Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tập trung đầu tư các tuyến đường sắt kết nối quốc tế

Đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, trong giai đoạn 2026 - 2030, tình hình thế giới tiếp tục biến động rất nhanh, mạnh, khó lường… Chính phủ xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước, phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2026 và bình quân 5 năm 2026 - 2030 từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt 8.500 USD, gấp 1,7 lần năm 2025; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển.

Cùng đó, tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng, xác lập mô hình tăng trưởng mới; chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".

Nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật. Hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật; tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn, hoàn thiện thể chế, pháp luật để phát triển nền kinh tế số, đầu tư kinh doanh.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phấn đấu môi trường đầu tư của Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 nước hàng đầu thế giới vào năm 2028. Tăng cường hơn nữa phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp, các mô hình kinh tế mới. Thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, phát triển mạnh các mô hình kinh tế mới, khai thác không gian phát triển mới.

Hiện đại hoá nền công nghiệp quốc gia vững mạnh. Tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế gắn với triển khai hiệu quả các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Phát triển thị trường trong nước trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng; mở rộng, đa dạng hóa thị trường, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng chiến lược của các nước lớn.

Chính phủ thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vỹ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, chống khủng hoảng kinh tế; khơi thông và đa dạng hoá các chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn.

Phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả, linh hoạt giữa chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ và các chính sách vỹ mô khác. Phát triển thị trường vốn thành kênh huy động vốn dài hạn cho nền kinh tế. Hiện đại hoá hệ thống các tổ chức tín dụng, đẩy mạnh xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, sở hữu chéo, nâng cao chất lượng, hiệu quả tín dụng, giữ vững ổn định, an toàn hệ thống.

Tập trung phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hoàn thiện thể chế, pháp luật, tháo gỡ dứt điểm các nút thắt, rào cản trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn với kết quả đầu ra và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Chính phủ ưu tiên tiếp thu, chuyển giao, ứng dụng, làm chủ các công nghệ nền tảng, công nghệ chiến lược, công nghệ số… Chú trọng nghiên cứu cơ bản, nhất là những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu, tiềm năng và lợi thế. Đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP.

Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Phát triển mạnh công nghiệp văn hoá, giải trí, kinh tế di sản… Nâng cao đời sống văn hoá, thu hẹp khoảng cách hưởng thụ văn hoá giữa các vùng, miền, các tầng lớp nhân dân.

Hiện đại hoá nền giáo dục quốc dân, nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các ngành nghề kỹ thuật, công nghệ và phục vụ các chương trình, dự án chiến lược, trọng điểm. Phát triển một số cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu trở thành các trung tâm ngang tầm các nước tiên tiến. Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo.

Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy đô thị hoá và phát triển đô thị, liên kết vùng. Tập trung đầu tư các tuyến đường bộ cao tốc theo quy hoạch, các cảng biển cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế, các cảng hàng không lớn, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế, đường sắt đô thị; đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc.

Phát triển hạ tầng năng lượng đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao gắn với đảm bảo an ninh năng lượng. Ưu tiên đầu tư, hiện đại hóa hạ tầng số; phát triển đồng bộ các cơ sở dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn, trung tâm dữ liệu lớn. Quyết liệt xử lý các dự án tồn đọng.

Quản lý phát triển xã hội bền vững; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại, thích ứng linh hoạt. Hoàn thiện hệ thống bảo hiểm xã hội theo hướng hiện đại, hội nhập, bao phủ toàn bộ lực lượng lao động.

Phát triển thị trường lao động linh hoạt, đồng bộ, hiện đại và hội nhập. Khuyến khích làm giàu chính đáng, phát triển mạnh tầng lớp trung lưu. Đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá rẻ. Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả; kiểm soát tốt dịch bệnh. Thực hiện tốt chính sách, chế độ đối với người có công, đối tượng chính sách, dân tộc, tôn giáo…

Quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản quan trọng, nhất là tài nguyên biển, đất hiếm. Xử lý cơ bản ô nhiễm không khí, ngập úng, tắc nghẽn giao thông tại một số đô thị lớn như Hà Nội, TPHCM.

Phát triển mạnh kinh tế tư nhân trở thành động lực chủ yếu

Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (KTTC) của Quốc hội Phan Văn Mãi nhấn mạnh, khó khăn, thách thức trong năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 là rất lớn, gay gắt hơn giai đoạn trước.

"Ủy ban Kinh tế và tài chính cơ bản thống nhất với các quan điểm, mục tiêu tổng quát, chỉ tiêu chủ yếu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp nêu tại Báo cáo của Chính phủ", Ông Phan Văn Mãi cho biết và đồng thời, nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế phải thực sự là đột phá chiến lược, không chỉ dừng ở sửa đổi văn bản mà cần nâng cao chất lượng, tính đồng bộ và hiệu lực thực thi của hệ thống pháp luật.

Thứ hai, việc đồng thời theo đuổi tăng trưởng cao và giữ vững ổn định vĩ mô là thách thức lớn, đòi hỏi điều hành chính sách thận trọng, linh hoạt và kỷ luật. Đề nghị làm rõ dư địa, giới hạn của chính sách tài khóa, tiền tệ; bảo đảm phối hợp nhất quán, tránh "giật cục". Đồng thời, tăng cường kỷ luật ngân sách, cơ cấu lại chi theo hướng ưu tiên đầu tư; chủ động bảo đảm an ninh năng lượng và kiểm soát tác động đến lạm phát, tỉ giá, thị trường tài chính. Xây dựng lộ trình phát triển thị trường vốn, giảm dần phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Thứ ba, việc xác lập mô hình tăng trưởng mới cần được cụ thể hóa bằng lộ trình rõ ràng, có trọng tâm, tránh dàn trải; đồng thời làm rõ các điều kiện nền tảng và xác định các ngành, lĩnh vực, vùng động lực ưu tiên để phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Thứ tư, cần có giải pháp căn cơ xử lý bài toán năng lượng, nút thắt lớn của tăng trưởng. Cần ưu tiên phát triển hạ tầng năng lượng, rà soát quy hoạch, đẩy nhanh các dự án trọng điểm; đồng thời hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh, cơ chế giá linh hoạt, minh bạch để thu hút đầu tư và kiểm soát chi phí.

Thứ năm, hạ tầng là "điểm nghẽn" lớn cần ưu tiên tháo gỡ, trong đó tập trung vào các dự án chiến lược, có sức lan tỏa. Đầu tư công phải giữ vai trò dẫn dắt, cơ cấu lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Đồng thời, xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư, chiến lược huy động và phân bổ nguồn lực. Đẩy mạnh huy động khu vực tư nhân qua phương thức hợp tác công tư (PPP) minh bạch, chia sẻ rủi ro hợp lý; tăng cường liên kết vùng, phát huy các cực tăng trưởng và tổ chức lại không gian phát triển.

Thứ sáu, nâng cao năng lực nội tại thông qua tái cấu trúc chuỗi cung ứng, phát triển công nghiệp trong nước và tăng liên kết với khu vực FDI nhằm gia tăng giá trị nội địa, từng bước làm chủ công nghệ. Phát triển mạnh kinh tế tư nhân trở thành động lực chủ yếu; doanh nghiệp nhà nước tập trung vào lĩnh vực then chốt, thiết yếu và hình thành một số doanh nghiệp quy mô lớn, cạnh tranh quốc tế. Một số ý kiến đề nghị xây dựng chiến lược đồng bộ về phát triển doanh nghiệp, khoa học công nghệ, sản xuất nền tảng và dự trữ quốc gia để nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

×