Phóng viên trẻ “số hóa” để làm mới mình

Chọn mảng đề tài gai góc

Ngô An Khang (hiện là phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường) rời giảng đường Học viện Báo chí và Tuyên truyền với tấm bằng xuất sắc trên tay. Nhưng Khang biết, điểm số chỉ là một phần, trong nghề báo chứng minh được nghiệp vụ qua cách tác nghiệp, tuyến bài viết được lan tỏa với bạn đọc… mới thật sự được ghi nhận. Khang chọn làm một phóng viên điều tra, dám bước vào những vùng tối của đời sống xã hội để lên tiếng. Công việc của Khang không chỉ là ghi chép sự kiện, mà là lần theo vết mờ của sự thật, đối mặt với hiểm nguy luôn rình rập, những lời đe dọa, những ánh mắt theo dõi, thậm chí là nguy cơ bị hành hung hoặc “gài bẫy”.

Phóng viên Ngô An Khang được biết đến với nhiều bài, tuyến bài điều tra thành công, như loạt bài “Giống gia cầm lậu khuynh đảo ngành chăn nuôi” đoạt Giải B Giải Báo Chí quốc gia lần thứ XVIII - 2023; “Thủ đoạn mới trong việc vận chuyển con giống gia cầm Trung Quốc”; “Thâm nhập chợ ma túy Từ Sơn, Bắc Ninh”...

Phóng viên Ngô An Khang chia sẻ: “Tôi không chọn con đường dễ dàng, không tìm đến công việc văn phòng và tôi chọn dấn thân, chọn đối mặt, chọn nhìn thẳng vào những mảng tối mà người khác tránh né. Với tôi, nghề báo không chỉ là công việc mà là lý tưởng. Là cây bút để phản biện bất công, là ống kính để soi rọi sự thật, là tiếng nói thay cho những người không được lên tiếng”.

Công tác tại Ban Biên tập Hộp thư - Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội, bên cạnh xử lý các nội dung đơn thư tố cáo, kiến nghị, khiếu nại của công dân theo quy định, phóng viên trẻ Thái Văn Trọng cùng các đồng nghiệp luôn theo đuổi các chủ đề mang tính phản biện, điều tra trên địa bàn thành phố.

Thái Văn Trọng đã có nhiều tác phẩm báo chí điều tra, phản ánh xuất sắc, như tác phẩm đoạt giải đặc biệt về thể loại phóng sự “Điện đã đi đâu?” tại Giải Báo chí Ngô Tất Tố năm 2024; Tác phẩm “Người đi ngược chiều” đoạt giải B trong cuộc thi viết về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - do TP.Hà Nội tổ chức…

Phóng viên Thái Văn Trọng tâm sự: “Dù là ở lĩnh vực nào, tôi luôn ý thức các tác phẩm báo chí phải chỉn chu và hoàn thiện nhất. Lấy phương châm phải lựa cách thể hiện mới mẻ trong khi tuyệt đối đảm bảo thông tin khách quan, trung thực, nhiều chiều là kim chỉ nam trong công việc chuyên môn hàng ngày. Với cá nhân tôi, tinh thần tiến công, đấu tranh loại bỏ cái xấu, cái sai, bảo vệ cái đúng, cái tốt luôn đứng hàng đầu”.

Luôn làm mới bản thân

Ngoài bản lĩnh, kinh nghiệm, trong kỷ nguyên số hiện nay, những phóng viên như An Khang hay Văn Trọng biết rằng cần phải luôn học cách ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào hoạt động tác nghiệp để có tác phẩm báo chí tốt nhất. Như để có những hình ảnh bí mật trong màn đêm khi đoàn người buôn gà lậu đi qua, An Khang đã sử dụng các thiết bị kỹ thuật số quay được trong đêm, hết sức nhỏ gọn nhưng có độ sắc nét cao.

Công việc của các phóng viên trẻ này thường xuyên tiếp xúc, sử dụng các phần mềm dựng video, hình ảnh nên việc cập nhật các ứng dụng này cũng là cần thiết. Ngoài việc học qua các lớp tập huấn nghiệp của của cơ quan, Hội Nhà báo, các phóng viên coi việc tự đào tạo là then chốt để không bị lạc lõng trong thế giới công nghệ phát triển từng ngày. “Trong suốt một thế kỷ qua, biết bao nhà báo Việt Nam đã ngã xuống từ chiến trường khốc liệt đến những vùng núi hoang vu; có những nhà báo với những bài xã luận hay phản ánh làm thay đổi chính sách; những bài điều tra cứu được cả thôn xóm, những cánh đồng hay cả một dòng sông... Là người tiếp nối truyền thống hào hùng và tốt đẹp ấy, tôi càng hiểu rằng nghề báo không phải để nổi tiếng, mà để làm đúng, làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Làm báo hôm nay khác xưa, nhanh hơn, gấp hơn, mạng xã hội lan tỏa ào ạt hơn và nghề báo cần sự hỗ trợ của công nghệ mới để giá trị cốt lõi của nghề không bao giờ thay đổi: Sự thật, khách quan và nhân văn” - phóng viên Ngô An Khang cho hay.

Còn phóng viên Thái Văn Trọng tâm sự: “Dù có những lúc cũng thấy chùn chân vì áp lực, vì sự im lặng cố tình hay những lời dọa dẫm giấu mặt, tôi vẫn vững tin vào lựa chọn của mình. Chính vì thế, trong tác nghiệp cần thu thập đầy đủ thông tin, sử dụng thành thạo thiết bị mới, ứng dụng các phần mềm tìm kiếm thông tin, dựng video hiện đại để tác phẩm đạt hiệu quả cao, tác động và lan tỏa mạnh mẽ. Tôi tin vào sức mạnh của một bài phóng sự điều tra chân thực, không phô trương, có thể lay động trái tim và đánh thức trách nhiệm cộng đồng”.

Kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam, trao đổi với phóng viên Dân Việt, nhà báo Lê Đức Sảo (bút danh Lê Thọ Bình) - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam cũng gửi gắm một thông điệp đến thế hệ nhà báo trẻ hôm nay về tinh thần báo chí cách mạng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc: “Làm báo không chỉ là nghề cầm bút, mà là một hành trình giữ lửa - lửa của sự thật, của công lý, của lòng yêu nước và của nhân dân. Nếu không giữ được ngọn lửa đó, thì ngòi bút chỉ còn là thứ công cụ vô hồn”.

Theo nhà báo Lê Đức Sảo, báo chí cách mạng không chỉ là những tòa soạn hào nhoáng, những thiết bị tối tân, mà để lại một tinh thần: dấn thân - kiên cường - chính trực - gắn bó với nhân dân. Đó là tinh thần đã giúp những người đi trước viết trong tù hay giữa chiến trường, in bào trong rừng, truyền tay trong đêm, và những bài báo, những tờ báo vẫn làm rung động lòng người, lay động cả dân tộc. “Tôi mong các bạn trẻ hôm nay, trong thời đại đầy cơ hội nhưng cũng đầy xô lệch, đừng đánh mất lý tưởng làm báo như một sứ mệnh, đừng để dòng tin “hot” cuốn trôi mất cái tâm, cái tầm của người cầm bút. Hãy nhớ: Có thể bạn không thay đổi được cả thế giới, nhưng nếu một dòng tin của bạn giúp một người tin vào sự thật, thì bạn đã tiếp nối được tinh thần báo chí cách mạng rồi” - nhà báo Lê Đức Sảo khẳng định.

×