Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà: Hiệu quả chính quyền 2 cấp phụ thuộc trước hết vào cấp xã

Sáng 1/7, phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành tổng thể mô hình hệ thống chính trị 3 cấp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá, thực tiễn năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy.

Theo Phó Thủ tướng, mặc dù tình hình thế giới diễn biến rất nhanh, phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, bất lợi nhưng kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của đất nước vẫn ổn định, đạt nhiều thành tựu quan trọng với nhiều dấu ấn nổi bật. Nhiều địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Ninh Bình, Tây Ninh đã đạt những kết quả rõ nét.

Tuy nhiên, sau 1 năm vận hành hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế, vướng mắc. Chính phủ và chính quyền địa phương cần tập trung tháo gỡ, khơi thông trong thời gian tới.

Tập trung hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện

Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ ưu tiên 3 trọng tâm cốt lõi.

Trọng tâm đầu tiên là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế gắn với nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

Theo bà, trong 1 năm qua, công tác xây dựng thể chế gắn với cải cách thủ tục hành chính được coi là một đột phá quan trọng với khối lượng công việc rất lớn, tạo nền tảng để hệ thống hành chính nhà nước vận hành cơ bản thông suốt, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đến nay, Chính phủ đã ban hành khoảng 1.300 văn bản quy phạm pháp luật; tỷ lệ đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đạt khoảng 40%; tỷ lệ thủ tục hành chính do Chính phủ, bộ, ngành Trung ương giải quyết chỉ còn khoảng 27,4%, đạt và vượt chỉ tiêu theo Kết luận 18 của Trung ương.

Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế gắn với cải cách mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính để thể chế thực sự trở thành động lực, nguồn lực và lợi thế cạnh tranh quốc gia; đồng thời sửa đổi, bổ sung 49 luật và tập trung giải quyết 21 nội dung còn vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức thực hiện.

"Thực chất hạn chế lớn nhất hiện nay không phải là thiếu thể chế, chính sách mà là nhận thức và hiệu quả thực thi, nhất là tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu một số bộ, ngành, địa phương và năng lực của chính quyền cấp xã, không ít nơi vẫn còn chưa đáp ứng được yêu cầu", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ sẽ chuyển mạnh từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả; từ phân công nhiệm vụ chung sang xác định rõ trách nhiệm cá nhân người đứng đầu; tăng cường giám sát bằng dữ liệu, kết quả và hiệu quả thực hiện, lấy mức độ hài lòng của người dân và xã hội làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số

Trọng tâm thứ 2 là tiếp tục đổi mới phương thức quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số và chính quyền số.

Theo Phó Thủ tướng, hiện chính quyền địa phương cấp tỉnh đang thực hiện 1.382 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; cấp xã thực hiện 938 nhiệm vụ. Đây là khối lượng công việc rất lớn.

Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực; rà soát, phân định rõ hơn thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương.

Theo đó, Chính phủ tập trung quản lý vĩ mô, hoàn thiện thể chế, hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực lớn và kiểm soát rủi ro quốc gia; địa phương chủ động thực hiện và chịu trách nhiệm theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".

Đồng thời, Chính phủ sẽ lấy chuyển đổi số làm công cụ đổi mới căn bản phương thức quản trị, phát triển Chính phủ số, chính quyền số, xã hội số và công dân số; hoàn thiện hạ tầng công nghệ, dữ liệu dùng chung và điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực.

Tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển của chính quyền cấp xã

Trọng tâm thứ 3 là tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.

Theo Phó Thủ tướng, các địa phương cần tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp yêu cầu phát triển; nghiên cứu hình thành các đơn vị hành chính đô thị cấp xã, đơn vị hành chính đô thị đặc biệt hoặc các khu kinh tế mang tính hạt nhân tăng trưởng.

Đối với các đơn vị hành chính chưa đủ tiêu chuẩn, Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể để hoàn thành việc sắp xếp trong năm 2026, đồng thời vẫn phải bảo đảm phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo và điều kiện địa lý.

Chính phủ cũng sẽ phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương xây dựng khung tiêu chí, tiêu chuẩn đối với cấp xã; tiếp tục sắp xếp các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, thúc đẩy tự chủ và xã hội hóa.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ngang tầm nhiệm vụ, đặc biệt chú trọng lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là bí thư và chủ tịch cấp xã; nâng cao chất lượng đội ngũ gắn với đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị.

"Thực ra thì suy cho cùng, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phụ thuộc trước hết vào chất lượng của chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ, công chức và năng lực quản trị số dựa trên dữ liệu. Nếu tốt được 3 yếu tố này thì chắc chắn chính quyền địa phương 2 cấp sẽ vận hành tốt hơn", Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng sau hội nghị sơ kết 1 năm vận hành tổng thể hệ thống chính trị 3 cấp, các cấp, các ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện, bổ sung, đổi mới phương thức hoạt động, phát huy kết quả, khơi thông các khó khăn, vướng mắc để hệ thống chính trị ba cấp phát huy tốt hơn hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, tạo động lực đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới.

×