Quốc gia sở hữu 267 tỷ thùng dầu, trữ lượng lớn nhất châu Á, đứng thứ 2 thế giới nhưng công suất khai thác mới đạt 80%?

Trong nhiều thập kỷ qua, Ả Rập Xê Út luôn được xem là một trong những trung tâm quyền lực của thị trường năng lượng toàn cầu. Quốc gia Trung Đông này không chỉ là nhà sản xuất dầu mỏ lớn nhất trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) mà còn là một trong những nước xuất khẩu dầu thô hàng đầu thế giới.

Với trữ lượng khổng lồ, công suất khai thác lớn cùng hệ thống hạ tầng dầu khí hiện đại, Ả Rập Xê Út đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cân bằng cung – cầu năng lượng toàn cầu. Bất kỳ quyết định tăng hay giảm sản lượng nào của nước này đều có thể tác động mạnh tới giá dầu trên thị trường quốc tế.

Trữ lượng dầu khổng lồ, chiếm tỷ trọng lớn của thế giới

Theo số liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), Ả Rập Xê Út sở hữu khoảng 267 tỷ thùng dầu thô đã được chứng minh, thuộc nhóm lớn nhất thế giới. Con số này tương đương khoảng 17% tổng trữ lượng dầu mỏ toàn cầu và chiếm 22% trữ lượng của OPEC.

Những mỏ dầu khổng lồ của nước này đóng vai trò then chốt trong nguồn cung năng lượng thế giới. Nổi bật nhất là Mỏ dầu Ghawar, mỏ dầu trên đất liền lớn nhất hành tinh, cùng với Mỏ dầu Safaniya, mỏ dầu ngoài khơi lớn nhất thế giới. Hai mỏ dầu này góp phần tạo nên sản lượng khổng lồ của ngành công nghiệp dầu khí Ả Rập Xê Út.

Nhờ trữ lượng lớn và chi phí khai thác tương đối thấp, Ả Rập Xê Út từ lâu được coi là “người giữ chìa khóa” của thị trường dầu mỏ. Quốc gia này có khả năng điều chỉnh sản lượng để ổn định thị trường khi xảy ra khủng hoảng năng lượng.

Công suất khai thác hàng đầu thế giới

Không chỉ sở hữu trữ lượng lớn, Ả Rập Xê Út còn nằm trong nhóm các quốc gia có sản lượng dầu cao nhất thế giới.

Theo dữ liệu năng lượng quốc tế, sản lượng dầu của nước này đạt hơn 9 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2021 và tăng lên khoảng 11,5 triệu thùng/ngày trong năm 2022, khi nhu cầu năng lượng toàn cầu phục hồi sau đại dịch.

Trong những năm gần đây, sản lượng dầu của Ả Rập Xê Út được điều chỉnh theo các thỏa thuận cắt giảm sản lượng của liên minh OPEC+. Theo thỏa thuận vào năm 2023, nước này đã tự nguyện cắt giảm khoảng 500.000 thùng/ngày nhằm hỗ trợ ổn định giá dầu.

Hiện nay, công suất khai thác của Ả Rập Xê Út vào khoảng 10 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 80% công suất tối đa. Và quốc gia này đang đặt mục tiêu nâng công suất lên 12 triệu thùng/ngày vào năm 2027. Việc duy trì công suất dự phòng giúp Ả Rập Xê Út có thể nhanh chóng tăng sản lượng khi thị trường đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Ngành dầu khí của Ả Rập Xê Út nổi tiếng với nhiều loại dầu thô có chất lượng khác nhau. Hiện nước này sản xuất 5 loại dầu thô chính, gồm: Arabian Heavy; Arabian Medium; Arabian Light; Arabian Extra Light; Arabian Super Light

Dầu của Ả Rập Xê Út nằm ở các mỏ khổng lồ trên cạn và vùng nước nông. Dầu lỏng, nhẹ, ít lưu huỳnh, rất dễ bơm lên mặt đất và quá trình lọc hóa thành xăng, dầu diesel cực kỳ tiết kiệm. Chi phí sản xuất một thùng dầu ở Ả Rập Xê Út thuộc hàng thấp nhất thế giới (dưới 10 USD/thùng).

Châu Á là thị trường tiêu thụ dầu lớn nhất của Ả Rập Xê Út

Với vị thế là một trong những nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, Ả Rập Xê Út có mạng lưới khách hàng trải rộng khắp toàn cầu. Tuy nhiên, châu Á hiện là thị trường tiêu thụ dầu thô lớn nhất của quốc gia này.

Theo số liệu của OPEC, khu vực châu Á chiếm khoảng 75% tổng lượng dầu thô xuất khẩu của Ả Rập Xê Út vào năm 2023. Các quốc gia nhập khẩu lớn nhất gồm: Trung Quốc; Nhật Bản; Hàn Quốc; Ấn Độ...

Riêng Trung Quốc hiện là khách hàng lớn nhất, nhập khẩu một lượng lớn dầu thô phục vụ cho nền công nghiệp và nhu cầu năng lượng khổng lồ của nước này.

Theo thống kê, xuất khẩu dầu thô của Ả Rập Xê Út đạt khoảng 7 triệu thùng/ngày trong năm 2023, giảm khoảng 5% so với mức 7,4 triệu thùng/ngày năm 2022 do việc cắt giảm sản lượng theo thỏa thuận của OPEC+.

Ngoài dầu thô, nước này còn xuất khẩu nhiều sản phẩm dầu mỏ đã qua chế biến, với sản lượng khoảng 1,3 triệu thùng/ngày trong năm 2023.

Hạ tầng chiến lược giúp giảm phụ thuộc eo biển Hormuz

Một lợi thế lớn của Ả Rập Xê Út trong ngành dầu khí là hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại, đặc biệt là mạng lưới đường ống dẫn dầu chiến lược. Nổi bật nhất là Đường ống East–West, tuyến đường ống nối các mỏ dầu ở phía đông với các cảng xuất khẩu trên bờ Biển Đỏ.

Nhờ tuyến đường ống này, dầu thô có thể được vận chuyển ra thị trường quốc tế mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần tư lượng dầu giao dịch trên thế giới.

Điều này giúp Ả Rập Xê Út giảm rủi ro khi khu vực Trung Đông xảy ra căng thẳng địa chính trị, đồng thời đảm bảo khả năng duy trì nguồn cung dầu ổn định cho thị trường quốc tế.

Với trữ lượng dầu khổng lồ, năng lực khai thác lớn và hệ thống hạ tầng xuất khẩu hiện đại, Ả Rập Xê Út được xem là một trong những quốc gia có ảnh hưởng lớn nhất đến thị trường dầu mỏ thế giới.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao, quốc gia Trung Đông này nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc ổn định nguồn cung và điều tiết giá dầu trên thị trường quốc tế trong nhiều năm tới.

5 quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới được OPEC xếp hạng

Ả Rập Xê-út dẫn đầu châu Á và thế giới về trữ lượng và sản lượng dầu mỏ, tiếp theo là các quốc gia Trung Đông như Iran, Iraq, Kuwait và UAE.

Đứng thứ hai ở châu Á là Iran, với trữ lượng khoảng 208–209 tỷ thùng. Phần lớn các mỏ dầu của Iran nằm quanh khu vực Persian Gulf, nơi tập trung nhiều nguồn dầu khí quan trọng của thế giới. Mặc dù có trữ lượng rất lớn, hoạt động khai thác và xuất khẩu dầu của Iran nhiều năm qua chịu ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt quốc tế.

Ở vị trí tiếp theo là Iraq, với trữ lượng khoảng 145 tỷ thùng. Iraq nổi tiếng là một trong những quốc gia có chi phí khai thác dầu thấp nhất thế giới nhờ các mỏ dầu có trữ lượng lớn và điều kiện khai thác thuận lợi. Trong đó, Rumaila Oil Field là một trong những mỏ dầu lớn nhất và đóng vai trò chủ lực trong sản lượng dầu của quốc gia này.

Một quốc gia Trung Đông khác cũng nằm trong nhóm giàu dầu nhất châu Á là United Arab Emirates với trữ lượng khoảng 111 tỷ thùng. Phần lớn dầu của nước này tập trung tại tiểu vương quốc Abu Dhabi, nơi sở hữu nhiều mỏ dầu lớn và cơ sở hạ tầng khai thác hiện đại. Nhờ đó, UAE trở thành một trong những nhà sản xuất dầu quan trọng của khu vực.

Bên cạnh đó, Kuwait cũng là một trong những quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất châu Á, với khoảng 101–102 tỷ thùng. Dầu mỏ đóng vai trò chủ lực trong nền kinh tế của Kuwait, chiếm phần lớn nguồn thu ngân sách quốc gia. Mỏ dầu nổi tiếng nhất của nước này là Burgan Oil Field, được đánh giá là một trong những mỏ dầu lớn nhất thế giới.

Nhìn chung, phần lớn các quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất châu Á đều tập trung tại khu vực Trung Đông. Những nước này không chỉ sở hữu nguồn tài nguyên năng lượng khổng lồ mà còn có ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và giá dầu toàn cầu.

×