Sai phạm điểm thi tại Tuyên Quang: Khi điểm số hạ nhiệt, sự thật và nỗi đau lộ diện

Lúc đó, cá nhân tôi cho rằng, Bộ Giáo dục và Đào tạo có 2 phương án: Công nhận điểm thi của toàn bộ các em ở điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang bao gồm 147 điểm 10 môn Toán và những điểm cao bất thường khác. Phương án này tuân thủ nguyên tắc "suy đoán vô tội" vì khi đó (và cho đến khi tôi viết bài này) cơ quan chức năng vẫn chưa xác định chính xác thí sinh nào được nhắc bài, nhắc bài thi môn gì và nội dung đó có ảnh hưởng đến kết quả thi hay không...

Phương án thứ hai là “đóng băng” toàn bộ kết quả thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang do có sai phạm. Tôi cho rằng đã có một vụ án hình sự được khởi tố (đến nay, tổng số bị can bị khởi tố trong vụ án là 33 người. Theo kết quả điều tra, các bị can đã thực hiện hành vi nhắc bài chung cho cả phòng thi. Sai phạm xảy ra công khai tại tất cả các môn thi và 15 phòng thi của điểm thi này). Cơ quan chức năng có quyền “đóng băng” toàn bộ kết quả những bài thi tại điểm thi đó vì đang liên quan đến một vụ án hình sự.

Thực ra tình huống khó này một phần cũng do Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa lường trước hết. Sai phạm diễn ra công khai trong tất cả môn thi và 15 phòng thi, với việc cán bộ coi thi nhắc bài chung cho thí sinh như tại điểm thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là điều không ai ngờ tới, có lẽ chỉ có 0,001% khả năng xảy ra. Nhưng sai phạm đó đã xảy ra và Bộ chưa lường trước được để thiết kế trong quy chế thi hay bất kỳ một văn bản nào khác.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn giải pháp cho toàn bộ thí sinh tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang thi lại. Có lẽ đó là cách xử lý tốt nhất trong thời điểm hiện tại.

Và kết quả việc thi lại, theo các phương tiện thông tin, với môn Toán, phổ điểm thi không quá cao, tập trung tương đối rõ ở vùng 5-8 điểm; gần 1/5 thí sinh vẫn dưới mức 5, trong khi tỷ lệ đạt từ 8 điểm chỉ khoảng 13%. Điểm trung bình môn Toán là 6,24 điểm, trung vị là 6,5 điểm. Môn Tiếng Anh cũng từng gây xôn xao trong đợt thi lần 1, ở lần thi lại này có điểm trung bình là 5,46, trung vị 5,25. Có 65 thí sinh dưới 5 điểm, chiếm 33,0%, trong khi 13 thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên, chiếm 6,6%. Độ lệch chuẩn 1,41 và IQR 1,75.

Rõ ràng, điểm thi lại đã giảm đáng kể so với lần thi thứ nhất và không còn điểm 10 nào. Kết quả chênh lệch rất lớn so với 147 điểm 10 môn Toán ở lần thi thứ nhất. Và như vậy, lần thi thứ hai cũng đã khiến cho sự thật, học lực của thí sinh lộ diện một phần.

Cũng có người cho rằng, thí sinh phải thi lại lần hai gặp nhiều ảnh hưởng về tâm lý, do dư luận, sức ép của người thân. Nhưng “học tài thi phận” đến đâu cũng không thể khiến điểm thi môn Toán (vốn phản ánh tốt nhất sức học của từng thí sinh) “rơi tự do” một cách như vậy.

Điểm thi thấp hơn điểm thi lần thứ nhất quá lớn càng đặt ra trách nhiệm với những người lớn, những người đã đứng ra tổ chức, giải đề, nhắc bài và những hành vi vi phạm quy chế thi khác. Chính họ, trong đó có nhiều thầy cô giáo bị khởi tố, đã trực tiếp thay đổi kết quả thi của các thí sinh cũng như gián tiếp thay đổi một phần cuộc đời của các em.

Nếu không có những gian trá của người lớn, với điểm thi này (căn cứ vào điểm thi lần thứ hai), nhiều em vẫn có thể ngẩng cao đầu, đường hoàng bước vào cánh cổng trường đại học với sự tự tin và niềm kiêu hãnh của học sinh trường chuyên miền núi.

Sau khi Bộ công bố điểm thi lần thứ hai, các thí sinh có quyền nộp hồ sơ vào các trường đại học phù hợp. Tất nhiên khó có thể vào các trường top đầu như y, dược, nhưng vẫn còn nhiều trường khác phù hợp với điểm thi không quá thấp của các em.

Vụ án hình sự vẫn trong quá trình điều tra. Có thể sẽ có thêm người liên quan bị phát giác. Có thể Bộ Giáo dục và Đào tạo phải có những “sửa chữa” trong quy chế thi để không còn xảy ra những sai phạm như ở Tuyên Quang ở những lần thi sau.

Nhưng có thể thấy hệ quả của những sai phạm này vẫn còn kéo dài. Một loạt “ngụ ngôn đô thị” mới sẽ được lưu truyền trên mạng xã hội. Ẩn sau những câu chuyện đó là nỗi xót xa. Một lứa học sinh vốn trong trắng đã bị vấy bẩn bởi âm mưu của người lớn.

Vậy mà đến giờ tôi vẫn chưa thấy ai đó đứng ra xin lỗi về chuyện này. Theo tôi, dù việc xử lý có thể gây xáo trộn, dù lời xin lỗi không làm thay đổi kết quả thi nhưng đó vẫn là những việc phải làm. Cũng nên xin lỗi những thí sinh tại điểm thi Chuyên Tuyên Quang. Ở một góc độ nào đó, các em cũng chỉ là nạn nhân của những toan tính được điều khiển bởi những bộ óc mờ ám mà thôi!

Mong rằng, sau “cơn bão giông” và những tổn thương không đáng có ấy, các em học sinh tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang sẽ sớm lấy lại bản lĩnh của mình. Cuộc đua vào đời vốn dài rộng hơn một kỳ thi rất nhiều, và các em xứng đáng bước đi bằng chính đôi chân thật, ngẩng cao đầu mà không phải mang theo bất kỳ sự mặc cảm nào do lỗi lầm của người lớn để lại.

×