Rừng cây cổ thụ này cách trung tâm tỉnh Phú Thọ mới 170km (địa phận Hòa Bình cũ), cách gì để bảo tồn giúp dân làm giàu?

Rừng cây cổ thụ-chè Shan Tuyết, "Báu vật" ngủ quên trên đỉnh núi Có Ngái

Xóm Lài, xã Đức Nhàn nằm cách trung tâm tỉnh Phú Thọ mới gần 170km (địa phận huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình cũ), con đường lên vùng cao đầy trắc trở với những cung đường đèo dốc, quanh co.

Dừng chân trên đồi Có Ngái, vạch từng đám dây leo chằng chịt, băng qua những bụi rậm hoang vu, một bãi đất rộng gần 3ha dần hiện ra trước mắt. Giữa khoảng trời đó hiện ra hàng trăm cây chè Shan Tuyết cổ thụ, sừng sững đứng đó như một báu vật của đại ngàn Tây Bắc.

Với vóc dáng cổ kính, những gốc chè Shan Tuyết to lớn đến mức cả người ôm mới xuể, thân cây phủ đầy rêu phong với chiều cao từ 8 - 10m.

Đặc biệt, lá chè tại đây được phủ một lớp lông trắng muốt như tuyết, khi vò nhẹ trên tay, lá tỏa ra một mùi thơm mộc mạc và vô cùng trong lành.

Theo lời kể của ông Lý Văn Bi, Trưởng xóm Lài thì khu rừng chè cổ này đã tồn tại từ rất lâu, có trước cả khoảng thời gian người Dao đến đây định cư.

Hiện nay, toàn xóm Lài sở hữu khoảng 1.500 cây chè Shan tuyết. Trong số đó, có tới hơn 1.200 cây đã trên 100 năm tuổi, và rất nhiều cây thậm chí đã vượt qua mốc cổ thụ 200 năm tuổi.

Rừng chè cổ là niềm hy vọng mưu sinh lớn nhất, là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của người dân xóm Lài.

Thế nhưng, thật xót xa khi trong nhiều năm gần đây, "kho vàng xanh" này gần như đã bị bỏ quên do vướng phải những nút thắt khó gỡ.

Cụ thể, đầu ra bấp bênh, giá rẻ, mỗi năm người dân thu hái chè Shan tuyết hai vụ. Tuy nhiên, do đường sá đi lại quá khó khăn và sản lượng ít, thương lái chỉ thu mua với mức giá bèo bọt khoảng 30 - 35 nghìn đồng/kg búp tươi.

Mỗi lần vào rừng, phải cần đến cả chục người mới hái được khoảng 200 - 300kg búp. Sau đó, bà con lại phải góp chè bán chung rồi mới chia nhau chút tiền công ít ỏi.

Đã từng có thời điểm một xưởng chế biến chè được mở ngay tại xóm, mỗi ngày thu mua cả tạ búp tươi cho bà con. Đáng buồn thay, xưởng cũng chỉ hoạt động được vài vụ rồi phải dừng lại.

Kể từ đó, bà con lại rơi vào cảnh phải đèo chè bằng xe máy sang tận các xã khác để bán, chi phí đi lại tốn kém khiến thu nhập chẳng còn đáng là bao. Bởi vậy mà cái nghèo, cái đói vẫn đeo bám dai dẳng với người dân nơi đây.

Khát vọng mở đường từ lưng chừng núi lên rừng cây cổ thụ

Theo Trưởng xóm Lài Lý Văn Bi, hiện tại xóm Lài có 22 hộ dân thì có tới 12 hộ thuộc diện nghèo và 2 hộ cận nghèo.

Mặc dù Nhà nước đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như làm nhà, cấp con giống hay hỗ trợ máy móc sản xuất, nhưng công tác giảm nghèo vẫn diễn ra rất chậm. Nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở địa hình cách trở, giao thông khó khăn và trình độ dân trí còn nhiều hạn chế.

Dù tuyến đường liên xóm hiện đã được bê tông hóa khang trang, thế nhưng đoạn đường từ trung tâm xã nối ra bên ngoài lại đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, khiến việc giao thương và phát triển kinh tế gặp muôn vàn trở ngại.

Đứng giữa rừng chè Shan Tuyết cổ thụ đang kiên cường bám rễ vào đá núi mà sống suốt hàng thế kỷ, có thể thấy vùng đất này không thiếu tài nguyên, cũng không hề thiếu những con người cần cù chịu khó.

Điều duy nhất họ đang khao khát lúc này là một con đường thuận lợi hơn để vươn ra bên ngoài và một hướng làm ăn thực sự bền vững để giữ gìn được rừng chè cổ quý giá.

Ước vọng của đồng bào vùng cao xã Đức Nhàn không phải là điều gì quá lớn lao, bà con chỉ mong đường sá đi lại bớt xa xôi, gập ghềnh để những búp chè Shan Tuyết chắt chiu từ sương gió bán được giá cao hơn, cuộc sống sẽ bớt đi phần nào vất vả.

Chỉ khi những con đường được đầu tư mở rộng, giao thông thuận tiện thì rừng chè cổ thụ mới được "thức tỉnh" và khai thác đúng với giá trị thực của nó giữa đại ngàn Tây Bắc.

×