Rúng động Kiev: Tổng thống Zelensky bất ngờ hứng đòn đau từ Quốc hội Ukraine, nỗ lực "thay máu" nội các thất bại

"Cú sốc" tại Verkhovna Rada

Mọi chuyện bắt đầu vào ngày 14/7, khi Chính phủ Ukraine từ chức, kéo theo sự ra đi của Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov. Tổng thống Zelensky đã ngay lập tức đề cử Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko làm người kế nhiệm. Tuy nhiên, phe đa số tại Quốc hội – bao gồm cả những nghị sĩ cùng đảng với Tổng thống – đã từ chối "bật đèn xanh".

Sự phản kháng này xuất phát từ việc các nghị sĩ không muốn thay thế một nhà kỹ trị trẻ tuổi (Fedorov) bằng một nhân vật thuộc giới an ninh cứng rắn.

Giữa lúc căng thẳng leo thang, hơn 1.000 người đã xuống đường biểu tình tại Kiev để phản đối quyết định cách chức ông Fedorov, đánh dấu cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn thứ hai kể từ khi xung đột bùng nổ. Các cuộc thăm dò dư luận mới nhất cho thấy, người dân Ukraine hiện lo ngại về tham nhũng trong chính phủ còn hơn cả mối đe dọa từ Nga.

"Vết nứt" quyền lực và cuộc chiến với tham nhũng

Ông Fedorov, người được giới trẻ và ngành công nghệ quốc phòng Ukraine ủng hộ, đã rời ghế trong sự "tiếc nuối" của nhiều người. Tại buổi họp báo chia tay, ông thẳng thắn cáo buộc tình trạng tham nhũng vẫn "bám rễ sâu" trong Bộ Quốc phòng. Ông tiết lộ đã phải "sa thải, sa thải và sa thải" không ngừng tay để thanh lọc những quan chức móc nối với các tập đoàn tư nhân.

Đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng là sự rạn nứt không thể hàn gắn giữa ông Fedorov và Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi. Ông Fedorov cáo buộc tướng Syrskyi cản trở các sáng kiến hiện đại hóa, trong khi phía Tổng tư lệnh chỉ đáp trả ngắn gọn: "Tất cả hãy tập trung vào việc giành chiến thắng".

Tổng thống Zelensky thừa nhận thất bại trong việc tạo ra sự thống nhất và buộc phải dùng lý do "thất bại trong cải cách huy động quân đội" để giải thích cho quyết định thay người.

"Khoảng trống" quyền lực trong mùa hè

Sau khi Quốc hội bước vào kỳ nghỉ hè, ông Zelensky đã phải chỉ định Thiếu tướng Yevhenii Khmara - cựu chỉ huy đơn vị đặc nhiệm Alpha - làm Quyền Bộ trưởng Quốc phòng. Tuy nhiên, việc Rada chỉ tái họp vào ngày 18/8 tới có nghĩa là Ukraine sẽ bước vào giai đoạn nhạy cảm tiếp theo mà không có một Bộ trưởng Quốc phòng chính danh.

Dù đây không phải là sự kiện Quốc hội "cứu" ông Fedorov, nhưng nó là hồi chuông cảnh báo cho Tổng thống Zelensky. Khả năng kiểm soát tuyệt đối của ông đối với cơ quan lập pháp đã không còn. Giờ đây, mỗi nhân sự cấp cao thời chiến không còn được thông qua một cách tự động, mà phải đối mặt với sự hoài nghi và phản kháng từ chính những người từng là đồng minh thân cận nhất.

Sự kiện này đang làm dấy lên nhiều giả thuyết về việc thất thoát hàng trăm triệu USD viện trợ nước ngoài và những góc khuất trong nội các. Giữa lúc cuộc chiến vẫn chưa có hồi kết, sự bất ổn chính trị tại Kiev đang trở thành mối lo ngại lớn, vượt xa khỏi khuôn khổ của một cuộc "thay máu" nhân sự thông thường.

×