Trần Anh Thái ( Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng)
Thứ hai, ngày 13/10/2025 14:33 GMT+7
Bình luận
0
Vào mùa xuân năm Ất Mùi, niên hiệu Vĩnh Thịnh thứ 11 (1715), Nguyễn Công Cơ được vua Lê giao làm Chánh sứ, dẫn đầu đoàn sứ bộ sang nhà Thanh tuế cống. Có thể nói, thời gian này, vua Lê Dụ Tông và chúa Trịnh Cương đặt trọn niềm tin vào tài năng ngoại giao của quan đại thần Nguyễn Công Cơ. Chính vì vậy, đến ngày khởi hành, nhà vua đích thân tiễn đoàn và ngự ban cho Nguyễn Công Cơ một bài thơ Đường luật. Bài thơ hiện còn được ghi ở nhà thờ Nguyễn Công Cơ tại Xuân Đỉnh (thuộc TP.Hà Nội ngày nay). Nội dung như sau (dịch nghĩa): Phất áo hương bay trượng nghĩa lành/ Chí xưa phiêu bạt thuở bình sinh/ Hai vai trọng trách sang trời Bắc/ Muôn dặm gian nan vó ngựa khinh/ Non sông gấm vóc nào đâu sánh/ Sương tuyết dạn dày nghĩa trung trinh/ Việc lớn nước nhà tròn sứ mệnh/ Đường trường rộn rã khúc ca nghênh.
Mồng 5 tháng Giêng năm Ất Mùi 1715, đoàn sứ bộ nước ta do Nguyễn Công Cơ dẫn đầu đặt chân lên địa giới của tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc). Theo “Sứ trình nhật lục”, Nguyễn Công Cơ ghi chép lại: Khi đoàn xe tạm dừng chân nghỉ ở phía trước một khu miếu cổ, đoàn định vào miếu thắp hương thì bị người canh miếu ngăn lại, không cho vào. Nguyên do là ngôi miếu này do hai anh em Phùng tướng quân, chức Tổng đốc (Đốc bộ) đại thần tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây và Tuần phủ Chiết Giang xây dựng lên để thờ người thầy dạy của họ lúc nhỏ ở nước Việt. Hằng năm, vào mồng 6 tháng Giêng, người trông coi miếu chuẩn bị đầy đủ lễ tam sinh để kỷ niệm sinh nhật thầy. Người canh miếu cũng khuyên Nguyễn Công Cơ nên ở lại để dự tuần tiết này.
Đoàn sứ bộ đồng ý ở lại thêm một ngày nữa. Sáng hôm sau, khi đoàn sứ chuẩn bị lên đường đi tiếp thì bất ngờ nhận được thông báo có quan Tổng đốc đại thần tới thăm. Khác hẳn với vẻ oai phong lẫm liệt trong buổi làm lễ nhớ ơn thầy ngày hôm trước, vị đại thần bước xuống xe ngựa, từ xa đi bộ vào quán sứ. Sau lễ chào hỏi, trò chuyện thân tình, Nguyễn Công Cơ mới nhận ra hai vị đại thần xây ngôi miếu thờ thầy chính là hai người học trò cũ của mình năm xưa.
Hai người học trò này là con của thương khách từng có thời gian làm ăn buôn bán ở kinh đô nước Việt. Sau khi về nước, họ tiếp tục học lên cao rồi thi đỗ Tiến sĩ. Họ tâm niệm rằng, sự thành đạt ngày hôm nay một phần lớn do công lao dạy dỗ của người thầy ở phương Nam xa xôi nên đã dựng miếu thờ, vào ngày sinh của thầy hằng năm đều tiến hành lễ tế, cung kính thờ phụng để tỏ lòng biết ơn.
Sau giờ phút thầy trò gặp mặt đầy cảm động, Nguyễn Công Cơ ân cần hỏi thăm về người em và gia đình vị đại quan Trung Quốc thì được biết, người em cũng học thành tài và hiện đang giữ chức Tuần phủ Chiết Giang, tối hôm trước có đến miếu làm lễ cung kính thờ thầy, nhưng vì có việc triều đình gấp nên đã phụng mệnh vua, ra xe về ngay trong đêm.
Vị quan cũng trình bày với Nguyễn Công Cơ rằng: Họ đã đệ công hàm về sứ bộ lên kinh đô, đồng thời ra lệnh cho thợ mộc trong toàn tỉnh xây dựng gấp một ngôi nhà để tiếp đón thầy và xin thầy lưu lại thêm một thời gian. Đến hẹn, quan đại thần Đốc bộ cùng cha mình đến đón thầy. Nghi thức tiếp đón thật trang nghiêm, long trọng. Khi đến nơi, Nguyễn Công Cơ nhận thấy sự bài trí của ngôi nhà toát lên vẻ kính trọng.
Đặc biệt có tấm biển lớn treo trên ngạch cửa được đính hai chữ lớn “Kiến thiên” bằng vàng lá. Sau khi yên vị, quan Đốc bộ đưa phu nhân và con trưởng, con thứ, tất cả gồm 5 người, hướng lên thượng tọa cúi mình bái lạy thầy. Thủ tục đón tiếp xong xuôi, quan Đốc bộ dẫn Nguyễn Công Cơ đi dự tiệc ở bên trong tòa đường. Tiệc tan, quan Đốc bộ vái lạy thầy rồi cáo lui.
Sáng hôm sau, quan Tuần phủ Chiết Giang đến yết kiến thầy. Nguyễn Công Cơ rất vui mừng. Ông lưu lại nơi đây vài ngày, sau đó lên đường tới kinh đô. Cuộc đưa tiễn sứ bộ được các học trò chuẩn bị chu đáo...
Câu chuyện ghi lại trong “Sứ trình nhật lục” cho thấy việc gặp lại hai người học trò cũ, nay đã là quan đại thần của triều đình nhà Thanh, xảy ra ở khu vực tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây (Trung Quốc). Chúng ta không biết gì thêm về lịch trình của đoàn sứ bộ qua nhiều địa phương Trung Quốc cụ thể như thế nào. Chỉ biết khi đến Yên Kinh, Nguyễn Công Cơ đã dùng lý lẽ sắc sảo đối đáp với vua quan nhà Thanh, lại được một số học trò cũ về nước làm quan mách bảo một số việc nên ông nắm khá chắc tình hình triều đình nhà Thanh lúc bấy giờ và tìm cách đấu tranh có tình có lý, buộc vua nhà Thanh phải chấp nhận bãi bỏ lệ cống ngà voi, sừng tê và hình nộm bằng vàng như trước đây; đồng thời đòi được nộp cống ở biên giới hai nước, giảm bớt công sức đường xa khó nhọc cho sứ thần nước ta như những năm trước phải mang đồ tuế cống về tận Yên Kinh cống nộp.
Như vậy, có thể khẳng định, chuyến đi sứ của Nguyễn Công Cơ thành công mỹ mãn. Xét về thời gian, đoàn đi sứ mất gần hai năm (từ tháng Giêng năm 1715 đến tháng Tám năm 1716), khoảng thời gian rất ngắn so với nhiều đoàn đi sứ trước đó. Trong quá trình đi không có chuyện gì cản trở hay gặp phiền phức như ta thường thấy với nhiều đoàn đi sứ trong lịch sử. Những đề đạt về miễn giảm lễ vật tuế cống, địa điểm giao nộp lễ vật đều được nhà Thanh chấp nhận đúng theo nguyện vọng của nước ta.
Đây thực sự là công lao lớn của đoàn đi sứ do Nguyễn Công Cơ dẫn đầu. Cũng may mắn là ông có cơ duyên gặp lại một số học trò cũ nay đã là quan đại thần của triều đình nhà Thanh. Điều chắc chắn là họ đã giúp đỡ ông rất nhiều, để trên đường đi đoàn của ông luôn gặp thuận lợi. Mặt khác, họ là những người hơn ai hết hiểu rất rõ tình hình triều đình nhà Thanh nên đã “chỉ đường dẫn lối” cho thầy của mình có cách đề ra phương sách ngoại giao thích hợp. Hơn nữa, đoàn đi sứ lại gồm toàn những bậc từng đỗ đại khoa, thông minh tuấn kiệt như Nguyễn Công Cơ, Lê Anh Tuấn, Đinh Nho Hoàn, Nguyễn Mậu Áng... với khả năng giao tiếp, ứng phó thông minh, sắc sảo.
Do có những đóng góp lớn lao cho đất nước, Nguyễn Công Cơ được triều đình Lê-Trịnh khen thưởng rất hậu, các vị quần thần đối với ông cũng mang lòng nể trọng. Cũng năm đó, Nguyễn Công Cơ còn được giao giữ chức coi tuyển khoa thi Hoành từ. Và theo lệ thăng thưởng, ông tham gia xét hơn một nghìn viên quan làm việc được xứng chức... Ở công việc nào ông cũng hết lòng, tận tâm, tận lực hoàn thành nhiệm vụ. Thật xứng là bậc danh thần của một thời!
Sáng 13/6, lễ khai mạc World Cup 2026 hoành tráng đã diễn ra tại SoFi Stadium ở Los Angeles. Sự kiện quy tụ dàn sao đình đám mang tới những tiết mục âm nhạc bùng nổ.
Chia sẻ
Nhiều trường học và đơn vị ở Hải Phòng đang nỗ lực đưa trò chơi dân gian trở lại học đường, song việc thu hút trẻ em chủ động tham gia vẫn gặp khó khăn.
Chia sẻ
Đến Tây An (Trung Quốc) du lịch thành Trường An, du khách sẽ có dịp tham quan tháp Đại Nhạn, nơi vị danh sư đời Đường Đường Tăng dịch kinh Phật và là nơi lưu giữ những áng kinh Phật cổ. Hàng năm, ngọn tháp này thu hút hàng nghìn người trên khắp thế giới hành hương về đất Phật và cầu nguyện.
Chia sẻ
Qatar vs Thụy Sĩ là cuộc đọ sức thuộc lượt trận đầu tiên bảng B World Cup 2026 và đội bóng đến từ châu Âu hoàn toàn có thể dẫn trước ngay trong hiệp 1.
Chia sẻ
Trong 5 tháng đầu năm, nền kinh tế ghi nhận mức nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD, trong khi khu vực FDI tiếp tục tăng trưởng mạnh còn khu vực doanh nghiệp trong nước lại gặp nhiều khó khăn hơn.
Chia sẻ
Khi thủy triều rút, nhiều người dân ven biển Thanh Hóa lại mang cào ra bãi biển để khai thác vim vỉm. Nghề theo con nước bắt con vim vỉm này không đòi hỏi nhiều kỹ thuật nhưng có thể mang về thu nhập từ vài trăm nghìn đến cả triệu đồng mỗi ngày trong mùa cao điểm.
Chia sẻ
Trong trận ra quân tại bảng D World Cup 2026, ĐT Mỹ thi đấu lấn lướt và nhẹ nhàng giành chiến thắng 4-1 trước Paraguay nhờ cú đúp của Folarin Balogun cùng bàn thắng của Giovanni Reyna và tình huống phản lưới nhà của Damian Bobadilla.
Chia sẻ
Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) vừa kiến nghị thành phố áp dụng phương án tính dân số linh hoạt hơn đối với các dự án chung cư, trong đó đề xuất căn hộ diện tích từ 25-45m² chỉ tính 1 người/căn hộ. Theo HoREA, cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng nhà ở đô thị hiện đại và có thể tạo điều kiện phát triển nguồn cung căn hộ giá phù hợp cho người dân.
Chia sẻ
Trong cuộc sống, ai cũng có cho mình một ước mơ. Có người mơ ước trở thành bác sĩ để chữa bệnh cứu người, có người mơ trở thành kỹ sư để xây dựng những công trình lớn. Còn em – một học sinh lớp 5 ở vùng cao và nhà ở thôn đặc biệt khó khăn – cũng có một ước mơ giản dị nhưng rất quan trọng đối với cuộc đời mình.
Chia sẻ
Sáp nhập thôn, tổ dân phố mới nhất ở tỉnh Lào Cai (gồm địa phận tỉnh Yên Bái cũ) cho thấy tại xã Khánh Hòa (địa phân huyện Lục Yên cũ) đang có kiến nghị giữ nguyên hiện trạng một thôn đặc thù mang tên Làng Đung. Vì sao thôn Làng Đung lại muốn giữ nguyên mà không muốn sắp xếp lại?
Chia sẻ
Nhiều nghiên cứu cho thấy bí quyết sống thọ không chỉ nằm ở việc ăn gì mà còn phụ thuộc vào thời điểm ăn uống trong ngày. Trong đó, thói quen ăn sáng sớm rất quan trọng.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Điền - chồng của giọng ca cải lương tài danh Thanh Kim Huệ vừa công bố bức thư tay của danh ca Hương Lan gửi vợ mình năm 1979.
Chia sẻ
Tại buổi họp báo định kỳ chiều 11/6, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM thông tin về hoạt động diễu hành bằng xe buýt hai tầng của Hương Giang sau khi cô trở về từ cuộc thi MGI All Stars 2026, đồng thời cho biết cơ quan chức năng đang rà soát nội dung liên quan.
Chia sẻ
Nhằm đánh giá tiềm năng và tạo tiền đề thành lập các Hợp tác xã (HTX), lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh Lai Châu đã đi khảo sát các mô hình liên kết kinh tế tiêu biểu tại xã Bình Lư (Lai Châu).
Chia sẻ
Tháng 5 Âm lịch, 3 con giáp này được dự báo sẽ đón nhiều may mắn về tài lộc. Công việc thuận buồm xuôi gió, cơ hội kiếm tiền rộng mở.
Chia sẻ
Trước áp lực gia tăng dân số cơ học và tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều cử tri phường Thuận Giao (TP.HCM) kiến nghị thành phố sớm đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông, đồng thời tận dụng quỹ đất công còn bỏ trống để phát triển công viên, không gian sinh hoạt cộng đồng.
Chia sẻ
Qatar vs Thụy Sĩ là cuộc đọ sức thuộc lượt trận đầu tiên bảng B World Cup 2026 và đại diện châu Âu có nhiều cơ hội giành chiến thắng.
Chia sẻ
Thái độ của Moscow đối với những người tuyên bố chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Armenia không xuất phát từ mong muốn giữ quốc gia này trong phạm vi ảnh hưởng của mình - theo bình luận của ông Timofey Bordachev, Giám đốc Chương trình của Câu lạc bộ Valdai.
Chia sẻ
PVF-CAND “trảm” cả 4 ngoại binh; Tây Ban Nha có lực lượng mạnh nhất khi gặp Cape Verde; Thomas Partey lỡ trận đầu tiên cùng Ghana.
Chia sẻ
Sáng 13/6, tại TP.HCM, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã phát động Phong trào thi đua "Quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững "2 con số" giai đoạn 2026-2030".
Chia sẻ
Bị ung thư, thay vì tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh lại nhịn ăn kéo dài và chỉ duy trì uống nước kiềm với hy vọng cải thiện bệnh tình.
Chia sẻ
Đà Nẵng đẩy mạnh nếp sống văn minh trong việc tang, cấm rải tiền, rắc vàng mã..., đây là một trong những quy định của UBND TP.Đà Nẵng về việc tang trên địa bàn thành phố nhằm xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tiết kiệm, phù hợp với thuần phong mỹ tục và định hướng đô thị hiện đại.
Chia sẻ
Phan Hiển luôn hạnh phúc và tự hào về Khánh Thi cùng 3 người con xinh xắn. Anh gọi vợ và các con là "4 ngôi sao may mắn" của mình.
Chia sẻ
Khi hệ số K quay trở lại, việc xác định giá đất sẽ nhanh và thuận tiện hơn. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo cơ chế này có thể không theo kịp biến động thị trường và tạo ra tình trạng định giá thiếu chính xác.
Chia sẻ
CNN dẫn các nguồn tin cho biết, Ý sẽ không trả lại Ukraine những trẻ em tị nạn từ trại trẻ mồ côi Sumy từng được đưa đến Ý vào năm 2022. Tòa án Ý đã ngăn chặn việc hồi hương các em.
Chia sẻ
Damián Bobadilla có lẽ không bao giờ tưởng tượng rằng mình sẽ đi vào lịch sử World Cup theo một cách đặc biệt đến như vậy. Ở tuổi 24, tiền vệ của Paraguay trở thành cầu thủ đầu tiên đá phản lưới nhà tại World Cup 2026. Một khoảnh khắc nghiệt ngã, nhưng cũng khiến cái tên Bobadilla được cả thế giới chú ý nhiều hơn bao giờ hết.
Chia sẻ
Ngày 13/6, thông tin từ Công an TP Hà Nội, Công an xã Đại Thanh đã bắt giữ đối tượng phá két sắt, lấy trộm 40 chỉ vàng của một gia đình trên địa bàn xã.
Chia sẻ
Thương vụ IPO lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ đã đưa SpaceX chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq, đồng thời giúp tỷ phú Elon Musk trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau cơn sốt của cổ phiếu SpaceX là những tranh luận về mức định giá kỷ lục và canh bạc khổng lồ vào AI, internet vệ tinh và tham vọng chinh phục sao Hỏa.
Chia sẻ
5 tháng đầu năm 2026, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, rau quả, gạo, cà phê, hạt điều là những mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD của Việt Nam.
Chia sẻ
Sở GD&ĐT Phú Thọ yêu cầu kiểm điểm Phó Hiệu trưởng Trường Giáo dục Chuyên biệt Phú Thọ do ký giấy giới thiệu vận động tài trợ trái quy định.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
