Sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026, phát biểu mới nhất của Trưởng thôn của "siêu thôn"-làng quan họ cổ xã Tiên Du, Bắc Ninh

"Siêu thôn" ở làng quan họ cổ Bắc Ninh-quy mô dân số lên tới 8.000 người và bài toán sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố 2026

Một thôn có quy mô hơn 8.000 nhân khẩu-gần bằng dân số của hai thôn lân cận cộng lại, nhưng Trưởng thôn chỉ nhận khoảng 6,3 triệu đồng/tháng và chủ yếu làm nhiệm vụ “cánh tay nối dài”.

Thực tế tại thôn Lũng Giang-một làng quan họ cổ ở xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh đang bộc lộ rõ những bất cập về quy mô, thẩm quyền và cơ chế khi địa phương chuẩn bị triển khai sáp nhập thôn, tổ dân phố từ năm 2026.

Xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (địa phận huyện Tiên Du trước đây) được hình thành trên cơ sở sáp nhập thị trấn Lim, xã Nội Duệ và xã Phú Lâm, với diện tích 20,97 km², dân số hơn 44.800 người.

Đây là vùng đất giàu truyền thống văn hóa Kinh Bắc, nổi tiếng với các làng Quan họ gốc và hội Lim – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trong bức tranh đó, Lũng Giang không chỉ là một trong 49 làng Quan họ cổ của vùng Bắc Ninh – Kinh Bắc mà còn là thôn có quy mô dân số lớn thứ hai toàn xã.

Bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban mặt trận thôn áp lực lớn nếu sáp nhập, sắp xếp

Trao đổi với Dân Việt, ông Nguyễn Đình Lý, Bí thư Chi bộ thôn Lũng Giang, xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh cho biết, sau khi sáp nhập xã, điều kiện hoạt động của thôn có nhiều cải thiện.

Trụ sở làm việc của thôn được bố trí tại UBND thị trấn Lim (cũ), với đầy đủ phòng làm việc cho cán bộ thôn, hợp tác xã và các chi hội.

“Trước đây cơ sở vật chất của thôn chật hẹp, sinh hoạt chung gặp không ít khó khăn. Nay có địa điểm rộng rãi hơn nên việc tổ chức hoạt động của bà con và cán bộ cũng thuận lợi hơn” - ông Lý chia sẻ.

Nói về chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố, ông Lý cho biết, địa phương chưa nhận văn bản chính thức nhưng ông có nắm bắt được thông tin dự kiến sẽ triển khai trong quý II/2026.

Thôn Lũng Giang hiện có khoảng 1.700 hộ, hơn 8.000 nhân khẩu, quy mô gần bằng hai thôn Lũng Sơn và Duệ Đông cộng lại.

Quy mô “quá khổ” này đang đặt ra áp lực lớn, nhất là trong bối cảnh địa phương dự kiến triển khai sáp nhập thôn, tổ dân phố trong quý II/2026.

Theo ông Lý, nếu chỉ nhìn vào số liệu dân số và diện tích, việc sáp nhập thôn, sắp xếp tổ dân phố có thể thực hiện theo cách đơn giản.

“Nếu tính theo kiểu cơ học, cứ 2–3 thôn gộp lại thành một thì về lý thuyết là không có vấn đề gì” - ông nói.

Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn khác. "Mỗi thôn là một cộng đồng riêng, có phong tục, tập quán, nếp sống khác nhau. Nếu làm không cẩn trọng, rất dễ phát sinh vướng mắc, phức tạp...” - ông Lý nhấn mạnh.

Đặc biệt, yếu tố văn hóa – tín ngưỡng được xem là rào cản lớn: “Mỗi thôn có đình, chùa, thờ thành hoàng riêng, có nơi mỗi thôn một thần.

Khi gộp lại, việc dung hòa là câu chuyện rất phức tạp, không hề đơn giản về mặt nhận thức chung, nhất là đối với chuyện làng xóm vùng nông thôn...”.

Ngay cả những sinh hoạt đời sống thường ngày như cưới hỏi, lễ hội cũng có sự khác biệt rõ rệt giữa các thôn. “Dù ở gần nhau nhưng chưa thể hòa đồng ngay được” - ông nói.

Từ thực tế đó, ông đề xuất: “Cần quy định rõ tiêu chí về quy mô dân số, số hộ; những thôn có quy mô dân số quá lớn nên cân nhắc giữ nguyên, không sáp nhập hoặc điều chỉnh linh hoạt, không nên áp dụng cứng nhắc”.

Ông cũng nhấn mạnh, thôn không phải đơn vị hành chính hoàn chỉnh, hoạt động mang tính tự quản, nên càng cần sự đồng thuận của người dân.

Trưởng thôn “gánh” nhiều việc, thu nhập chỉ hơn 6 triệu đồng

Nếu quy mô dân số là áp lực “bên ngoài”, thì gánh nặng công việc lại dồn trực tiếp lên đội ngũ cán bộ thôn.

Ở góc độ trực tiếp điều hành công việc tại địa bàn, ông Nguyễn Hữu Minh – Trưởng thôn Lũng Giang cho biết: “Việc gì của thôn cũng đến tay Trưởng thôn, từ cưới xin, tang lễ đến vận động giải phóng mặt bằng. Nhiều lúc phải đi từng ngõ, gõ từng nhà”.

Tuy nhiên, thẩm quyền của cấp thôn hiện vẫn còn hạn chế. “Cấp thôn chủ yếu là phối hợp, giống như "cánh tay nối dài", chưa có đủ thẩm quyền để chủ động giải quyết công việc” - ông nói.

Dù đảm nhận khối lượng công việc và trách nhiệm lớn, chế độ đãi ngộ hiện nay vẫn chưa tương xứng.

“Phụ cấp Trưởng thôn của tôi khoảng 4,9 triệu đồng/tháng, cộng thêm phụ cấp Tổ trưởng Dân vận khoảng 1,4 triệu đồng, tổng thu nhập khoảng 6,3 triệu đồng/tháng. Mức này là thấp so với áp lực công việc” - ông Minh cho biết.

Với mức thu nhập này, theo ông Minh, rất khó để cán bộ cơ sở, đặc biệt là người trẻ, toàn tâm toàn ý với công việc.

“Phải đảm bảo thu nhập đủ nuôi sống bản thân thì họ mới yên tâm cống hiến” - ông nói.

Từng công tác trong ngành giáo dục, ông Nguyễn Đình Lý cho biết bản thân không chịu nhiều áp lực thu nhập do có lương hưu. Tuy nhiên, ông bày tỏ lo ngại về lực lượng kế cận.

“Phụ cấp chỉ vài triệu đồng mỗi tháng nhưng công việc nhiều, va chạm với dân lớn, nên người trẻ rất khó gắn bó lâu dài” - ông nói.

Ở góc độ cá nhân, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận hạn chế: “Công việc hiện nay đòi hỏi chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, mà mình thì chưa thích ứng kịp”.

Từ đó, ông mong muốn sớm chuyển giao công việc cho lớp cán bộ trẻ – nhưng bài toán thu nhập lại là rào cản lớn.

Không chỉ khó về nhân lực, hoạt động của thôn còn phụ thuộc nhiều vào nguồn xã hội hóa. “Không có nguồn thì rất khó tổ chức hoạt động, trong khi nhu cầu ở cơ sở thì nhiều” - ông Minh chia sẻ.

Từ thực tế này, ông kiến nghị cần hoàn thiện cơ chế theo hướng rõ ràng hơn: “Phải giao việc đi đôi với giao quyền, có cơ chế cụ thể thì cơ sở mới chủ động xử lý được các vấn đề phát sinh”.

Đồng thời, có chính sách phù hợp hơn đối với đội ngũ cán bộ thôn: “Nên nghiên cứu nâng mức phụ cấp theo quy mô dân số, khối lượng công việc; đồng thời bổ sung thêm vị trí Phó Trưởng thôn để chia sẻ áp lực”.

Dù còn nhiều băn khoăn, ông Nguyễn Đình Lý khẳng định: “Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 của Đảng, Nhà nước thì phải thực hiện, nhưng cần hài hòa giữa ý Đảng và lòng dân để đạt hiệu quả”.

Thực tế tại thôn Lũng Giang cho thấy, khi quy mô dân số, đặc thù văn hóa và cơ chế chính sách chưa đồng bộ, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố không chỉ là bài toán hành chính, mà còn là câu chuyện quản trị cộng đồng ở cấp cơ sở.

×