Chủ nhật, ngày 15/02/2026 08:22 GMT+7

"Sắc tím trên bàn tay núi": Bánh dày lá cẩm - Hồn cốt người Tày và sợi dây gắn kết văn hóa

Phạm Hưng Chủ nhật, ngày 15/02/2026 08:22 GMT+7
Giữa núi rừng Đông Bắc sương giăng, bên bếp lửa bập bùng của nhà sàn, món bánh dày lá cẩm không chỉ là thức quà dân dã của người Tày mà còn trở thành "sứ giả" văn hóa, kết nối những tâm hồn từ lạ thành quen, từ miền xuôi lên miền ngược, và cả những vị khách phương xa từ trời Âu.

Bánh dày lá cẩm - Hồn cốt người Tày và sợi dây gắn kết văn hóa

Trong cái lạnh se sắt đặc trưng của miền núi, trong một đêm lửa ấm giữa sân nhà sàn, một Home Stay của đồng bào dân tộc Tày ở bản Pác Ngòi – xã Ba Bể, tiếng chày giã bánh dày lá cẩm vang lên hòa cùng tiếng nói cười của đoàn phóng viên, các nghệ nhân Tày và cả nhóm du khách trẻ từ châu Âu. 
Ngày nay, bánh dày lá cẩm không chỉ xuất hiện trong các dịp lễ Tết, cúng giỗ hay tiệc cưới thay cho xôi, mà đã trở thành một sản phẩm du lịch, một nét văn hóa sống động. Như lời chị Nguyễn Thị Bình, đội trưởng đội văn nghệ bản Pác Ngòi chia sẻ: "Không cần hoành tráng gì, chỉ cần khách thấy món bánh là một phần văn hóa sống, không phải đặc sản mang đi bán".
Dưới ánh lửa soi tỏ những gương mặt háo hức, tiếng chày giã bánh vang lên nhịp nhàng, hòa cùng tiếng cười nói của đoàn phóng viên, các nghệ nhân Tày và cả nhóm du khách trẻ đến từ Ailen. 
Anh Lục Huy Chung, chủ Ba Bể Hada Homestay, vừa nhanh tay đảo những nắm xôi nếp nóng hổi, vừa tự hào chia sẻ bí quyết làm nghề: "Muốn bánh ngon phải đúng nếp nương, dẻo và thơm. Giã bằng tay chứ không dùng máy để bánh mịn và giữ được độ dẻo. Giã đến khi nào chày nảy nhẹ, bột quánh vào nhau thì mới đạt".
Khi cô gái Tày Ma Thị Sao, “ca sĩ” đội văn nghệ của bản Pác Ngòi nặn những chiếc bánh dày đầu tiên, sắc tím của lá cẩm hiện lên trong ánh lửa, tím thẫm, trong và lạ. 
Bột sau khi được lấy ra khỏi cối, những khối bột được vắt nhỏ để nặn thành bánh
Công đoạn làm nhân cho bánh cũng kỳ công. Nếu là nhân vừng đen thì cần chọn những hạt vừng mẩy, chắc, đều và bóng.
Chị Triệu Kim Xuyến - Chi hội trưởng Chi hội Du lịch Bắc Kạn mỉm cười khi thấy cảnh tượng ấy. “Khách nước ngoài mê xem lắm. Họ thích những thứ nguyên bản, chậm rãi, như cách người Tày gìn giữ món bánh này từ đời trước”, chị nói, giọng nhẹ mà ấm, như mang theo cả hồn gió núi.
Khi chứng kiến quy trình làm bánh, nhiều du khách đã phải thốt lên, Nhiều nơi có ẩm thực đẹp, kỹ lưỡng. Nhưng ở đây, chúng tôi thấy cái đẹp của sự thật... Nó chân thật nên mới chạm vào mình".
Sự tò mò đã thôi thúc những vị khách phương Tây thử sức.
Một du khách Ailen cầm chày, loạng choạng vì độ nảy của khối bột dẻo quánh, nhưng nụ cười rạng rỡ và câu nói tiếng Việt ngập ngừng "Khó... nhưng vui!" đã xóa tan mọi khoảng cách ngôn ngữ.
Với những du khách Việt, hương vị này còn gợi nhắc về quê hương. 
Dư vị ngọt bùi và sắc tím của chiếc bánh dày lá cẩm vẫn sẽ còn đọng mãi, như một ký ức đẹp về tình người và hồn núi nơi đây.
Mời các bạn đồng hành cùng báo Dân Việt trên mạng xã hội Facebook để nhanh chóng cập nhật những tin tức mới và chính xác nhất.