Rẻ hơn, thông minh hơn: AI Trung Quốc làm người Mỹ "mê mệt", OpenAI và Google "ngồi trên đống lửa"

Raffi Krikorian, Giám đốc công nghệ của Mozilla - công ty phát triển trình duyệt Firefox - là một trong những người Mỹ đang chuyển sang sử dụng AI Trung Quốc. Chỉ vài ngày sau khi startup Moonshot ra mắt mô hình Kimi K3, ông Krikorian đã đưa công cụ này vào nhiều công việc hằng ngày như xử lý tài liệu, email và quản lý lịch làm việc, theo ABC News.

Ông Krikorian đánh giá Kimi K3 hoạt động “nhanh nhạy hơn” trong một số tác vụ so với chatbot Claude Fable của Anthropic – một trong những mô hình AI tiên tiến của Mỹ nhưng có chi phí sử dụng cao hơn.

“Nó dường như nhanh nhạy hơn", ông Krikorian nhấn mạnh và cho biết thêm rằng, trước đó, ông cũng sử dụng mô hình GLM-5.2 của Z.ai (Zhipu) cho các công việc thường xuyên.

Theo ABC News, xu hướng này không chỉ xuất hiện ở cá nhân. Một số doanh nghiệp Mỹ, trong đó có các công ty công nghệ như sàn giao dịch tiền số Coinbase, cũng bắt đầu thử nghiệm hoặc chuyển sang dùng AI Trung Quốc nhằm giảm chi phí vận hành.

Sự trỗi dậy nhanh chóng của AI Trung Quốc khiến các tập đoàn công nghệ Mỹ lo ngại. Chính quyền Washington đã áp đặt nhiều hạn chế nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận các công nghệ quan trọng, đặc biệt là chip AI tiên tiến.

Một số chính trị gia và công ty Mỹ còn cáo buộc các startup Trung Quốc sử dụng kỹ thuật “chưng cất mô hình” để học hỏi công nghệ từ các hệ thống AI hàng đầu của Mỹ. Bắc Kinh bác bỏ cáo buộc này, cho rằng đó là những nhận định “không có cơ sở”.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển của AI Trung Quốc đang khiến cuộc đua AI toàn cầu bước sang giai đoạn mới. Nếu đầu năm 2025, startup DeepSeek từng gây chấn động khi tung ra mô hình có năng lực tương đương nhiều sản phẩm Mỹ nhưng với chi phí thấp hơn nhiều, thì hiện nay hàng loạt công ty Trung Quốc khác cũng đang vươn lên mạnh mẽ.

Các mô hình mới của Z.ai, Moonshot và Alibaba được giới chuyên gia đánh giá có khả năng cạnh tranh với những hệ thống tiên tiến của OpenAI và Anthropic trong nhiều lĩnh vực. DeepSeek cũng liên tục cải tiến với các phiên bản mới nhằm thách thức GPT của OpenAI và Gemini của Google.

Curt Meinhold, một lãnh đạo công nghệ tại Mỹ, cho biết, ông ngày càng ưu tiên sử dụng DeepSeek cho các nhiệm vụ như tìm kiếm khách hàng tiềm năng hoặc xây dựng chiến lược bán hàng. Theo ông, phần lớn người dùng không cần những hệ thống AI đắt đỏ nhất mà chỉ cần một công cụ “đủ tốt” với chi phí hợp lý.

Một yếu tố giúp AI Trung Quốc chiếm ưu thế là giá thành. Các mô hình AI thường tính phí dựa trên số lượng token xử lý. Khi xu hướng sử dụng các “AI agent” – những hệ thống có khả năng tự thực hiện nhiều bước công việc – tăng lên, chênh lệch chi phí càng trở nên quan trọng.

Ông Meinhold cho biết, nếu một mô hình Trung Quốc chỉ tốn vài xu cho mỗi triệu token đầu ra, trong khi các mô hình Mỹ có thể lên tới hàng chục USD. Lựa chọn giá rẻ rõ ràng trở nên hấp dẫn với nhiều doanh nghiệp.

Dữ liệu từ nền tảng OpenRouter cho thấy trong tháng gần nhất, năm mô hình AI phổ biến nhất đều đến từ Trung Quốc. Riêng Kimi K3 đạt hơn 930.000 lượt tải trong tuần đầu sau khi ra mắt, tăng 200% so với tuần trước đó. Tại Mỹ, số lượt tải tăng tới 387%, khiến Moonshot phải tạm dừng đăng ký mới vì lượng người dùng vượt quá khả năng phục vụ.

Một lợi thế lớn khác của AI Trung Quốc là xu hướng mã nguồn mở. Trong khi nhiều mô hình hàng đầu của Mỹ như OpenAI hay Anthropic vẫn được phát triển theo hướng đóng, các công ty Trung Quốc cho phép cộng đồng kiểm tra, chỉnh sửa và phát triển dựa trên nền tảng của họ.

Giới chuyên gia nhận định “biên giới AI mở” đang ngày càng mang dấu ấn Trung Quốc. Dù vậy, các công ty Mỹ vẫn giữ lợi thế về năng lực tổng thể, khả năng nghiên cứu và hệ sinh thái phát triển.

Cuộc cạnh tranh AI hiện nay không còn đơn thuần là cuộc đối đầu Mỹ - Trung. Ngay trong nội bộ Trung Quốc, các phòng thí nghiệm AI cũng đang cạnh tranh quyết liệt để giành thị phần toàn cầu.

Tuy nhiên, đằng sau tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ vẫn là những câu hỏi về khả năng duy trì tài chính. Một số startup AI Trung Quốc ghi nhận doanh thu tăng nhanh nhưng thua lỗ cũng ngày càng lớn do chi phí nghiên cứu và vận hành khổng lồ.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng AI Trung Quốc sẽ tiếp tục mở rộng ảnh hưởng trên thị trường Mỹ và thế giới. Krikorian của Mozilla khuyến nghị những ai sử dụng AI chuyên nghiệp “ít nhất nên thử đánh giá” các mô hình Trung Quốc, bởi cuộc chơi AI toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.

×