lực của nhà nước kết hợp với nguồn vốn vay nước ngoài để thúc đẩy tăng trưởng, hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.

Chính phủ đã trình Quốc hội kế hoạch tài chính quốc gia để nâng tỷ lệ bội chi bình quân từ 3% GDP trong giai đoạn trước lên 5% trong giai đoạn 2026 - 2030 và chi ngân sách tăng từ 1,9 lần trong giai đoạn trước và trong đó dành 40% chi cho đầu tư phát triển, gần 2,4 lần so với cái giai đoạn trước. 

Hiện nay, Chính phủ đang trình Quốc hội tiếp tục thực hiện ban hành các chính sách ưu đãi về thuế, phí để hỗ trợ cho người dân, cho doanh nghiệp đặc biệt trong cái giai đoạn vừa qua khi mà nền kinh tế chúng ta đang phải chống chọi những biến động bất lợi từ bên ngoài.

Cùng với đó, Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt phát triển thị trường vốn, hay nói khác là phát triển mạnh mẽ cái thị trường chứng khoán để chúng ta phấn đấu thị trường chứng khoán phải trở thành một kênh huy động trung và dài hạn của nền kinh tế.

Chính phủ đang phấn đấu, đang chỉ đạo làm sao vốn hóa của thị trường chứng khoán phải đạt đến năm 2028 ở mức 120% GDP, tương đồng với các nước ở trong khu vực và trên thế giới. Từ đó, thị trường chứng khoán phải là kênh huy động vốn trung, dài hạn quan trọng của doanh nghiệp, chia sẻ cái gánh nặng với các ngân hàng khi nguồn vốn trung dài hạn của doanh nghiệp vẫn tập trung chủ yếu vào từ cái nguồn vốn của ngân hàng.

×