Quốc gia nào vay nợ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhiều nhất với hơn 60 tỷ đô la, chiếm 8,7% GDP của đất nước?

Argentina vay IMF nhiều nhất thế giới với hơn 60 tỷ USD

Bảng xếp hạng tín dụng IMF năm 2026 cho thấy Argentina đứng đầu thế giới về vay của IMF với khoảng 42,6 tỷ SDR (hơn 60 tỷ USD), bỏ xa nhóm phía sau gồm Ukraine, Ai Cập, Pakistan và một số nền kinh tế đang phát triển khác. Chỉ riêng Argentina đã chiếm khoảng 30% tổng tín dụng IMF còn lưu hành, một mức độ tập trung hiếm thấy đối với một tổ chức tài chính đa phương toàn cầu.

Điều đáng chú ý là khoản nợ hiện nay chủ yếu nằm trong khuôn khổ Extended Fund Facility (EFF) – chương trình hỗ trợ dài hạn dành cho các quốc gia gặp khó khăn nghiêm trọng về cán cân thanh toán và cần cải cách cơ cấu sâu rộng. Theo IMF, riêng phần dư nợ EFF của Argentina đã đạt hơn 42,6 tỷ SDR vào tháng 5/2026.

Mức dư nợ này xuất phát từ một chuỗi các gói cứu trợ lớn, đặc biệt là chương trình năm 2018 dưới thời Tổng thống Mauricio Macri. Khi đó, IMF phê duyệt gói hỗ trợ lên tới 57 tỷ USD, lớn nhất trong lịch sử dành cho một quốc gia thành viên. Khoảng 45 tỷ USD đã được giải ngân trước khi chương trình bị gián đoạn sau biến động chính trị năm 2019. Sau đó, khoản vay được tái cơ cấu thành chương trình EFF mới nhằm kéo dài thời hạn trả nợ và giảm áp lực thanh toán ngắn hạn.

Năm 2022 và sau đó là chương trình EFF giai đoạn 2025 - 2029, các khoản nợ cũ được tái cơ cấu với thời hạn dài hơn. IMF tiếp tục giải ngân để hỗ trợ cải cách tài khóa, tự do hóa thị trường ngoại hối và củng cố dự trữ ngoại tệ. Riêng tháng 5/2026, quỹ đã phê duyệt thêm khoảng 1 tỷ USD cho Argentina sau khi hoàn tất đánh giá chương trình.

Dù vậy, các báo cáo của IMF vẫn cảnh báo về “rủi ro đặc biệt cao” đối với khả năng trả nợ của Argentina do dự trữ ngoại hối còn mỏng và nghĩa vụ thanh toán lớn trong những năm tới. Năm 2027 được xem là thời điểm nhạy cảm khi nước này phải đối mặt với hơn 23 tỷ USD nghĩa vụ gốc bằng ngoại tệ, chưa tính lãi.

Nguyên nhân khiến Argentina trở thành “khách hàng lớn nhất” của IMF

Để hiểu vì sao Argentina trở thành “khách hàng lớn nhất” của IMF, cần nhìn lại lịch sử kinh tế của nước này. Argentina từng là một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới đầu thế kỷ XX, nhưng từ giữa thế kỷ trước đã trải qua nhiều chu kỳ bất ổn gồm lạm phát cao, thâm hụt ngân sách kéo dài, kiểm soát ngoại hối, mất giá đồng peso và khủng hoảng nợ công.

IMF cho biết Argentina đã tham gia 23 chương trình hỗ trợ kể từ khi gia nhập quỹ năm 1956. Số lần tiếp cận IMF của nước này nhiều hơn hầu hết các nền kinh tế lớn khác, cho thấy các vấn đề cơ cấu chưa được giải quyết triệt để.

Ba nguyên nhân cốt lõi khiến Argentina liên tục phải tìm đến IMF là lạm phát kéo dài, thiếu hụt ngoại tệ và thâm hụt tài khóa đi kèm nợ công cao.

Thứ nhất, theo số liệu của IMF và Ngân hàng Trung ương Argentina, lạm phát năm 2023 từng vượt 211%, thuộc nhóm cao nhất thế giới, khiến giá cả tăng gần gấp ba chỉ trong một năm. Đồng peso mất giá mạnh làm người dân và doanh nghiệp chuyển sang nắm giữ USD, gây áp lực lớn lên hệ thống tài chính. Dù các biện pháp thắt chặt tài khóa của chính quyền Tổng thống Javier Milei đã giúp lạm phát giảm đáng kể, IMF vẫn dự báo mức tăng giá tiêu dùng năm 2026 khoảng 30,4%, cao hơn nhiều so với chuẩn của các nền kinh tế ổn định.

Thứ hai, thiếu hụt ngoại tệ khiến Argentina thường xuyên rơi vào khủng hoảng cán cân thanh toán. Nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất khẩu đậu tương, ngô, lúa mì và các hàng hóa cơ bản. Năm 2023, đợt hạn hán nghiêm trọng đã làm xuất khẩu nông nghiệp mất hàng tỷ USD doanh thu, khiến dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương giảm mạnh.

Thứ ba, thâm hụt tài khóa và nợ công cao khiến Argentina khó tự tài trợ cho các chương trình chi tiêu. Trong nhiều năm, ngân sách liên tục thâm hụt do trợ cấp năng lượng, giao thông và chi tiêu xã hội lớn. Khi nhà đầu tư quốc tế lo ngại rủi ro vỡ nợ, lãi suất trái phiếu Argentina tăng vọt và thị trường vốn gần như đóng cửa với nước này.

Chính sự kết hợp của ba yếu tố trên đã khiến Argentina nhiều lần thoát khỏi khủng hoảng rồi lại quay trở lại bàn đàm phán với IMF trong suốt gần bảy thập kỷ qua.

Argentina dưới thời Tổng thống Javier Milei: cải cách mạnh tay nhưng áp lực vẫn lớn

Kể từ khi lên cầm quyền cuối năm 2023, Tổng thống Javier Milei đã triển khai chương trình cải tổ kinh tế theo hướng tự do hóa mạnh mẽ nhằm kiểm soát lạm phát và đưa ngân sách nhà nước về trạng thái thặng dư. Chính phủ cắt giảm sâu trợ cấp năng lượng và giao thông, thu hẹp bộ máy nhà nước, hạn chế đầu tư công và đóng băng nhiều dự án hạ tầng.

Nhờ các biện pháp siết chi tiêu, Argentina lần đầu tiên sau nhiều năm đạt thặng dư tài khóa sơ cấp trong năm 2025. Lạm phát cũng giảm đáng kể: sau khi vượt 211% trong năm 2023, mức tăng giá hàng tháng đã hạ xuống khoảng 2,6% vào tháng 4/2026, theo số liệu của cơ quan thống kê INDEC. IMF đánh giá đây là tín hiệu tích cực cho thấy nền kinh tế đang dần ổn định hơn.

Tuy nhiên, cái giá của quá trình ổn định vĩ mô là sự suy giảm của nền kinh tế thực. Tiêu dùng hộ gia đình giảm mạnh do tiền lương thực tế bị bào mòn sau nhiều năm lạm phát cao. Các lĩnh vực bán lẻ, xây dựng và sản xuất công nghiệp đều ghi nhận doanh thu giảm và cắt giảm lao động. GDP Argentina năm 2024 giảm khoảng 1,7%, phản ánh tác động của chính sách thắt chặt tài khóa.

Tình hình xã hội vẫn là thách thức lớn. Tỷ lệ nghèo đói từng tăng lên khoảng 52,9% dân số trong nửa đầu năm 2024 trước khi giảm dần về quanh 38–40% vào cuối năm 2025. Hơn 50% trẻ em Argentina vẫn sống trong các hộ gia đình nghèo.

IMF đánh giá tích cực việc giảm lạm phát và cải thiện ngân sách của chính quyền Milei, nhưng đồng thời nhấn mạnh Argentina cần duy trì các chương trình an sinh xã hội để giảm tác động của cải cách đối với những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.

×