Sản phụ đối mặt với "nguy cơ đối nghịch" khi sinh nở vì bệnh hiếm gặp trong thai kỳ

Tin từ Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh số 1 cho biết, bệnh viện vừa phẫu thuật thành công cứu cả mẹ lẫn con cho 1 sản phụ mắc bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu hiếm gặp, đặc biệt nguy hiểm trong thai kỳ.

Sản phụ là chị Hoàng Thị Trà My (34 tuổi, trú tại phường Nếnh, tỉnh Bắc Ninh) mắc bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu (tình trạng hình thành cục máu đông trong tĩnh mạch sâu) - một căn bệnh hiếm gặp và đặc biệt nguy hiểm trong thai kỳ, tiềm ẩn nguy cơ tắc mạch và chảy máu đe doạ trực tiếp tính mạng người mẹ trong và sau phẫu thuật.

Đây là ca bệnh lần đầu tiên được ghi nhận tại Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh số 1 nhưng với bản lĩnh nghề nghiệp và thế mạnh trong lĩnh vực sản khoa, các bác sĩ Bệnh viện đã xử trí thành công giúp “mẹ tròn con vuông” và không để lại bất kỳ di chứng nào cho sản phụ.

Bác sĩ Lê Công Tước - Nguyên Giám đốc Bệnh viện, Chuyên gia Sản - Phụ khoa tại Bệnh viện, người trực tiếp phẫu thuật và điều trị hậu phẫu cho sản phụ Hoàng Thị Trà My cho biết: “Với trường hợp của sản phụ Trà My, điều đặc biệt là cả 2 lần mang thai đều bị huyết khối tĩnh mạch sâu khiến chân trái bị sưng đau, nóng và phải điều trị bằng thuốc chống đông máu trong suốt thai kỳ.

Lần này không thể sinh thường mà phải mổ lấy thai do thai to khoảng 3,9kg; nguy cơ bị huyết khối sau mổ rất cao. Tuy nhiên, để phẫu thuật thành công ca bệnh này không phải điều dễ dàng mà thực sự là một thách thức lớn vì có một mâu thuẫn nội tại ở bệnh nhân đang điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu khi đẻ, khi mổ đó là 2 nguy cơ đối nghịch: tắc mạch và chảy máu.

Đây là tình huống “cân não” bởi nếu ngừng thuốc chống đông sớm trước mổ để tránh chảy máu thì có nguy cơ tắc mạch trước mổ, ngược lại nếu ngừng thuốc chống đông muộn để tránh tắc mạch thì lại có nguy cơ chảy máu do máu không đông.

Sau khi cân nhắc, suy xét kỹ lưỡng giữa 2 nguy cơ tắc mạch và chảy máu, tôi và các bác sĩ đã thống nhất phương án ưu tiên chống tắc mạch bằng cách chỉ ngừng thuốc chống đông 12 giờ trước mổ và dùng lại sớm thuốc chống đông sau mổ 12 giờ. Chúng tôi phải tính toán từng mốc thời gian, từng bước xử trí để giữ an toàn cho sản phụ”.

Cùng với phòng ngừa nguy cơ tắc mạch thì vấn đề kiểm soát chảy máu trong và sau phẫu thuật cũng được quan tâm hàng đầu. Các bác sĩ đã quyết định phương pháp mổ lấy thai gây mê nội khí quản thay vì gây tê tủy sống, đường mổ là đường trắng giữa dưới rốn để dễ cầm máu.

Sau khi lấy thai thấy máu chảy ra từ tử cung rất ít cục máu đông, bác sĩ Tước đã chủ động thắt 2 động mạch tử cung để cầm máu (2 động mạch tử cung cung cấp 90% lượng máu đến tử cung) và khâu cầm máu kỹ tất cả các đường vết cắt khâu ở tử cung và thành bụng.

Với các kỹ thuật đó đã khống chế được hoàn toàn nguy cơ chảy máu trong và sau mổ - yếu tố đặc biệt quan trọng để ngăn cản quá trình hoạt hóa đông máu quá mức sau mổ dẫn đến tắc mạch và có thể sử dụng lại thuốc chống đông máu sớm nhất 12 giờ sau mổ.

Huyết khối tĩnh mạch sâu: Mối nguy thầm lặng trong thai kỳ

Theo bác sĩ Tước, bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng hình thành cục máu đông bên trong các tĩnh mạch nằm sâu trong cơ thể, thường gặp ở chân, đùi, vùng chậu. Đây là bệnh lý nguy hiểm và có nguy cơ tử vong do huyết khối di chuyển gây tắc các mao mạch và đặc biệt gây tắc mạch não, mạch vành và mạch phổi.

Phụ nữ mang thai mắc bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu lại càng nguy hiểm hơn do hội tụ đủ cả 3 yếu tố nguy cơ cao đó là: Ứ trệ tuần hoàn do tử cung có thai to chèn ép các tĩnh mạch chậu gây cản trở tuần hoàn của tĩnh mạch chân; Tăng đông máu tự nhiên ở người có thai; Tổn thương mạch máu và hoạt hoá quá trình đông máu do đẻ, mổ. Hơn nữa, biến chứng cũng rất nặng nề đó là tắc mạch phổi, tái phát huyết khối, Hội chứng hậu huyết khối (phù chân mãn tính, đau chân, loét chân do suy tĩnh mạch), đặc biệt nguy cơ cao nhất thường ở 03 tháng cuối thai kỳ, ngay sau sinh và kéo dài 6 tuần sau sinh.

Bác sĩ Tước cũng có khuyến cáo để phát hiện sớm bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu trong thai kỳ và dự phòng mắc bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu, thai phụ cần đặc biệt lưu ý.

Nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ huyết khối tĩnh mạch sâu: Sưng phù một bên chân (thường là chân trái), kèm đau nóng, tím, các tĩnh mạch dưới da nổi rõ. Khi xuất hiện những triệu chứng này, thai phụ cần đến cơ sở y tế để thăm khám sớm.

Phòng tránh các nguy cơ gây bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu:

+ Tránh ngồi hoặc nằm quá lâu; nên vận động nhẹ nhàng (đi bộ buổi tối phù hợp với sức khỏe).

+ Kiểm soát cân nặng trong thai kỳ, tránh tăng cân quá mức (khuyến nghị tăng khoảng 9 - 13kg trong suốt thai kỳ).

+ Khám thai định kỳ bởi các bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt là các thai phụ mắc các bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tiền sử thai lưu, rối loạn đông máu bẩm sinh, béo phì…

×