Quốc gia nào có nhiều lâu đài nhất với 45.000 trong tổng số khoảng 80.000 lâu đài trên toàn thế giới?

Theo nhiều thống kê về di sản kiến trúc châu Âu, nước Pháp hiện có khoảng 45.000 lâu đài, dinh thự quý tộc và lâu đài kiểu Pháp phân bố trên khắp lãnh thổ. Con số này vượt xa bất kỳ quốc gia nào khác ở châu Âu và thế giới.

Không chỉ là những công trình kiến trúc đồ sộ, các lâu đài này còn phản ánh hàng trăm năm lịch sử, quyền lực chính trị, sự cạnh tranh giữa các dòng họ quý tộc và quá trình hình thành bản sắc văn hóa Pháp.

45.000 lâu đài và dinh thự – “bảo tàng kiến trúc” lớn nhất châu Âu

Nước Pháp có diện tích khoảng 551.000 km², lớn nhất Tây Âu. Trên khắp các vùng từ Normandy, Brittany, Burgundy đến Loire Valley hay Provence, du khách có thể bắt gặp vô số lâu đài cổ nằm giữa rừng cây, đồng cỏ hoặc các thị trấn nhỏ.

Theo các nghiên cứu về thị trường bất động sản di sản châu Âu, Pháp hiện sở hữu khoảng 45.000 lâu đài và pháo đài cổ. Đây là lý do khiến quốc gia này thống trị tuyệt đối thị trường lâu đài châu Âu. Khoảng 67% số lâu đài đang được rao bán trên toàn châu Âu nằm tại Pháp.

Để dễ hình dung, số lượng lâu đài tại Pháp lớn gấp nhiều lần tổng số lâu đài còn tồn tại ở nhiều quốc gia láng giềng cộng lại. Hầu như mỗi tỉnh của Pháp đều có ít nhất vài chục đến vài trăm công trình lịch sử loại này. Bên cạnh đó, Pháp hiện có khoảng 46.000 di tích được bảo vệ chính thức, bao gồm nhà thờ, tu viện, lâu đài và các công trình lịch sử khác. Đây là một trong những hệ thống bảo tồn di sản lớn nhất thế giới.

Giới sử học cho rằng sự tập trung dày đặc các lâu đài ở Pháp là kết quả của nhiều yếu tố đặc biệt. Trong suốt thời Trung cổ và cận đại, nước Pháp là một trong những vương quốc đông dân và giàu có nhất châu Âu. Quyền lực không chỉ tập trung ở hoàng gia mà còn được chia sẻ cho hàng nghìn lãnh chúa và quý tộc địa phương.

Mỗi dòng họ lớn đều muốn xây dựng những công trình thể hiện địa vị xã hội, khả năng tài chính và sức mạnh quân sự. Theo thời gian, những pháo đài phòng thủ ban đầu được mở rộng thành các dinh thự xa hoa mang tính biểu tượng.

Khi giới quý tộc Pháp biến sự giàu có thành những công trình bằng đá

Từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII, nước Pháp trải qua giai đoạn phát triển mạnh mẽ về kinh tế và văn hóa. Đây cũng là thời kỳ mà giới quý tộc bước vào cuộc cạnh tranh ngầm về sự giàu có. Không giống những pháo đài quân sự đơn thuần của thời Trung cổ, các lâu đài thời Phục hưng được xây dựng để gây ấn tượng. Chúng sở hữu những khu vườn rộng lớn, cầu thang cầu kỳ, tháp canh trang trí công phu và hàng trăm căn phòng dành cho khách quý.

Nhiều nhà nghiên cứu nhận định rằng việc xây dựng lâu đài ở Pháp không chỉ nhằm mục đích sinh sống mà còn là một cách thể hiện quyền lực chính trị. Các công trình càng lớn, càng lộng lẫy thì càng chứng minh được vị thế của chủ nhân.

Đặc biệt, vùng Loire Valley thường được gọi là “Thung lũng các lâu đài” – trở thành trung tâm của phong cách kiến trúc này. Khu vực trải dài dọc sông Loire hiện tập trung hàng trăm château nổi tiếng và được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Nhiều lâu đài ở đây không mang tính phòng thủ mà giống những cung điện nghỉ dưỡng giữa thiên nhiên. Điều này phản ánh sự chuyển đổi từ thời kỳ chiến tranh phong kiến sang giai đoạn hòa bình và phát triển văn hóa. Sự bùng nổ xây dựng kéo dài nhiều thế kỷ đã tạo nên một “rừng lâu đài” độc nhất vô nhị. Đến ngày nay, nhiều công trình vẫn thuộc sở hữu tư nhân, trong khi số khác được nhà nước bảo tồn hoặc khai thác du lịch.

Chambord – biểu tượng của tham vọng quyền lực và di sản hàng tỷ euro

Nếu phải chọn một công trình đại diện cho sự xa hoa của các lâu đài Pháp, lâu đài Chambord gần như luôn đứng đầu danh sách. Tọa lạc tại Thung lũng Loire, Chambord được xem là lâu đài Phục hưng nổi tiếng nhất nước Pháp và là một trong những công trình kiến trúc ấn tượng nhất châu Âu. Công trình được Vua François I khởi công xây dựng năm 1519.

Điều đáng chú ý là Chambord không được xây để làm kinh đô hay trung tâm hành chính. Theo các tài liệu lịch sử, đây chủ yếu là nơi nghỉ dưỡng và săn bắn của nhà vua, đồng thời là công cụ phô diễn quyền lực trước các đối thủ châu Âu.

François I là vị vua chịu ảnh hưởng sâu sắc từ nghệ thuật Ý sau các chiến dịch quân sự ở bán đảo này. Ông muốn tạo ra một công trình vượt xa mọi chuẩn mực kiến trúc đương thời. Kết quả là Chambord ra đời với quy mô chưa từng có.

Theo Britannica, lâu đài sở hữu hơn 400 phòng, gần 300 lò sưởi và hàng trăm tháp, ống khói cùng chi tiết trang trí phức tạp. Công trình nổi tiếng với cầu thang xoắn kép độc đáo, được nhiều nhà sử học cho rằng chịu ảnh hưởng từ ý tưởng của Leonardo da Vinci.

Khuôn viên Chambord cũng gây choáng ngợp. Khu săn bắn và công viên bao quanh rộng hơn 5.400 ha, tương đương khoảng 54 km². Riêng bức tường bao quanh khu vực này dài khoảng 32 km, được xem là một trong những khu rừng có tường bao lớn nhất châu Âu.

Mặc dù được xây dựng với tham vọng lớn lao, François I thực tế chỉ dành rất ít thời gian tại đây. Chambord giống một tuyên ngôn chính trị bằng đá hơn là nơi cư trú thường xuyên. Ngày nay, lâu đài là Di sản Thế giới UNESCO và là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất nước Pháp. Năm 2025, nơi đây ghi nhận khoảng 1,2 triệu lượt khách tham quan, đứng thứ hai trong số các lâu đài của Pháp chỉ sau Versailles.

Di sản văn hóa khổng lồ nhưng cũng là áp lực tài chính

Sở hữu số lượng lâu đài lớn nhất thế giới đồng nghĩa với việc Pháp phải đối mặt với chi phí bảo tồn khổng lồ. Nhiều công trình đã tồn tại hàng trăm năm, chịu tác động của thời tiết, biến đổi khí hậu và sự xuống cấp tự nhiên. Theo báo Le Monde, việc duy trì khoảng 46.000 di tích được bảo vệ trên toàn nước Pháp đang tạo áp lực lớn lên ngân sách công.

Riêng Chambord đang triển khai một chương trình trùng tu quy mô lớn với kinh phí dự kiến lên tới hàng chục triệu euro. Một số khu vực của lâu đài từng phải đóng cửa để sửa chữa sau các sự cố hư hại kết cấu. Tuy nhiên, những khoản đầu tư này được xem là cần thiết bởi di sản lịch sử đóng góp rất lớn cho ngành du lịch Pháp – lĩnh vực mang lại hàng chục tỷ euro doanh thu mỗi năm.

Không chỉ là những công trình cổ, các lâu đài còn là động lực kinh tế quan trọng cho nhiều vùng nông thôn. Hàng triệu du khách quốc tế đến Pháp mỗi năm để tham quan các lâu đài nổi tiếng, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy dịch vụ địa phương.

×