“Phù phép” cây cổ thụ thành siêu phẩm "ngồi" chậu bonsai, anh nông dân Long An cũ, nay là tỉnh Tây Ninh thu tiền tỷ

Ít ai biết rằng, trước khi được giới sinh vật cảnh miền Nam kính trọng gọi bằng danh xưng "vua me", nghệ nhân Bùi Quốc Nam từng có những ngày tháng mưu sinh bươn chải bằng nghề chạy xe ôm.

Hành trình từ bác tài xe ôm đến danh xưng “vua cây me kiểng” đất Long An

Chính niềm đam mê kiểng cổ cháy bỏng đã thúc đẩy ông gom góp từng cuốc xe khách, hễ thấy dáng cây đẹp là gạ mua, thậm chí sẵn sàng mua trả góp khi túi tiền chẳng mấy dư dả.

Mặc kệ những lời chê cười của xóm giềng hay sự cằn nhằn từ vợ con, ngay cả khi lỡ tay sửa hư phôi kiểng quý giá cả cây vàng, ông vẫn chưa một lần có ý định bỏ cuộc.

Để bù đắp lỗ hổng kiến thức, ông lặn lội đăng ký khóa học tạo dáng bài bản tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM.

Chính cái sự "lì lợm" đáng nể ấy theo thời gian đã giúp vườn kiểng của ông ngày một lớn mạnh. Giữa muôn vàn loài cây, ông Nam lại trao trọn tình yêu cho những gốc me già.

Những dáng cây có tàng ngả lả lướt đầy thi vị, lớp vỏ sần sùi mang vết hằn năm tháng và nét cổ quái độc đáo luôn khiến ông say đắm quên lối về.

Những chuyến băng rừng, lội suối săn phôi me cứ thế trở thành một phần cuộc sống của ông. Thành quả ngọt ngào cho chuỗi ngày kiên trì ấy là tác phẩm me bonsai xuất sắc đoạt giải quán quân liên tiếp 3 năm liền tại TP.HCM, sau này được chuyển nhượng thành công với mức giá kỷ lục 1 tỷ đồng.

Bí quyết thu nhỏ cây cổ thụ, cho "ngồi" chậu bonsai "hái" ra tiền

Hơn 30 năm gắn bó với nghề, ông Nam đúc kết được rằng giá trị đỉnh cao của một cây me bonsai nằm ở những chùm quả mọng.

Để một tác phẩm cây me bonsai là một cây cổ thụ đã được thu nhỏ đạt độ chín và cho trái ổn định, người nghệ nhân phải kiên nhẫn chăm sóc ròng rã suốt 4 năm trời.

Bên cạnh đó, bí quyết làm nên thương hiệu của ông còn nằm ở cặp mắt tinh tường khi chọn phôi: ưu tiên những gốc me độc lạ, quái dị để khi hoàn thiện sẽ trở thành tác phẩm độc nhất vô nhị. Ông luôn nương theo dáng dấp tự nhiên sẵn có của thiên nhiên để uốn nắn, cắt tỉa chứ không gượng ép.

Bước qua thời kỳ làm hàng chợ, giờ đây ông chỉ tập trung chăm chút cho những mặt hàng cao cấp phục vụ giới thượng lưu, đòi hỏi nguyên tắc nghiêm ngặt về tỷ lệ, kích thước đối xứng giữa thân, cành và dáng chậu.

Để biến một cây me đại thụ ngoài tự nhiên thành một siêu phẩm bonsai thu nhỏ có lá nhỏ li ti và đốt cành ngắn, theo ông Nam, giới nghệ nhân áp dụng nhiều kỹ thuật khéo léo.

Đầu tiên phải thu nhỏ và khống chế bộ rễ (cắt cốt). Nghệ nhân tiến hành xả đất và cắt bỏ hoàn toàn rễ cọc đâm sâu để kích thích hệ rễ cám phát triển theo chiều ngang.

Cứ mỗi 1–2 năm khi thay chậu, thực hiện cắt bớt 1/3 chiều dài hệ rễ xung quanh để chuyển dần cây sang những chiếc chậu nhỏ hơn.

Tiếp theo là thu ngắn xương cành (cắt giật). Áp dụng kỹ thuật nuôi thả cho cành non mọc dài tự do đến khi đạt độ mập tương thích với thân chính thì cắt giật cụt, chỉ để lại 1–2 mắt mầm sát thân.

Các chi nhánh mới mọc ra từ đây sẽ tạo độ rụt rịt, gấp khúc cổ kính. Dây nhôm định hình dáng thế cũng cần quấn lúc cành còn non màu xanh bánh tẻ vì cành me già rất giòn, dễ gãy.

Kỹ thuật ép nhỏ lá me là công đoạn tiến hành lọc lá (vặt bỏ toàn phần) vào đầu mùa mưa hoặc mùa xuân khi cây sung sức để ép cây ra lứa lá mới đồng loạt với kích thước nhỏ hơn.

Thường xuyên bấm bỏ ngọn non khi mọc được 3–5 cặp lá để phân chia dinh dưỡng đều cho các đầu cành phụ, giúp dày dăm và thu nhỏ lá. Ngoài ra, đặt cây ở vị trí nắng 100% để đốt lá ngắn lại, xanh dày.

Cuối cùng điều tiết nước và phân bón để "khống chế". Công đoạn này cần áp dụng kỹ thuật siết nước có kiểm soát (để mặt chậu thật khô ráo mới tưới lại) giúp lá me co nhỏ.

Đồng thời, hạn chế tối đa các loại phân bón có hàm lượng đạm (N) cao để tránh vọt đọt phóng lá to; ưu tiên phân có hàm lượng phốt pho (P) và kali (K) cao giúp xương cành cứng cáp, nhanh già hóa vỏ cây.

Anh Nam lưu ý, cây me có cơ chế tự nhiên là "bỏ chi" (tự khô và chết các cành yếu, cành bị khuất bóng).

Do đó, cần thường xuyên cắt tỉa lá già, tạo sự thông thoáng để ánh sáng lọt đều vào bên trong, bảo vệ hệ thống chi dầm không bị chết uổng.

×