Rút đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở

Bộ Xây dựng rút đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo luật

Phía Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) vừa xác nhận: Phương án quy định quyền sở hữu căn hộ chung cư có thời hạn không còn xuất hiện trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Theo cơ quan này, trong quá trình hoàn thiện dự thảo, Bộ Xây dựng đã quyết định loại bỏ nội dung liên quan đến sở hữu chung cư có thời hạn. Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi hiện vẫn đang tiếp tục được rà soát, chỉnh lý và hoàn thiện trước khi trình các cơ quan có thẩm quyền xem xét theo lộ trình.

Trước đó, tại bản dự thảo gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, Bộ Xây dựng từng đề xuất quyền sở hữu căn hộ được xác lập khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và sẽ chấm dứt khi tòa nhà hết niên hạn sử dụng hoặc buộc phải phá dỡ theo quy định, kể cả trong trường hợp công trình chưa hết tuổi thọ thiết kế nhưng không còn bảo đảm an toàn.

Dự thảo cũng nêu rõ cơ chế đánh giá chất lượng công trình sau thời gian khai thác. Khi chung cư xuống cấp hoặc hết thời hạn sử dụng, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định. Nếu kết quả cho thấy công trình vẫn đáp ứng các yêu cầu về an toàn, cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định kéo dài thời gian sử dụng.

Một nội dung khác từng thu hút nhiều ý kiến là phương án xử lý quyền lợi của cư dân sau khi chung cư bị phá dỡ.

Theo đề xuất cũ, nếu các chủ sở hữu thống nhất cải tạo hoặc xây dựng lại, họ sẽ tiếp tục được sử dụng phần đất hiện có và đóng góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích căn hộ đang sở hữu.

Ngược lại, nếu cư dân không tham gia tái thiết dự án, khu đất sẽ được Nhà nước giao cho nhà đầu tư mới thông qua quy trình lựa chọn theo quy định. Khi đó, các chủ sở hữu căn hộ sẽ được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với phần sở hữu chung, căn cứ quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm thực hiện bồi thường.

Đối với những khu đất sau khi phá dỡ không còn được quy hoạch để tiếp tục xây dựng nhà chung cư, người dân cũng sẽ được bồi thường quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.

Đề xuất bỏ sở hữu chung cư có thời hạn: HoREA cảnh báo nguy cơ lệch pha thị trường nhà ở

Ngay khi đề xuất về sở hữu chung cư có thời hạn được công bố, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đã có văn bản gửi Thủ tướng cùng các bộ, ngành, kiến nghị không đưa quy định chấm dứt quyền sở hữu căn hộ theo tuổi thọ công trình vào luật.

Theo HoREA, việc giới hạn thời gian sở hữu căn hộ có thể làm gia tăng tâm lý lo ngại của người mua nhà, đồng thời chưa bảo đảm sự thống nhất với các quy định của Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024, vốn xác lập quyền sở hữu nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định, lâu dài.

Hiệp hội này cho rằng cơ chế sở hữu có thời hạn chỉ nên áp dụng trong những trường hợp các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hoặc đối với nhà ở được xây dựng trên quỹ đất có thời hạn sử dụng, thay vì áp dụng đồng loạt cho mọi căn hộ chung cư.

Ở góc độ chuyên gia, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, từng đánh giá việc nghiên cứu cơ chế sở hữu chung cư có thời hạn xuất phát từ yêu cầu tháo gỡ vướng mắc trong cải tạo, xây dựng lại hàng nghìn chung cư cũ tại Hà Nội và TP. HCM.

Tuy nhiên, theo ông, nếu áp dụng chính sách này cần đồng thời có các quy định cụ thể nhằm bảo đảm quyền lợi và nơi ở tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng.

Theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở thời hạn sở hữu, mà còn ở khả năng bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cư dân khi chung cư hết niên hạn sử dụng, cũng như xây dựng cơ chế cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ minh bạch, khả thi và tạo được sự đồng thuận. Đây được xem là yếu tố quan trọng để vừa bảo đảm an toàn công trình, vừa duy trì niềm tin của thị trường trong giai đoạn bất động sản đang từng bước phục hồi.

×