Sáp nhập thôn, tổ dân phố: Cập nhật địa chỉ hành chính mới có phải nộp phí?

Sau sáp nhập thôn, tổ dân phố, người dân không phải đồng loạt đi đổi căn cước, sổ đỏ hay giấy phép lái xe

Thời gian qua, nhiều địa phương đã thực hiện sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, kéo theo việc đổi tên nhiều thôn, tổ dân phố hoặc hợp nhất thành đơn vị dân cư mới.

Điều này khiến nhiều người lo ngại sẽ phải làm lại toàn bộ giấy tờ cá nhân và phải nộp nhiều khoản phí phát sinh.

Trao đổi với PV, Luật sư Hoàng Anh Sơn cho biết, đây là cách hiểu chưa đầy đủ. Theo luật sư Sơn, Điều 4 Nghị định 185/2026/NĐ-CP chỉ quy định về tổ chức của thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, trong đó đổi mới mô hình quản lý theo hướng giao Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định số lượng người tham gia hoạt động tại thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện thực tế.

Quy định này thay thế cơ chế cũ tại Điều 4 Thông tư hợp nhất 08/VBHN-BNV, vốn chỉ quy định mỗi thôn có Trưởng thôn và trường hợp cần thiết có thêm một Phó Trưởng thôn hoặc Phó Tổ trưởng tổ dân phố.

Theo ông Sơn, việc thay đổi tên gọi thôn, tổ dân phố chỉ là thay đổi thông tin về đơn vị tự quản của cộng đồng dân cư, không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ dân sự hay hiệu lực pháp lý của các giấy tờ đã được cấp hợp pháp.

Do đó, người dân không phải đồng loạt đi điều chỉnh địa chỉ trên tất cả giấy tờ chỉ vì tên thôn hoặc tổ dân phố thay đổi sau sáp nhập.

Người dân chỉ phải nộp phí khi thực hiện thủ tục cấp đổi giấy tờ theo quy định của từng lĩnh vực

Luật sư Hoàng Anh Sơn cho biết, vấn đề người dân có phải nộp phí hay không phụ thuộc vào từng thủ tục hành chính cụ thể.

Nếu cơ quan nhà nước cập nhật dữ liệu địa chỉ trên cơ sở dữ liệu dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành do việc sắp xếp đơn vị hành chính, người dân về nguyên tắc không phải nộp khoản phí nào chỉ vì tên thôn, tổ dân phố thay đổi.

Trong khi đó, nếu người dân thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại giấy tờ theo quy định của pháp luật chuyên ngành thì việc thu phí, lệ phí sẽ được áp dụng theo biểu phí hiện hành của từng lĩnh vực.

Ví dụ, đối với thẻ căn cước, nếu công dân thực hiện thủ tục cấp đổi thì vẫn phải nộp lệ phí theo quy định của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026, mức lệ phí cấp đổi và cấp lại thẻ căn cước đang được giảm còn 50% so với mức thu thông thường.

Đối với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy đăng ký xe, giấy phép lái xe hoặc các loại giấy tờ khác, mức thu (nếu có) cũng được thực hiện theo các quy định chuyên ngành tương ứng, chứ không phát sinh một khoản phí riêng chỉ vì địa chỉ hành chính của thôn, tổ dân phố được đổi tên sau sáp nhập.

Theo Luật sư Hoàng Anh Sơn, người dân cần hiểu rằng việc sáp nhập thôn, tổ dân phố nhằm tinh gọn tổ chức tự quản ở cơ sở, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân tốt hơn, chứ không phải để phát sinh thêm nghĩa vụ tài chính.

"Người dân chỉ phải nộp phí hoặc lệ phí khi thực hiện một thủ tục hành chính mà pháp luật chuyên ngành quy định có thu. Việc cập nhật địa chỉ hành chính mới sau sáp nhập, tự thân nó, không phải là căn cứ làm phát sinh một khoản phí riêng", Luật sư Hoàng Anh Sơn nhấn mạnh.

Luật sư Sơn cũng khuyến nghị người dân không nên vội vàng đi đổi tất cả giấy tờ ngay sau khi địa phương công bố tên thôn, tổ dân phố mới. Trong đa số trường hợp, các giấy tờ đã được cấp hợp pháp vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng.

Khi phát sinh nhu cầu cấp đổi, cấp lại hoặc thực hiện các giao dịch hành chính, cơ quan có thẩm quyền sẽ đồng thời cập nhật địa chỉ theo tên thôn, tổ dân phố mới, bảo đảm tính thống nhất giữa giấy tờ và cơ sở dữ liệu quản lý của Nhà nước.

×